Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Dziś 142. rocznica urodzin legendy polskiej literatury. Pierwszy utwór opublikowała jako 14-latka

Dziś 142. rocznica urodzin legendy polskiej literatury. Pierwszy utwór opublikowała jako 14-latka

Patrycja Orzeł

2 min. czytania

10.11.2026 04:03

To jedna z najważniejszych postaci polskiej literatury XX wieku. Zofia Nałkowska - polska pisarka, publicystka i dramatopisarka urodziła się 10 listopada 1884 roku, więc dokładnie dziś wypada 142. rocznica jej urodzin. Niewielu wie, jak wyglądały początki jej kariery. Pierwszy utwór opublikowała mając zaledwie 14 lat.

Z tego artykułu dowiesz się:

Kiedy i gdzie urodziła się Zofia Nałkowska?
Jak wyglądał jej debiut literacki w wieku 14 lat?
Które książki przyniosły jej największą popularność?
Jakie wydarzenia wpłynęły na twórczość pisarki?

Redakcja poleca

Polski mistrz kończy dziś 103 lata. Cała Polska zna go pod pseudonimem, napisał wielkie arcydzieła

Zofia Nałkowska zaczęła tworzyć już jako nastolatka

Zofia Nałkowska przyszła na świat 10 listopada 1884 roku w Warszawie. Wychowywała się w rodzinie inteligenckiej. Jej ojciec, Wacław Nałkowski, był znanym geografem i pedagogiem, a młodsza siostra Hanna została rzeźbiarką.

Jak dobrze znasz polskie arcydzieła literatury? Sprawdź swoją wiedzę. Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: „Lalka”, „Przedwiośnie” czy „Potop”. Z której lektury pochodzi ten cytat?

1/10 „Kończ waść, wstydu oszczędź!”

„Pan Tadeusz”

„Potop”

„Lalka”

Przyszła pisarka ukończyła prywatną pensję w Warszawie. Później rozwijała wiedzę na tajnym Uniwersytecie Latającym, gdzie studiowała między innymi historię, geografię, ekonomię i językoznawstwo. Dużą część swojej wiedzy zdobyła jednak samodzielnie. Co ciekawe, zainteresowanie literaturą pojawiło się u niej bardzo wcześnie. Już jako nastolatka wydawała pierwsze utwory i zdobywała uznanie czytelników.

Redakcja poleca

Mężczyzna z siwymi włosami, w garniturze, siedzi w neutranym tle. Wyraz twarzy skupiony.

Polski pisarz ma 100 lat. Jest ikoną literatury, ale wielu nie pamięta dziś jego nazwiska

Ikona literatury lat 70. kończyłaby dziś 97 lat. Napisała serię książek, które przetrwały próbę czasu

Mężczyzna z długą brodą, w tradycyjnym stroju, siedzi w cieniu drzew. Czarno-biała fotografia.

Klasyk literatury światowej. Jego poglądy zmieniły sposób myślenia milionów ludzi

Początki twórczości Zofii Nałkowskiej

Jednym z najbardziej zaskakujących faktów z biografii Zofii Nałkowskiej jest jej bardzo wczesny debiut. W 1898 roku, mając zaledwie 14 lat, opublikowała wiersz "Pamiętam" na łamach "Przeglądu Tygodniowego". Z czasem jednak porzuciła poezję i w pełni poświęciła się prozie.

Jej debiut powieściowy przypadł na 1904 rok - miała 20 lat. Wówczas ukazały się "Lodowe pola", pierwsza część trylogii "Kobiety". W kolejnych latach ukazały się natomiast takie jej powieści, jak "Książę", "Rówieśnice", "Narcyza", "Węże i róże" czy "Hrabia Emil".

Redakcja poleca

Mężczyzna w szarej bluzie, z intensywnym spojrzeniem i wyraźnymi rysami twarzy.

Kończyłby dziś 115 lat. Pisarz za swoje poczytne arcydzieła dostał nagrodę Nobla

110 lat temu urodził się pisarz, którego chciała uciszyć cenzura PRL. Ekranizację jego dzieł tworzyli mistrzowie

122 lata temu urodził się słynny pisarz. Jego książki przez lata były lekturami w polskich szkołach

"Granica" i "Medaliony" - najważniejsze dzieła pisarki

Jednym z najważniejszych momentów w jej karierze była publikacja powieści "Granica" w 1935 roku. Książka porusza kwestie odpowiedzialności moralnej, społecznych podziałów i konsekwencji podejmowanych decyzji. Za to dzieło Nałkowska otrzymała Państwową Nagrodę Literacką. Sama powieść doczekała się także przeniesienia na ekrany.

Ogromne znaczenie w jej dorobku mają również "Medaliony", wydane w 1946 roku. To zbiór opowiadań dokumentujących niemieckie zbrodnie podczas II wojny światowej. Pisarka czerpała wiedzę między innymi z udziału w pracach Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce.

Redakcja poleca

Najsłynniejszy horror wszech czasów. Nikt w Polsce nie pamięta, że to adaptacja książki

Napisał 100 książek i otrzymał Pulitzera. Adaptacja jego arcydzieła zdobyła 2 Oscary

Na zdjęciu widać dziewczynkę z długimi, kręconymi, blond włosami i niebieskimi oczami.

Ta adaptacja lektury szkolnej dla dzieci z 1973 roku to 2. największy hit wszech czasów; aż 31 mln widzów

Twórczość Zofii Nałkowskiej wciąż ma ogromne znaczenie dla Polaków

Zofia Nałkowska zmarła 17 grudnia 1954 roku w Warszawie. Została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Choć od jej śmierci minęło wiele dekad, twórczość pisarki wciąż zajmuje ważne miejsce w polskiej kulturze. Dla kolejnych pokoleń czytelników "Granica" oraz "Medaliony" to cenne lekcje historii, do których warto wracać.