Wybrali najlepszą polską książkę w historii. Jest 317. najlepsza na świecie
Nie „Lalka”, nie „Pan Tadeusz” i nie „Ferdydurke”. To właśnie „Solaris” Stanisława Lema zostało uznane za najwyżej sklasyfikowaną polską książkę w zestawieniu The Greatest Books. W ogólnym rankingu dzieło polskiego pisarza zajmuje 317. miejsce wśród największych książek wszech czasów.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak „Solaris” Stało się 317. najlepszą książką według The Greatest Books.
- Dlaczego „Solaris” jest uznawane za wyjątkowe dzieło Stanisława Lema.
- Które listy literackie uwzględniają powieść „Solaris” Lema.
- O czym opowiada i jakie tematy porusza powieść „Solaris”.
Która polska powieść jest 317. najlepszą książką na świecie?
Gdyby zapytać o najważniejsze polskie książki, większość czytelników prawdopodobnie zaczęłaby wymieniać dobrze znane nazwiska. Tymczasem międzynarodowe zestawienie The Greatest Books przynosi odpowiedź, która może niektórych zaskoczyć. Najwyżej spośród polskich dzieł znalazła się powieść Stanisława Lema - i to napisana ponad sześć dekad temu.
Rozwiąż quiz, w którym pytamy o polską literaturę. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem..
Quiz: Ekspresowy quiz z polskiej literatury. Przypisz utwór do pisarza
„Solaris” zajmuje obecnie 317. miejsce w rankingu The Greatest Books, który gromadzi i analizuje setki istniejących zestawień najważniejszych książek. Według informacji na stronie ranking powstaje za pomocą specjalnego algorytmu, który bierze pod uwagę obecność poszczególnych tytułów na przygotowanych wcześniej listach oraz ich pozycję w tych zestawieniach.
To oznacza, że nie mamy tu do czynienia z jednym plebiscytem, w którym czytelnicy po prostu wskazali swoje ulubione książki. Pozycja „Solaris” jest efektem tego, jak często i jak wysoko powieść pojawiała się w różnych uznanych zestawieniach literackich. A tych nie brakuje. Książka Lema znalazła się między innymi na listach „1001 Books You Must Read Before You Die”, „1000 Novels Everyone Must Read” przygotowanej przez „The Guardian”, „The Western Canon” Harolda Blooma oraz zestawieniach najlepszych powieści science fiction i najlepszych książek w tłumaczeniu. Łącznie The Greatest Books wskazuje 17 list, na których pojawił się „Solaris”.
Gdzie w rankingu znajdują się dzieła innych polskich pisarzy?
W rankingu polskich książek „Solaris” zajmuje pierwsze miejsce. The Greatest Books wskazuje je jako najwyżej sklasyfikowane dzieło polskiego autora, a kolejne polskie tytuły znajdują się już znacznie niżej w światowym zestawieniu.
To zresztą nie jest jedyny dowód na wyjątkową pozycję Lema. „Solaris” pozostaje jego najwyżej sklasyfikowaną książką również w zestawieniu dzieł samego autora. Kolejne miejsca zajmują między innymi „Kongres futurologiczny”, „Śledztwo” oraz „Cyberiada”.
O czym właściwie jest „Solaris”?
Powieść została wydana w 1961 roku i od początku trudno było zamknąć ją w jednej kategorii. Formalnie to science fiction, ale Lem wykorzystał historię wyprawy na odległą planetę przede wszystkim do zadawania pytań o człowieka, pamięć, świadomość i granice poznania. The Greatest Books klasyfikuje książkę między innymi jako science fiction, hard science fiction, literaturę filozoficzną i postmodernistyczną.
Głównym bohaterem jest psycholog Kris Kelvin, który przybywa na stację badawczą orbitującą wokół Solaris. Planetę pokrywa niezwykły ocean, którego natura pozostaje dla ludzi zagadką. Na stacji szybko okazuje się, że załoga zmaga się z czymś znacznie bardziej niepokojącym niż problemy związane z badaniem obcej planety. Ocean potrafi materializować ludzkie wspomnienia i podświadome lęki. Kelvin konfrontuje się z postacią związaną z jego własną przeszłością, a granica między rzeczywistością, pamięcią i poczuciem winy zaczyna się zacierać. Właśnie dlatego „Solaris” można czytać nie tylko jako powieść o kontakcie z obcą cywilizacją, ale przede wszystkim jako historię o ograniczeniach ludzkiego poznania.
Właśnie to może być jednym z powodów, dla których powieść Lema tak dobrze przetrwała próbę czasu. W „Solaris” kosmos jest właściwie punktem wyjścia. Znacznie ważniejsze okazują się pytania o to, czy człowiek rzeczywiście jest w stanie zrozumieć coś całkowicie odmiennego od siebie oraz czy kontakt z obcą inteligencją w ogóle musi wyglądać tak, jak wyobrażamy to sobie z ludzkiej perspektywy. Na stronie The Greatest Books wśród głównych tematów książki wymieniono między innymi obce życie, komunikację, świadomość, egzystencjalizm, pamięć, poczucie winy, żałobę i izolację.
W jakich zestawieniach można znaleźć powieść Stanisława Lema?
Wysoka pozycja „Solaris” nie jest więc przypadkiem jednego rankingu. Powieść pojawia się na 17 różnych listach, które The Greatest Books wykorzystuje do obliczania swojej klasyfikacji. Jest między innymi na liście najlepszych książek science fiction przed 2000 rokiem, zestawieniu 200 książek, które ukształtowały 200 lat literatury, „The Western Canon” Harolda Blooma oraz listach najlepszych powieści w przekładzie.
Co ciekawe, „Solaris” figuruje również na zestawieniu „12 Polish Books You Have to Read”, co pokazuje, że jego obecność w światowym rankingu nie jest wyłącznie efektem popularności literatury science fiction.
Idealne książki na jesień. 10 tytułów na chłodne i deszczowe dni
Źródło: Radio ZET/The Greatest Books
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
