Zna ją cała Polska, ale pod innym imieniem. Ikona polskiego kina kończyłaby dziś 111 lat

Jak naprawdę nazywała się ikona, która przez lata bawiła Polaków?

Kolorowe kapelusze, charakterystyczna chrypka, cięty język i tempo, za którym trudno było nadążyć. Hanka Bielicka nie potrzebowała skomplikowanej scenografii ani spektakularnych efektów, by skupić na sobie uwagę publiczności. Wystarczyło, że pojawiała się na scenie, a widownia już wiedziała, że za chwilę będzie się śmiać. Przez dekady bawiła Polaków, tworząc jedną z najbardziej rozpoznawalnych estradowych osobowości w kraju. Mało kto jednak pamięta, że artystka, którą wszyscy nazywali Hanką, na chrzcie otrzymała zupełnie inne imiona. Dzisiaj przypada 111. rocznica jej narodzin.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o najpiękniejsze aktorki czasów PRL-u. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Najlepsze aktorki kina PRL. Pamiętają je urodzeni przed 1989 rokiem

1/10 Kto jest na zdjęciu?

Kalina Jędrusik

Barbara Brylska

Grażyna Szapołowska

Ewa Krzyżewska

Dalej

Przyszła gwiazda estrady przyszła na świat 9 listopada 1915 roku w Kononowce, niewielkiej miejscowości na terenie dzisiejszej Ukrainy. Jej narodziny przypadły na wyjątkowo niespokojny czas. Rodzina Bielickich próbowała uciec przed zawieruchą I wojny światowej i rewolucją bolszewicką, a ostatecznie osiedliła się w Łomży, rodzinnym mieście matki przyszłej aktorki. To właśnie tam Hanka spędziła dzieciństwo i młodość. Co ciekawe, imię, pod którym pokochała ją cała Polska, nie widniało w jej metryce. Na chrzcie otrzymała imiona Anna Weronika, a Hanią nazywano ją już od najmłodszych lat.

Redakcja poleca

Twórca kultowych gier wskazał ulubiony film. To wielkie arcydzieło Andrzeja Wajdy

Quiz - te filmy zdobyły najwięcej Złotych Globów. Jak dobrze je znasz?

Danuta Stenka apelowała o pomoc. Polacy dokonali cudu, cała kwota zebrana w kilkanaście godzin

Czym zajmowała się matka Hanki Bielickiej?

W domu Bielickich nie brakowało artystycznych inspiracji. Matka pracowała jako garderobiana, a mała Hanka szybko zainteresowała się pięknymi strojami i kapeluszami. Można powiedzieć, że jej późniejsza słabość do efektownych nakryć głowy miała swoje początki właśnie w dzieciństwie. Przyszła gwiazda uczyła się również gry na pianinie, ukończyła łomżyńskie gimnazjum żeńskie im. Marii Konopnickiej, a następnie wyjechała do Warszawy. Tam rozpoczęła studia romanistyczne na Uniwersytecie Warszawskim, ale to nie wystarczało jej artystycznym ambicjom. Równolegle kształciła się w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej.

Kto jako pierwszy dostrzegł komediowy talent Hanki Bielickiej?

Początkowo ojciec nie był zachwycony pomysłem, by córka została aktorką. Ona jednak nie zamierzała rezygnować z marzeń. W szkole trafiła pod opiekę Aleksandra Zelwerowicza, który szybko dostrzegł jej talent komediowy. Nie widział jej natomiast w rolach tragicznych. Bielicka po latach wspominała, że gdy podczas zajęć z przejęciem recytowała dramatyczny monolog, profesor miał przerwać jej występ słowami: „Zabierzcie tego krokodyla ze sceny, bo umrę ze śmiechu!”. Choć taka uwaga mogła zaboleć młodą adeptkę aktorstwa, okazała się cenną wskazówką. Bielicka miała bowiem talent do rozśmieszania ludzi, a jej komediowy temperament z czasem stał się największym atutem.

W 1939 roku Bielicka ukończyła studia aktorskie i wyjechała do Wilna, gdzie otrzymała angaż w Teatrze na Pohulance. Miała przed sobą obiecujący początek kariery. Wybuch wojny sprawił jednak, że rzeczywistość młodej aktorki wywróciła się do góry nogami. Jej rodzinę dotknęły represje - ojciec został aresztowany przez NKWD i wywieziony w głąb Związku Radzieckiego, a matka, siostra i babcia trafiły na zesłanie do Kazachstanu. Bliscy wrócili do Polski dopiero po latach, jednak ojciec zaginął bez wieści.

Czym w czasie II wojny światowej zajmowała się polska aktorka?

W okupowanym Wilnie aktorzy musieli szukać sposobów na przetrwanie. Bielicka zarabiała, grając na pianinie w kawiarni, a później pracowała jako kelnerka. Nie porzuciła jednak sceny. W 1940 roku zwrócił na nią uwagę Ludwik Sempoliński, który zaproponował jej występ w teatrzyku rewiowym Miniatury. To właśnie wtedy zagrała monolog Jerzego Jurandota „Nie przeproszę”. Sempoliński miał dostrzec w niej przyszłą wielką gwiazdę kabaretu. Po wojnie Bielicka kontynuowała karierę teatralną, występowała między innymi w Białymstoku i Łodzi, a następnie związała się z warszawskim Teatrem Współczesnym.

W jakich produkcjach zagrała Hanka Bielicka?

