Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Ta powieść laureatki Pulitzera to najlepszy kryminał wszech czasów

Ta powieść laureatki Pulitzera to najlepszy kryminał wszech czasów

Zuza Dobrzańska

2 min. czytania

23.10.2026 10:28

„Tajemna historia” autorstwa nagradzanej pisarki Donny Tartt nie tylko podbija serca fanów powieści kryminalnych, lecz również jest ważną lekturą dla wszystkich entuzjastów literatury. Jakie tajemnice skrywa książka i jej autorka? Oto wszystko, co wiemy.

Na zdjęciu kobieta w garniturze, z krótkimi włosami, gestykulująca ręką przy twarzy.

Donna Tartt, autorka bestsellerowej "Tajemnej historii", zdobyła uznanie krytyków i czytelników dzięki unikalnemu podejściu do twórczości, poświęcając każdej książce około dziesięciu lat pracy.
Wydana w 1992 roku "Tajemna historia" zdobyła popularność dzięki wprowadzeniu estetyki dark academia oraz odwróconym wątkom detektywistycznym, które ujęły zarówno fanów literatury, jak i krytyków.
Donna Tartt jest laureatką nagrody Pulitzera za powieść "Szczygieł" z 2014 roku, która również została zekranizowana.

Kim jest Donna Tartt?

Autorka „Tajemnej historii” urodziła się w stanie Missisipi, w Stanach Zjednoczonych Ameryki w 1963 roku. Ukończyła studia w prywatnym koledżu Bennington w Vermoncie. Studiując u boku innych przyszłych pisarzy takich jak Bret Easton Ellis czy Jonathan Ethen, uzyskała dyplom z filozofii w 1986 roku. Jej czas spędzony w Bennington zainspirował ją do napisania „Tajemnej historii”. Na każde ze swoich dzieł poświęciła około dziesięć lat, co jest kluczową cechą jej warsztatu pisarskiego. Jej dzieło „Szczygieł” wygrało nagrodę Pulitzera w 2014, później, książka ta doczekała się również ekranizacji.

Rozwiąż quiz i sprawdź się! 100% punktów uzyskają tylko prawdziwe mole książkowe. Reszta artykułu pod quizem.

Quiz: Arcydzieła literackie, najlepsze książki. Przypisz pisarza do tytułu i zdobądź 10/10 punktów

1/10 Kto jest autorem powieści "Zabić drozda"?

John Steinbeck

Harper Lee

William Golding

„Tajemna historia” - technikalia książki

Powieść została wydana w 1992 roku i jest klasyfikowana jako kryminał, konkretniej jako odwrócona powieść detektywistyczna - w tym rodzaju kryminału zbrodnia i przestępca opisane są na początku, a dopiero wraz z biegiem historii poznajemy sekrety sprawy. Dodatkowo powieść jest określana pionierską z dziedziny estetyki dark academia, co sprawiło, że zdaniem New York Times’a na scenie literackiej „wybuchła jak fajerwerki”.

Redakcja poleca

Mężczyzna uśmiechający się w czarno-białym zdjęciu.

45 lat minęło, a ten mocny cytat Zbigniewa Herberta wciąż wskazuje Polakom, jak trzeba żyć

Dzieci i dorośli wciąż czytają jej dzieła jak zaczarowani. Nie każdy wie, że posługiwała się wieloma pseudonimami

122 lata temu urodził się słynny pisarz. Jego książki przez lata były lekturami w polskich szkołach

„W górach topniał śnieg i Bunny nie żył już od kilku tygodni…” - krótko i bez spoilerów o fabule

Książka opowiada historię sześciu przyjaciół, studentów elitarnego koledżu Hampden w Vermoncie. Szóstkę łączy obsesja na punkcie nauk humanistycznych, głównie w obrębie greki i łaciny, wspólnie należą do hermetycznej grupy naukowej tajemniczego profesora Juliena Morrowa. Na zajęciach uczą się filologii klasycznej. Pośród sekretnych wyjazdów, używek, życia studenckiego i akademickiej presji dochodzi do zbrodni, która zaburza dynamikę grupy i żyć przyjaciół

Główny bohater, Richard odstaje od grupy - w grę wchodzą różnice klasowe, które pozwalają mu zauważyć ekscentryczne i czasem przerażające zachowania pozostałej piątki. W powieści pojawiają się tematy takie jak filologia klasyczna, kontemplacja piękna czy elitaryzm idący w parze z idealizacją życia klas wyższych.

Uznanie „Tajemnej historii” przez czytelników

Książka została przyjęta pozytywnie zarówno przez krytyków, jak i przez czytelników. Sophie McKenzie z The Independent nazwała ją „ książką życia”. Miała doczekać się ekranizacji na podstawie scenariusza napisanego przez renomowaną pisarkę i dziennikarkę Joan Didion, jednak decyzja ta została cofnięta po śmierci producenta filmu Alana J. Pakuly. Pomimo tej tragedii, estetyka „Tajemnej historii”, jak i fabuła szybko zyskują popularność w sieci, szczególnie na platformach takich jak TikTok czy Pinterest.