Napisał 100 książek i otrzymał Pulitzera. Adaptacja jego arcydzieła zdobyła 2 Oscary
Blisko 100 książek, nagroda Pulitzera oraz opowieść, która zapisała się nie tylko w historii literatury, ale także kina. Tak w skrócie można opisać twórczość Uptona Sinclaira - amerykańskiego pisarza, znanego z takich wielkich dzieł, jak "Grzęzawisko" (ang. "The Jungle") oraz "Nafta" (ang. "Oil!"). Na podstawie drugiego z wymienionych tytułów powstał film w reżyserii Paula Thomasa Andersona, nagrodzony 2 Oscarami.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kim był Upton Sinclair i dlaczego zapisał się w historii literatury?
- Za jaką książkę otrzymał Nagrodę Pulitzera?
- Inspiracją do jakiego filmu była powieść "Nafta" z 1927 roku?
Upton Sinclair to pisarz, który chciał zmieniać świat
Upton Sinclair urodził się 20 września 1878 roku w Baltimore w Stanach Zjednoczonych. Jego ojciec sprzedawał alkohol i sam cierpiał z powodu uzależnienia, co rzuciło cień na dzieciństwo jego syna. Jego matka była natomiast surową i mocno religijną kobietą. Upton Sinclair dorastał w biedzie, jednak jego dziadkowie byli majętni, dzięki czemu miał wgląd w życie ludzi w skrajnie różnych środowiskach - to miało ogromny wpływ na jego późniejszą twórczość.
Jak dobrze znasz adaptacje polskich książek? Spróbuj odpowiedzieć na wszystkie pytania! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Adaptacje polskich książek. Co z nich pamiętasz?
Upton nauczył się czytać, gdy miał zaledwie 5 lat. Pochłaniał wszystkie książki, które znalazł w domowej bibliotece, aby lepiej rozumieć świat. Prawdziwą edukację szkolną rozpoczął jednak dopiero w wieku 10 lat. W wieku 14 lat rozpoczął naukę w City College of New York. Wtedy zaczął pisać - tworzył pełne humoru historie i artykuły dla czasopism młodzieżowych, aby z niewielkich zarobków móc opłacić czesne. W wieku 17 lat usamodzielnił się i zaczął studiować prawo na Uniwersytecie Columbia. Bardziej od uczęszczania na zajęcia interesowało go jednak pisanie.
Za którą książkę Upton Sinclair otrzymał Pulitzera?
Sinclair nie ograniczał się do jednego gatunku. Pisał powieści, teksty publicystyczne i utwory podejmujące tematykę polityczną oraz społeczną. W jego dorobku na przestrzeni lat znalazło się blisko 100 książek. Szczególnie interesowały go takie tematy, jak wyzysk pracowników, nierówności ekonomiczne, korupcja i wpływ wielkiego kapitału na życie zwykłych ludzi.
Ogromną popularność przyniosła mu powieść "Grzęzawisko" ("The Jungle") z 1906 roku. Upton Sinclair przedstawił w niej dramatyczne warunki pracy robotników w amerykańskich zakładach przemysłu mięsnego. Książka wywołała szeroką dyskusję społeczną i przyczyniła się do zmian w amerykańskim prawodawstwie dotyczącym kontroli sanitarnej mięsa.
Najważniejsze literackie wyróżnienie otrzymał jednak za zupełnie inną historię. W 1943 roku Upton Sinclair zdobył Nagrodę Pulitzera w kategorii powieści za książkę "Zęby Smoka" (Dragon's Teeth). Sinclair sięgnął w niej po tematykę polityczną i ukazał mechanizmy zdobywania władzy przez nazistów w latach 30-tych.
"Nafta" - literackie arcydzieło, które zainspirowało Hollywood
W 1927 roku Sinclair opublikował powieść "Nafta" ("Oil!"). Tym razem zainteresował się amerykańskim przemysłem naftowym, wielkimi pieniędzmi i ludźmi, którzy za wszelką cenę chcą zdobyć ekonomiczną potęgę.
Książka zainteresowała filmowców i stała się podstawą filmu "Aż poleje się krew" (ang. "There Will Be Blood") z 2007 roku. Za reżyserię i scenariusz odpowiadał Paul Thomas Anderson, natomiast w głównej roli wystąpił Daniel Day-Lewis, któremu partnerował Paul Dano.
"Aż poleje się krew" zdobyło uznanie krytyków i widzów. Podczas 80. ceremonii rozdania Oscarów film otrzymał osiem nominacji do Nagrody Akademii Filmowej, finalnie zdobywając dwie statuetki w kategoriach: najlepszy aktor pierwszoplanowy (Daniel Day-Lewis) oraz najlepsze zdjęcia (Robert Elswit). Daniel Day-Lewis zdobył także Złoty Glob w kategorii najlepszy aktor w filmie dramatycznym.
Film Paula Thomasa Andersona nie jest wiernym przeniesieniem wszystkich wątków powieści. Mimo to udowadnia, że historia stworzona blisko 100 lat temu wciąż może zachwycać nowych widzów i skłonić do refleksji aktualnym przesłaniem.
Źródło: Raido ZET / Wikipedia / Filmweb
7 najlepszych cytatów filmowych wszech czasów. Jury nie miało wątpliwości
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/11/03/611f886c/2518158-179x101-1b3edfc549.png ""The Ring" (2002)")
![Kobieta z krótkimi blond włosami w ciemnym płaszczu, patrzy w dal, tło z gałęziami.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/11/04/60aeffac/2519318-179x101-de60e02c38.png "Zagrała w "M jak miłość". Teraz zdradziła, ile zarobiła w produkcji")