Na ekranie pojawiła się już w pierwszych latach powojennego kina. W 1947 roku wystąpiła w „Zakazanych piosenkach” Leonarda Buczkowskiego, gdzie zaśpiewała uliczną balladę „Aniele mój”. Później można ją było oglądać między innymi w „Celulozie”, „Cafe pod Minogą”, „Gangsterach i filantropach” czy „Małżeństwie z rozsądku”. Szczególne miejsce w jej filmografii zajęła również rola stolnikowej Makowieckiej w „Panu Wołodyjowskim”. Choć nie zawsze powierzano jej pierwszoplanowe kreacje, potrafiła zostawić po sobie wyrazisty ślad nawet w niewielkim epizodzie.

Kto stworzył postać Dziuni Pietrusińskiej?

Prawdziwy przełom przyszedł jednak poza planem filmowym. W 1947 roku, podczas występu w krakowskim kabarecie „Siedem kotów”, Bielicka poznała satyryka Bogdana Brzezińskiego. Artysta obiecał stworzyć dla niej coś specjalnego. Tak narodziła się Dziunia Pietrusińska - postać, która na długie lata stała się niemal drugim wcieleniem aktorki.

Dziunia była wygadaną, pewną siebie paniusią, komentującą codzienne absurdy i obyczajowe przyzwyczajenia Polaków. Bielicka nadawała jej niepowtarzalny temperament. Mówiła błyskawicznie, z charakterystyczną intonacją, nie oszczędzając ani swoich bohaterów, ani otaczającej ich rzeczywistości. Jej monologi przez 25 lat bawiły słuchaczy „Podwieczorku przy mikrofonie”. Aktorka wygłosiła ich ponad tysiąc, a publiczność tak mocno utożsamiła ją z Dziunią, że niektórzy zaczepiali ją na ulicy właśnie tym imieniem.

W 1954 roku Bielicka związała się z Teatrem Syrena, z którym pozostała przez ponad cztery dekady. Występowała również w kabaretach, objeżdżała Polskę z recitalami i spotykała się z publicznością za granicą. Jej występy cieszyły się popularnością także wśród Polonii. Oficjalnie na emeryturę przeszła w 1977 roku, ale nie zamierzała zwalniać tempa. Nadal pojawiała się na scenie i przed kamerami, a kontakt z publicznością pozostawał dla niej jedną z najważniejszych części życia.

Co ciekawe, charakterystyczna chrypka, która stała się jednym z jej największych znaków rozpoznawczych, początkowo wcale nie była atutem. Po ciężkim przeziębieniu w 1947 roku głos aktorki stał się bardziej skrzekliwy. Zamiast próbować go ukrywać, Bielicka potrafiła wykorzystać go w pracy scenicznej. W połączeniu z błyskawicznym tempem wypowiedzi i wyrazistą dykcją stworzył on brzmienie, którego nie dało się pomylić z żadnym innym.

Co było charakterystyczne dla Hanki Bielickiej?

Trudno wyobrazić sobie Hankę Bielicką bez jej imponujących kapeluszy. Były nie tylko elementem garderoby, ale wręcz częścią scenicznego wizerunku. Kolorowe, fantazyjne, często z szerokim rondem, idealnie pasowały do jej temperamentnej osobowości. Artystka lubiła również efektowne stroje i eleganckie torebki. W czasach, gdy codzienność wielu Polaków była szara i pełna ograniczeń, jej barwny styl stanowił małe święto.

Za tym wizerunkiem stała jednak nie tylko zamiłowanie do mody, ale także ogromna świadomość sceniczna. Bielicka dbała o rytm wypowiadanych zdań, dobór słów i puenty. Jej monologi nie były improwizowane - przygotowywali je między innymi Bogdan Brzeziński i Zbigniew Korpolewski, a aktorka miała wpływ na ich ostateczny kształt. Wiedziała, jak rozbawić publiczność i kiedy odpowiednio zawiesić głos, by za chwilę wywołać salwę śmiechu.

Co Hance Bielickiej dawał kontakt z widzami?

Sama wielokrotnie podkreślała, jak niezwykłą energię dawał jej kontakt z widzami. „Mam trudności z chodzeniem po mieszkaniu, lecz kiedy mam stanąć przed publicznością, to czuję wielki przypływ energii. Wchodzę wtedy na scenę i mogę nawet zatańczyć. To jest cudowny zawód” - mówiła. W tych słowach kryło się coś więcej niż zawodowa pasja. Scena była miejscem, w którym odzyskiwała siły, a śmiech widowni stanowił dla niej najlepszą nagrodę.

Hanka Bielicka zmarła 9 marca 2006 roku w Warszawie, w wieku 90 lat. Do końca pozostała aktywna zawodowo, choć w ostatnich latach zmagała się z poważnymi problemami ze wzrokiem. Nie przeszkodziło jej to jednak w występach - rozpoznawała publiczność po śmiechu i oklaskach. Dziś trudno znaleźć kogoś, kto nie kojarzyłby jej charakterystycznego głosu, kapeluszy i niepowtarzalnego poczucia humoru. Choć od jej śmierci minęło już wiele lat, Bielicka wciąż pozostaje jedną z tych artystek, których nie da się zastąpić. A jej historia przypomina, że czasem wystarczy odrobina odwagi, ogromny temperament i talent do rozśmieszania innych, by na zawsze zapisać się w pamięci publiczności.

Kochały się w nich miliony Polek. Oto najwięksi amanci kina PRL

7 Zobacz galerię

fot. Screen

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia