Dziś mija 87 lat od jego śmierci. Książka tego polskiego malarza jest lekturą szkolną

Kim był Witkacy?

Stanisław Ignacy Witkiewicz, znany jako Witkacy, był jednym z najbardziej wszechstronnych polskich artystów XX wieku. Zajmował się malarstwem, literaturą, teatrem, fotografią i filozofią. Jego twórczość wymykała się podziałom na poszczególne dziedziny sztuki, a charakterystyczne połączenie groteski, absurdu i refleksji nad kondycją człowieka do dziś wyróżnia go na tle innych twórców swojej epoki. 18 września przypada rocznica śmierci Witkacego, który zmarł tego dnia w 1939 roku.

Quiz: Kto napisał twoje ulubione książki? Przypisz nazwisko do tytułu

1/15 Kto jest autorem powieści "Lalka", uważanej za najwybitniejsze dzieło polskiego realizmu?

Stefan Żeromski

Bolesław Prus

Eliza Orzeszkowa

Dalej

Artystyczne początki

Stanisław Ignacy Witkiewicz urodził się 24 lutego 1885 roku w Warszawie. Jego ojcem był Stanisław Witkiewicz - malarz, krytyk sztuki i twórca stylu zakopiańskiego. Witkacy dużą część dzieciństwa i młodości spędził w Zakopanem, gdzie od początku miał kontakt ze środowiskiem artystycznym i intelektualnym.

W latach 1905–1910 studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni Józefa Mehoffera. Nie ograniczał się jednak do malarstwa. Już jako młody twórca interesował się literaturą, teatrem, filozofią i fotografią. Ważnym doświadczeniem była dla niego także podróż do Australii i innych części świata, którą odbył w 1914 roku razem z Bronisławem Malinowskim.

Redakcja poleca

Polacy kochali ten film, czas na kontynuację. Trafi do kin 11 września

Nowy „film” Smarzowskiego niespodziewanie trafił do sieci. Znowu poruszył ważny temat

Miał być satyrą, a stał się kopalnią cytatów. Ten film z PRL-u Polacy znają na pamięć

Witkacy jako malarz

Malarstwo zajmowało ważne miejsce w twórczości Witkacego. Artysta eksperymentował z formą i sposobem przedstawiania człowieka. W jego pracach pojawiały się deformacje, intensywna ekspresja oraz odejście od realistycznego odwzorowania rzeczywistości.

Po I wojnie światowej związał się z polskim ruchem formistycznym, który należał do najważniejszych nurtów rodzimej awangardy. Formiści odrzucali klasyczne zasady przedstawiania świata i poszukiwali nowych środków artystycznego wyrazu. Witkacy był jednym z czołowych przedstawicieli tego środowiska.

Fot. Domena Publiczna
Portret Michała Choromańskiego, autor: Witkacy. 1928

Szczególne miejsce w jego dorobku zajmowały portrety. W 1925 roku założył tzw. „firmę portretową S. I. Witkiewicz”. Powstające w niej prace miały różny charakter – od stosunkowo realistycznych wizerunków po mocno zdeformowane, groteskowe portrety. Witkacy opracował własny system typów portretowych, a część prac opatrywał charakterystycznymi oznaczeniami, na których informował o używkach przyjętych podczas pracy.

Fot. Domena Publiczna
Stefania Tuwimowa pędzla Witkacego

Redakcja poleca

Oscarowy gwiazdor kończy 80 lat. Jego film z 1993 roku widział pewnie każdy w Polsce

9 nominacji do Oscara, ale żadnej statuetki. Wreszcie zobaczymy ten głośny film w Polsce

Serial był w PRL hitem, ale film rozczarował. "Niepotrzebny"

Literatura i „Szewcy”

Poza malarstwem Witkacy intensywnie rozwijał twórczość dramatyczną. Napisał ponad trzydzieści sztuk, wśród których znalazły się „Wariat i zakonnica”, „W małym dworku”, „Kurka Wodna”, „Matka”, „Gyubal Wahazar” oraz „Szewcy”.

Szczególne miejsce zajmują „Szewcy”, jeden z najbardziej znanych dramatów Witkacego. Utwór jest również lekturą szkolną w szkołach ponadpodstawowych, dzięki czemu twórczość autora pozostaje częścią edukacji literackiej kolejnych pokoleń. „Szewcy” są omawiani między innymi w kontekście groteski, przemian społecznych i politycznych oraz awangardowych koncepcji teatru.

Witkacy był również autorem powieści. W 1927 roku ukazało się „Pożegnanie jesieni”, a w 1930 roku „Nienasycenie”. Obie książki łączyły literacki eksperyment z rozważaniami filozoficznymi i społecznymi.

Redakcja poleca

Pisarz komentuje źle przyjętą adaptację Netflixa: "Nie pozwólmy, by nas to zatrzymało"

Kilkadziesiąt arcydzieł, wiele ekranizacji. Legendarny polski pisarz urodził się 179 lat temu

Jako jedyny pisarz w historii odmówił przyjęcia tej nagrody. Ma na swoim koncie Nobla

Śmierć Witkacego

Wybuch II wojny światowej zastał go w Warszawie. 5 września 1939 roku Witkacy opuścił stolicę i udał się na wschód wraz z Czesławą Oknińską-Korzeniowską. 18 września, w miejscowości Jeziory na Polesiu, popełnił samobójstwo. Miał 54 lata.

Dziś Witkacy pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej kultury XX wieku. Jego dorobek obejmuje dramaty, powieści, rozprawy filozoficzne, obrazy, portrety i fotografie. 18 września, w rocznicę jego śmierci, powraca więc nie tylko postać pisarza, ale przede wszystkim artysty, który próbował stworzyć własny, niezależny język dla niemal każdej dziedziny sztuki.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia