Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Powieść to polskie arcydzieło wszech czasów i lektura szkolna. Film nominowano do Oscara

Powieść to polskie arcydzieło wszech czasów i lektura szkolna. Film nominowano do Oscara

Miron Kądziela

3 min. czytania

07.08.2026 15:56

„Ziemia obiecana” Władysława Reymonta to jedna z najważniejszych polskich powieści, która od lat znajduje się w kanonie lektur szkolnych. Popularność książki przyczyniła się także do powstania głośnej ekranizacji w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jak powieść 'Ziemia obiecana' ukazuje przemiany społeczne i gospodarcze XIX wieku.
Co wyróżnia realistyczne opisy Łodzi w powieści Reymonta.
Które aspekty filmu 'Ziemia obiecana' Andrzeja Wajdy zyskały uznanie krytyków.
Dlaczego nominacja do Oscara była znacząca dla polskiego kina.

Redakcja poleca

Powieść okazała się hitem, ale film to arcydzieło wszech czasów. 4 Oscary

„Ziemia obiecana” – jedna z najważniejszych polskich powieści

„Ziemia obiecana” autorstwa Władysława Reymonta należy do grona najważniejszych dzieł polskiej literatury. Powieść została opublikowana pod koniec XIX wieku i do dziś pozostaje aktualnym obrazem przemian społecznych oraz gospodarczych zachodzących w okresie intensywnej industrializacji. Autor ukazuje dynamicznie rozwijającą się Łódź – miasto, które przyciąga przedsiębiorców, robotników oraz ludzi marzących o szybkim wzbogaceniu się.

Quiz: Najlepsze oscarowe filmy - kto je nakręcił? Ten quiz jest łatwy, ale nie zdobędziesz 100%

1/15 Kto wyreżyserował "Titanic", zdobywcę 11 Oscarów?

James Cameron

Peter Jackson

Steven Spielberg

Centralnymi bohaterami utworu są Karol Borowiecki, Maks Baum i Moryc Welt. Trzej przyjaciele, reprezentujący różne narodowości i środowiska, postanawiają wspólnie założyć własną fabrykę. Ich historia staje się pretekstem do pokazania mechanizmów rządzących światem wielkiego kapitału, konkurencji oraz nieustannej pogoni za sukcesem.

Trzech mężczyzn w kapeluszach toczą kieliszki w dymnej scenerii leśnej.

Fot. Kadr z filmu
\"Ziemia obiecana\" - kadr z filmu

Powieść wyróżnia się realistycznym opisem życia w przemysłowej Łodzi. Autor z dużą dokładnością przedstawia warunki pracy robotników, rozwój fabryk oraz kontrasty społeczne. Obok bogactwa właścicieli zakładów przemysłowych pojawiają się obrazy biedy, ciężkiej pracy i nierówności społecznych. Dzięki temu „Ziemia obiecana” jest nie tylko historią o przedsiębiorczości, lecz także szerokim studium społeczeństwa końca XIX wieku. Powieść od wielu lat znajduje się w kanonie polskich lektur szkolnych.

Redakcja poleca

Eliza Orzeszkowa - wybitna polska pisarka

Cytat dnia. Eliza Orzeszkowa: "Żeby umieć kochać, trzeba…"

Na zdjęciu młoda kobieta w brązowym kapeluszu z łzami w oczach, wyrażająca emocje i smutek.

Powieść to bestseller, ale film nazywany jest arcydziełem. 3 Oscary i Złota Palma

Tak obecnie wygląda blok z serialu „Alternatywy 4”. To miejsce jest prawdziwe

Film „Ziemia obiecana” – ekranizacja Andrzeja Wajdy

Dużą popularność zdobyła również filmowa adaptacja powieści, którą wyreżyserował Andrzej Wajda. Film miał premierę w 1975 roku i od początku był uznawany za jedno z najważniejszych osiągnięć polskiej kinematografii. Reżyser wiernie oddał klimat XIX-wiecznej Łodzi, jednocześnie nadając historii własny, charakterystyczny styl filmowy.

W głównych rolach wystąpili:

Daniel Olbrychski jako Karol Borowiecki
Andrzej Seweryn jako Maks Baum
Wojciech Pszoniak jako Moryc Welt

Aktorzy stworzyli wyraziste kreacje trzech przedsiębiorców próbujących odnieść sukces w bezwzględnym świecie przemysłu. Produkcja została doceniona za scenografię, kostiumy, zdjęcia oraz sposób przedstawienia społecznych kontrastów miasta.

Film zachował najważniejsze wątki powieści, choć - jak większość ekranizacji - wprowadził pewne skróty i zmiany wynikające ze specyfiki medium filmowego. Dzięki temu historia zyskała dynamiczne tempo, a jednocześnie nie utraciła głównych przesłań obecnych w literackim pierwowzorze.

Redakcja poleca

Młoda kobieta z długimi, jasnymi włosami, patrzy z niepokojem w dal. Tło to woda i siano.

Seria powieści wciąga jak bagno, ale serial to hit wszech czasów. Rekordowe 59 Emmy

Na zdjęciu trójka postaci w eleganckich strojach, w scenerii leśnej, z wyraźnym skupieniem.

Książki to bestsellery wszech czasów, ale filmy rozbiły bank. 17 Oscarów i 458 innych nagród

Czarnobiałe zdjęcie mężczyzny o zamyślonym wyrazie twarzy.

Jedna z najbardziej szalonych powieści wszech czasów. Jest 1 powód, dlaczego nie powinna powstać adaptacja

Nominacja do Oscara i międzynarodowe uznanie

Szczególnym wyróżnieniem dla filmu była nominacja do Oscara w kategorii Najlepszy Film Nieanglojęzyczny. Produkcja znalazła się w gronie najważniejszych światowych filmów zgłoszonych do tej kategorii, co było znaczącym sukcesem zarówno dla Andrzeja Wajdy, jak i całego polskiego kina.

Choć statuetka ostatecznie trafiła do innego filmu ( „Dersu Uzała” Akiry Kurosawy), sama nominacja znacząco zwiększyła międzynarodowe zainteresowanie polską kinematografią. „Ziemia obiecana” była prezentowana na licznych festiwalach, zdobywała nagrody oraz uznanie krytyków za sposób przedstawienia historii, warstwę wizualną i znakomite aktorstwo. Film jednak wywołał wielką dyskusję na temat rzekomego antysemityzmu - to właśnie związane z tą dyskusją opinie krytyków we Francji i USA mogły pogrzebać szansę Wajdy na statuetkę.