`

Klasyk literatury światowej. Jego poglądy zmieniły sposób myślenia milionów ludzi

2 min. czytania
19.10.2026 14:54
Obserwuj nas na Google

Lew Tołstoj był jednym z najwybitniejszych rosyjskich pisarzy, którego dzieła na trwałe zapisały się w historii literatury światowej. Na przełomie XIX i XX wieku uchodził w Rosji za autorytet moralny, a jego poglądy dotyczące odrzucenia przemocy wpłynęły na Mahatmę Gandhiego i Martina Luthera Kinga. Jego życie, twórczość i filozofia do dziś stanowią ważny przedmiot zainteresowania czytelników i badaczy.

Mężczyzna z długą brodą, w tradycyjnym stroju, siedzi w cieniu drzew. Czarno-biała fotografia.
fot. Domena Publiczna

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak wyglądało życie prywatne i droga literacka Lwa Tołstoja.
  • Które powieści przyniosły mu światową sławę i jakie tematy poruszał w swoich dziełach.
  • Na czym polegały jego poglądy moralne i jak wpłynęły na Gandhiego oraz Martina Luthera Kinga.
Redakcja poleca

Życie i droga do literackiej sławy Lwa Tołstoja

Lew Tołstoj był rosyjskim powieściopisarzem, dramaturgiem, krytykiem literackim, filozofem i pedagogiem. Należał do czołowych przedstawicieli realizmu w literaturze europejskiej, a jego utwory stały się częścią kanonu literatury rosyjskiej i światowej. Na przełomie XIX i XX wieku cieszył się w Rosji ogromnym szacunkiem i był postrzegany jako jeden z najważniejszych autorytetów moralnych. Głoszone przez niego zasady etyczne, w tym przekonanie o konieczności przeciwstawiania się złu bez używania przemocy, wpłynęły na poglądy Mahatmy Gandhiego oraz Martina Luthera Kinga.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz - 8 najlepszych polskich pisarek. Odgadniesz autorki po tytułach?

Shutterstock
1/8 Która polska noblistka napisała powieść „Bieguni”?

Pisarz urodził się 9 września 1828 roku w Jasnej Polanie, w zamożnej rodzinie arystokratycznej. W dzieciństwie stracił rodziców i pozostawał pod opieką krewnych. W 1844 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Kazańskim, gdzie początkowo zajmował się orientalistyka, a później prawem. Nie ukończył jednak nauki. W 1851 roku wyjechał na Kaukaz, gdzie rozpoczął służbę wojskową. Uczestniczył również w wojnie krymskiej. Doświadczenia zdobyte podczas służby oraz obserwacje życia żołnierzy znalazły później odzwierciedlenie w jego utworach. W 1862 roku poślubił Zofię Bers, z którą miał trzynaścioro dzieci.

Redakcja poleca

Najważniejsze dzieła i filozofia moralna Lwa Tołstoja

Do najbardziej znanych dzieł Tołstoja należą powieści „Wojna i pokój”, „Anna Karenina” oraz „Zmartwychwstanie”. W „Wojnie i pokoju” przedstawił losy rosyjskiego społeczeństwa na tle wojen napoleońskich, natomiast „Anna Karenina” ukazuje konflikty rodzinne, miłość i społeczne konwenanse XIX-wiecznej Rosji. W „Zmartwychwstaniu” poruszył problemy niesprawiedliwości społecznej i odpowiedzialności moralnej. Twórczość pisarza wyróżniała się szczegółowymi opisami rzeczywistości, wnikliwą analizą psychologiczną bohaterów oraz podejmowaniem zagadnień etycznych i społecznych.

We wczesnej twórczości i koncepcjach określających funkcje literatury (...) oparł się na tradycji oświeceniowo-sentymentalnej oraz prozie psychologicznej Lermontowa i Hercena oraz scjentyzmie lat czterdziestych. Przeszedł (...) ponad romantyzmem i klasyczną idealistyczną filozofią niemiecką - Z. Barański, A. Semczuk, "Literatura rosyjska w zarysie".
Na zdjęciu portret mężczyzny z długą brodą, w czarnym ubraniu, siedzącego na krześle.
Fot. Domena Publiczna
Lew Tołstoj

W drugiej połowie życia Tołstoj coraz większą uwagę poświęcał religii, filozofii i moralności. Krytykował nierówności społeczne, przemoc, militaryzm oraz materializm. Opowiadał się za prostym życiem, pracą, samodoskonaleniem i miłością bliźniego. Jego poglądy, określane mianem tołstoizmu, zakładały odrzucenie przemocy jako sposobu rozwiązywania konfliktów. Idee te oddziałały na działaczy społecznych i przywódców ruchów pokojowych. 

Henryk Sienkiewicz - cytaty
10 Zobacz galerię
fot. domena publiczna

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia