Powieść to bestseller, ale film nazywany jest arcydziełem. 3 Oscary i Złota Palma

3 min. czytania
04.08.2026 15:25
Obserwuj nas na Google

Nie każda bestsellerowa książka doczekuje się równie udanej ekranizacji. Zdarza się jednak, że film oparty na literackim pierwowzorze zdobywa największe światowe nagrody i przechodzi do historii kina. Taką drogę przebył „Pianista” – autobiografia Władysława Szpilmana, która po latach od premiery stała się światowym bestsellerem, a jej ekranizacja zachwyciła krytyków i Akademię Filmową.

Na zdjęciu młoda kobieta w brązowym kapeluszu z łzami w oczach, wyrażająca emocje i smutek.
fot. Screen

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie były losy książki „Pianista”.
  • Dlaczego autobiografia stała się światowym bestsellerem.
  • Jakie nagrody zdobyła ekranizacja Romana Polańskiego.
Redakcja poleca

Od wojennych wspomnień do światowego bestsellera

Przed przygotowaniem ekranizacji wiele powieści zdobywa uznanie czytelników i trafia na listy bestsellerów. Zdarza się jednak, że film oparty na literackim pierwowzorze osiąga jeszcze większy sukces, zdobywając najważniejsze nagrody światowego kina i zapisując się w historii jako dzieło wybitne. Tak było w przypadku „Pianisty” – autobiograficznej książki Władysława Szpilmana, która po latach od pierwszego wydania zyskała międzynarodową sławę, a następnie doczekała się ekranizacji nagrodzonej trzema Oscarami i Złotą Palmą.

Rozwiąż quiz filmowy. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Kartkówka z „Przedwiośnia”. Sprawdź swoją wiedzę o lekturze

1/10 Kto jest głównym bohaterem powieści „Przedwiośnie”?

„Pianista. Warszawskie wspomnienia 1939–1945” to autobiografia polskiego kompozytora, pianisty i aranżera żydowskiego pochodzenia Władysława Szpilmana. Książka została po raz pierwszy opublikowana w 1946 roku pod tytułem „Śmierć miasta. Pamiętniki Władysława Szpilmana 1939–1945”. Publikację opracował przyjaciel autora, Jerzy Waldorff. Wydanie ukazało się jednak w ocenzurowanej wersji i niewielkim nakładzie, ponieważ przedstawiało wydarzenia niezgodne z obowiązującą wówczas narracją historyczną.

Po ponad pięćdziesięciu latach, dzięki staraniom Andrzeja Szpilmana, książka została ponownie wydana w 1998 roku w niemieckim wydawnictwie Ullstein pod nowym tytułem „Pianista”. Nowa edycja była poprawiona i uzupełniona zgodnie z faktami. W Polsce książka ukazała się w 2000 roku i przez kolejne lata utrzymywała się w czołówce. Odniosła także duży sukces za granicą, trafiła na listę bestsellerów „The New York Times” oraz zdobyła tytuł książki roku przyznawany przez prestiżowe redakcje i magazyny literackie.

Redakcja poleca

Ekranizacja nagrodzona trzema Oscarami

Na podstawie autobiografii powstał film „Pianista”, którego premiera odbyła się w 2002 roku. Reżyserii podjął się Roman Polański, a scenariusz przygotował Ronald Harwood. W główną rolę Władysława Szpilmana wcielił się Adrien Brody, natomiast Wilma Hosenfelda zagrał Thomas Kretschmann. Po premierze obraz wzbudził dyskusje wśród krytyków. W Stanach Zjednoczonych dominowały bardzo pozytywne recenzje, podczas gdy we Francji i w Polsce pojawiały się również głosy krytyczne. Część recenzentów zarzucała filmowi chłodny, powściągliwy styl, inni doceniali jego realizm i pozbawione melodramatyzmu przedstawienie tragedii wojny.

Mężczyzna w szarym ubraniu, siedzący obok skrzyni, z zaniepokojonym wyrazem twarzy.
Fot. Screen
Adrien Brody \"Pianista\"

„Pianista” okazał się jednym z największych sukcesów w historii europejskiego kina początku XXI wieku. Film zdobył Złotą Palmę na Festiwalu Filmowym w Cannes oraz trzy Oscary – za reżyserię dla Romana Polańskiego, scenariusz adaptowany dla Ronalda Harwooda i pierwszoplanową rolę męską dla Adriena Brody’ego. Produkcja została również uhonorowana siedmioma nagrodami Cezara. Sukces artystyczny szedł w parze z wynikiem finansowym. Przy budżecie wynoszącym około 35 milionów dolarów film zarobił na całym świecie ponad 120 milionów dolarów. Stał się jedną z najbardziej cenionych ekranizacji autobiograficznych wspomnień wojennych.

Redakcja poleca

„Pianista”: fabuła, historia oparta na faktach, obsada

Film powstał na podstawie autobiograficznych wspomnień Władysława Szpilmana. Podczas II wojny światowej artysta od 1940 roku przebywał w getcie warszawskim, z którego udało mu się uciec po wielkiej akcji deportacyjnej w 1942 roku. Następnie, dzięki wsparciu polskich przyjaciół, ukrywał się po tzw. aryjskiej stronie Warszawy, a po upadku powstania warszawskiego przeżył dzięki pomocy oficera Wehrmachtu, Wilma Hosenfelda.

Oglądaj

Obsada:

  • Adrien Brody – Władysław Szpilman
  • Frank Finlay – ojciec Władysława
  • Maureen Lipman – matka Władysława
  • Ed Stoppard – Henryk, brat Władysława
  • Thomas Kretschmann – kapitan Wilm Hosenfeld
  • Julia Rainer – Halina, siostra Władysława
  • Jessica Meyer – Regina, siostra Władysława
Na zdjęciu osoba w niebieskiej sukni z dużym kapeluszem, przytula drugą osobę leżącą obok.
8 Zobacz galerię
fot. Materiały prasowe, IMDb

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia