Ukryta symbolika w arcydziele Tolkiena. Wielu czytelników nie miało o tym pojęcia

"Władca Pierścieni" to historia pełna symboli

"Władca Pierścieni" J.R.R. Tolkiena od dziesięcioleci fascynuje czytelników i widzów na całym świecie. Choć na pierwszy rzut oka jest to opowieść o niezwykłej podróży, walce dobra ze złem i próbie zniszczenia Jedynego Pierścienia, jej znaczenie sięga zdecydowanie głębiej. Śródziemie nie jest bowiem wyłącznie fantastyczną krainą pełną elfów, krasnoludów, hobbitów i czarodziejów. Autor wykorzystał swój świat do podjęcia tematów filozoficznych, związanych z ludzką naturą i moralnością.

Jak dobrze znasz świat "Władcy Pierścieni"? Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Test z „Władcy Pierścieni”. Gdzie leży Rhûn? Fan Tolkiena zgarnie 100%

1/15 Kto wykuł Jedyny Pierścień, najpotężniejszy z Pierścieni Władzy?

Elfy

Sauron

Krasnoludy

Dalej

Szczególnie interesujące są trzy postacie, bez których trudno wyobrazić sobie tę historię: Frodo Baggins, Gandalf i Aragorn. Każdy z nich reprezentuje inny rodzaj bohaterstwa i odmienny sposób mierzenia się z przeznaczeniem. J.R.R. Tolkien podczas pracy nad powieścią, która później przerodziła się w słynną trylogię, wykorzystywał swoją wiedzę na temat symboliki - zwłaszcza religijnej. Nic dziwnego, że zdaniem badaczy literatury, osobowość głównych bohaterów nawiązuje w ten sposób do różnych aspektów Jezusa Chrystusa.

Redakcja poleca

Jackson chce wrócić do „Władcy Pierścieni”. Blisko adaptacji opus magnum Tolkiena

Arcydzieło z 1985 roku to jeden z najpiękniejszych filmów wszech czasów. Mało kto wie, że to adaptacja lektury

Adaptacja jego powieści zdobyła 2 Oscary. W Polsce wciąż niewielu czyta książki tego autora

Frodo Baggins - bohaterstwo oparte na poświęceniu

Filozof Peter J. Kreeft, autor książki opisującej filozofię w świecie Tolkiena, w artykule dla Ignatius Insigh podkreślił, że trzej najważniejsi bohaterowie "Władcy Pierścieni" doświadczają łuku "śmierci i zmartwychwstania" i są przedstawieni jako zbawcy, którzy ofiarnie "ratują całą Śródziemie spod demonicznej władzy Saurona". W ten sposób "uosabiają starotestamentową trójdzielną symbolikę mesjańską: proroka (Gandalf), kapłana (Frodo) i króla (Aragorn)".

Frodo jest postacią, która pokazuje, że prawdziwy bohater nie musi być silny, potężny ani wyjątkowo odważny. Jego największą cechą jest gotowość do podjęcia odpowiedzialności za los innych. Według tej interpretacji Frodo reprezentuje ludzką (kapłańską) naturę Chrystusa. Jego wędrówka do Mordoru przypomina drogę pełną cierpienia, pokus i poświęcenia, a ciężar Pierścienia pozostawia w nim trwałe rany. Po drodze jest zdradzany, bity, a nawet dźgnięty w bok (tak jak Chrystus na krzyżu), a mimo to kontynuuje swoje zadanie.

Redakcja poleca

Najsłynniejszy horror wszech czasów. Nikt w Polsce nie pamięta, że to adaptacja książki

Mówią, że to "adaptacja nieistniejącej książki Kinga". Przerażający horror znajdziesz na Netflix

Wielu sądzi, że napisał najlepszą serię fantasy wszech czasów. Dziś autor bestsellerów kończy 78 lat

Gandalf i Aragorn - symbol mądrości i władzy

Gandalf bardzo dobrze odgrywa natomiast rolę proroka. To właśnie on wskazuje innym właściwą drogę, ostrzega przed niebezpieczeństwem i pomaga odnaleźć sens wydarzeń. Gandalf najlepiej uosabia także chrześcijańską koncepcję zmartwychwstania. Choć umiera, aby uratować swoich sojuszników, rodzi się na nowo w białych szatach, przywodząc na myśl obraz powrotu Chrystusa w Księdze Objawienia.

Aragorn natomiast uosabia królewski wymiar symboliki Chrystusa. Tak jak Jezus pochodzi z linii króla Dawida, co czyni go prawowitym spadkobiercą tronu Izraela, Aragorn słusznie zajmuje swoje miejsce jako władca Gondoru. Jego droga do władzy nie jest jednak prosta - musi wpierw udowodnić, że potrafi służyć innym i zdobyć ich szacunek. To nie przypadek, że Aragorn prowadzi armię zmarłych przeciwko okrutnym siłom Saurona (kolejne nawiązanie do Apokalipsy), a nawet leczy rannych przez nakładanie rąk.

"Władca pierścieni" nie jest prostą alegorią religijną. Sam autor podkreślał znaczenie wiary w swojej twórczości, ale pozostawiał czytelnikom przestrzeń do własnych rozważań. Jednak ta interpretacja pozwala lepiej zrozumieć budowę świata i motywy bohaterów w historii Tolkiena.

Fot. Domena Publiczna
J.R.R. Tolkien w 1925 roku

Źródło: Radio ZET / Wikipedia / Collider

10 najpiękniejszych cytatów z "Władcy Pierścieni". "Nikt prawie nie wie..."

10 Zobacz galerię

fot. screen