Ikona literatury kończy dziś 80 lat. Autorka bestsellerów nie odebrała swojego Nobla, bo cierpi na fobię

2 min. czytania
20.10.2026 08:17
Obserwuj nas na Google

Elfriede Jelinek to jedna z najbardziej cenionych współczesnych autorek. Austriacka pisarka i laureatka Literackiej Nagrody Nobla z 2004 roku jest fascynującą postacią. Jej dorobek obejmuje książki, które podejmują temat relacji społecznych, stereotypów płciowych i mechanizmów władzy. Dziś obchodzi 80. urodziny.

Portret kobiety z długimi, jasnymi włosami, uśmiechającej się na tle abstrakcyjnego obrazu.
fot. Leonhard Foeger/Reuters/Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Dlaczego Jelinek nie odebrała Nagrody Nobla.
  • Jakie tematy porusza twórczość Jelinek.
  • Które dzieła Jelinek są najważniejsze.
  • Co przyczyniło się do wzrostu popularności "Pianistki".
Nie przegap

Elfriede Jelinek obchodzi 80. urodziny. Jest laureatką Literackiej Nagrody Nobla

Elfriede Jelinek to austriacka pisarka, dramatopisarka i poetka, uważana za jedną z najważniejszych współczesnych autorek języka niemieckiego. Urodziła się 20 października 1946 roku w austriackim Mürzzuschlag. Wychowała się w Wiedniu, gdzie od najmłodszych lat uczyła się m.in. gry na fortepianie.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Nie każdy będzie w stanie zgadnąć wszystkie 12 lektur szkolnych w naszym quizie literackim

Shutterstock
1/12 W której lekturze szkolnej występuje Cześnik Raptusiewicz?

Międzynarodową sławę przyniosły jej utwory poruszające tematykę przemocy, seksualności, relacji między kobietami i mężczyznami, konsumpcjonizmu oraz problemów społecznych i politycznych. W 2004 roku otrzymała Literacką Nagrodę Nobla.

Redakcja poleca

Ikona literatury kończy dziś 80 lat. Autorka bestsellerów nie odebrała swojego Nobla, bo cierpi na fobię

Jelinek studiowała historię sztuki i teatrologię na Uniwersytecie Wiedeńskim, ukończyła też konserwatorium muzyczne. Debiutowała tomikiem poetyckim w 1967 roku. W swojej twórczości często krytykowała patriarchat, nierówności społeczne i przemilczane aspekty historii Austrii.
W 2004 roku otrzymała Nagrodę Nobla. Mało kto obecnie pamięta, że z powodu silnej fobii społecznej i agorafobii nie pojechała do Sztokholmu na ceremonię wręczenia nagrody. Z tego też powodu pisarka prawie w ogóle nie udziela wywiadów.

Warto przypomnieć, że ej twórczość wielokrotnie wywoływała dyskusje z powodu otwartego przedstawiania seksualności, przemocy i krytyki społeczeństwa. Przyznanie jej Nagrody Nobla spotkało się z krytyką części środowiska literackiego.

Wśród jej najważniejszych dzieł należy wymienić:

  • "Kobiety jako kochanki” (1975)
  • "Wykluczeni” (1980)
  • "Pianistka” (1983)
  • "Żądza” (1989)
  • "Dzieci umarłych” (1995)
  • "Chciwość” (2000)
  • "Co się stało, gdy Nora opuściła męża?” (1980)
  • "Clara S.” (1984)
  • "Bambiland” (2003)

"Pianistka” stała się międzynarodowym hitem. W 2001 roku powieść zekranizował reżyser Michael Haneke. Film zdobył liczne nagrody i przyczynił się do wzrostu popularności autorki.

Oglądaj

Życie prywatne Elfriede Jelinek

Życie prywatne Elfriede Jelinek przez lata budziło zainteresowanie głównie dlatego, że pisarka bardzo rzadko udziela wywiadów i konsekwentnie chroni swoją prywatność. W 1974 roku wyszła za mąż za niemieckiego informatyka i kompozytora Gottfrieda Hüngsberga. Mężczyzna zmarł w 2022 roku.

Osoba w brązowym płaszczu siedzi przy oknie, przeglądając książkę. Skupienie na czytaniu.
7 Zobacz galerię
fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia