122 lata temu urodził się słynny pisarz. Jego książki przez lata były lekturami w polskich szkołach
Podróżnik, reportażysta oraz pisarz, który strony swoich książek zapełniał opowieściami o świecie pełnym przygód. Czesław Centkiewicz potrafił rozbudzić w młodych czytelnikach ciekawość odległych krain - przede wszystkim pisząc o Arktyce. Jego książki przez lata gościły w polskich szkołach, a tytuły takie jak "Anaruk, chłopiec z Grenlandii" i "Zaczarowana zagroda" znały całe pokolenia uczniów. Czy nadal można znaleźć je na listach lektur?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kim był Czesław Centkiewicz i kiedy się urodził?
- Skąd wzięła się jego fascynacja obszarami polarnymi?
- O czym opowiadają "Anaruk, chłopiec z Grenlandii" i "Zaczarowana zagroda"?
- Czy książki Centkiewicza nadal są lekturami szkolnymi?
Czesław Centkiewicz - pisarz zafascynowany daleką Północą
Czesław Jacek Centkiewicz urodził się 18 października 1904 roku w Warszawie. Był pisarzem, dziennikarzem, inżynierem i podróżnikiem, którego twórczość w dużej mierze koncentrowała się na wyprawach polarnych oraz życiu ludzi zamieszkujących rejony Arktyki i Antarktydy.
Jak dobrze znasz klasyki polskiej literatury? Tylko nieliczni odpowiedzą na wszystkie pytania. Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?
Z wykształcenia był inżynierem elektrykiem, jednak szczególne miejsce w jego życiu zajęły podróże i literatura. W 1932 roku uczestniczył w pierwszek polskiej wyprawie naukowej na Wyspę Niedźwiedzią w archipelagu Svalbard w Arktyce. Doświadczenia związane z obszarami polarnymi stały się inspiracją dla jego późniejszej twórczości.
Książki, które znały pokolenia uczniów
Centkiewicz pisał zarówno książki podróżnicze i popularnonaukowe, jak i utwory przeznaczone dla młodszych odbiorców. Wiele publikacji stworzył wspólnie z żoną, Aliną Centkiewicz, również pisarką i podróżniczką.
Wydana w 1937 roku książka "Anaruk, chłopiec z Grenlandii" należy do najbardziej rozpoznawalnych utworów Czesława Centkiewicza. Przedstawia życie młodego mieszkańca Grenlandii, przybliżając czytelnikom warunki klimatyczne, codzienne zajęcia i zwyczaje związane z życiem w arktycznym środowisku. Choć książka jest fikcją literacką, a nie opartym na faktach reportażem (Czesław Centkiewicz nigdy nie był na Grenlandii), przez lata była jedną z najpopularniejszych lektur wśród młodszych dzieci.
Drugim ważnym tytułem w dorobku pisarza jest "Zaczarowana zagroda", wydana w 1963 roku i napisana przez Alinę oraz Czesława Centkiewiczów. Książka opowiada o badaczach obserwujących pingwiny na Antarktydzie. Łączy elementy przygody z wiedzą o przyrodzie i życiu polarnych zwierząt.
Czy książki Centkiewicza nadal są lekturami szkolnymi?
Lista lektur obowiązkowych różni się w zależności od roku szkolnego, szkoły i przyjętego programu. Choć książki Centkiewicza przez lata cieszyły się popularnością, dziś już nie figurują w ogólnopolskim wykazie lektur obowiązkowych dla klas I-III. Nie oznacza to jednak, że młodzi czytelnicy nie sięgają po książki słynnego pisarza - wciąż wiele egzemplarzy znajduje się w szkolnych bibliotekach.
Czesław Centkiewicz zmarł 10 lipca 1996 roku. Pozostawił po sobie książki, które przez kolejne dekady przybliżały młodym czytelnikom odległe zakątki świata. Jego twórczość pozostaje przykładem literatury łączącej przygodę i dalekie podróże.
Czesław Centkiewicz
Źródło: Radio ZET / Wikipedia
Idealne książki na jesień. 10 tytułów na chłodne i deszczowe dni
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Na zdjęciu ekran telewizora z logo Netflix oraz miską popcornu na stole.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/19/a4f472e3/2503593-179x101-d9bba4c615.jpg "Netflix wstawił do serwisu nowy sezon "Cyberpunk 2077: Edgerunners"")
