Oscarowy gwiazdor kończy 80 lat. Jego film z 1993 roku widział pewnie każdy w Polsce

5 min. czytania
15.09.2026 05:07
Obserwuj nas na Google

Tommy Lee Jones od dekad należy do grona najbardziej charakterystycznych aktorów Hollywood. Na ekranie wielokrotnie wcielał się w twardych, nieustępliwych bohaterów, ale jego droga do wielkiej kariery była znacznie mniej oczywista, niż mogłoby się wydawać. Dzisiaj wybitny aktor obchodzi 80 urodziny. 

Mężczyzna w ciemnym ubraniu, trzymający broń, z poważnym wyrazem twarzy. Czarno-białe zdjęcie.
fot. Everett Collection/Everett Collection/East News
  • W jakiej rodzinie dorastał Tommy Lee Jones.
  • Jakie dyscypliny sportowe pełnią ważny element w życiorysie aktora.
  • Która rola zapewniła gwiazdorowi Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego.
  • W jakich filmach zagrał Tommy Lee Jones.
Nie przegap

Jak wyglądało dzieciństwo Tommy'ego Lee Jonesa?

Tommy Lee Jones przez lata stworzył na ekranie wizerunek człowieka, którego trudno wyprowadzić z równowagi. Surowy, oszczędny w słowach, często wcielał się w policjantów, wojskowych, agentów i ludzi stojących po właściwej stronie prawa. Zanim jednak trafił do Hollywood, jego życie wcale nie wskazywało jednoznacznie na karierę aktorską. Aktor, który dzisiaj kończy 80 lat, studiował na Harvardzie, grał w uniwersyteckiej drużynie futbolowej, a jednym z jego współlokatorów był przyszły wiceprezydent USA.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o oscarowe produkcje. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Cały świat zna te oscarowe hity z USA. Mistrz zdobędzie 15/15

1/15 Złodziej i chuligan udaje chorego umysłowo, by uniknąć więzienia. Podaj tytuł tego oscarowego filmu.

Thomas Lee Jones urodził się 15 września 1946 roku w San Saba w Teksasie. Dorastał w Midland, a jego rodzina była mocno związana z tym stanem. Jego matka pracowała jako policjantka, nauczycielka i właścicielka salonu kosmetycznego, natomiast ojciec był kowbojem i pracownikiem przemysłu naftowego. Jones uczęszczał do szkoły średniej w Midland, a później przeniósł się do Dallas, gdzie ukończył prestiżową St. Mark's School of Texas.

W 1965 roku rozpoczął studia na Harvardzie. Wybrał anglistykę, a jego praca dyplomowa dotyczyła obecności katolicyzmu w twórczości Flannery O'Connor. Ukończył uczelnię w 1969 roku z wyróżnieniem. Już wtedy miał jednak na koncie coś, co brzmi jak gotowy scenariusz hollywoodzkiego filmu.

Redakcja poleca
Maria Dębska w Radiu ZET

Jaki sport trenował Tommy Lee Jones?

Zanim na dobre zajął się aktorstwem, Jones był zawodnikiem uniwersyteckiej drużyny futbolowej Harvard Crimson. Grał na pozycji guarda w latach 1965–1968 i należał do niepokonanej drużyny Harvardu z 1968 roku. Został wybrany do pierwszej drużyny All-Ivy League. W 1968 roku wystąpił także w słynnym meczu Harvardu z Yale. Spotkanie przeszło do historii po niezwykłej końcówce - Harvard odrobił 16 punktów straty w ostatnich minutach i doprowadził do remisu 29:29. Wydarzenie doczekało się później filmu dokumentalnego „Harvard Beats Yale 29–29”.

To właśnie na Harvardzie Jones poznał również Ala Gore'a, późniejszego wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. Obaj byli współlokatorami. Przyszły aktor dzielił pokój także z Bobem Somerbym, który później został redaktorem zajmującym się krytyką mediów.

Kiedy Tommy Lee Jones zaczął karierę aktorską?

Po ukończeniu Harvardu Jones wyjechał do Nowego Jorku. W 1969 roku zadebiutował na Broadwayu w sztuce „A Patriot for Me”, a rok później pojawił się na dużym ekranie w „Love Story”. Co ciekawe, zagrał tam studenta Harvardu, czyli rolę wyjątkowo bliską jego własnym doświadczeniom. W pierwszej połowie lat 70. pracował zarówno w teatrze, jak i telewizji. W latach 1971–1975 występował w popularnej operze mydlanej „One Life to Live”. Później pojawiał się w kolejnych filmach i produkcjach telewizyjnych, stopniowo budując swoją pozycję.

Jednym z ważnych momentów tego okresu była rola Howarda Hughesa w telewizyjnym filmie „The Amazing Howard Hughes”. W latach 70. Jones zagrał również między innymi w „Jackson County Jail”, „Rolling Thunder” i „The Betsy”. W 1980 roku otrzymał pierwszą nominację do Złotego Globu za rolę Doolittle'a „Mooneya” Lynna w „Coal Miner's Daughter”.

Która rola była przełomową w karierze Tommy'ego Lee Jonesa?

Przełom w karierze aktora nastąpił na początku lat 80. W 1983 roku Tommy Lee Jones otrzymał nagrodę Emmy za rolę Gary'ego Gilmore'a w telewizyjnym „The Executioner's Song”. Kilka lat później został nominowany do kolejnej Emmy za występ w miniserialu „Lonesome Dove”, w którym wcielił się w teksańskiego rangera Woodrowa F. Calla. Jednak prawdziwy wybuch popularności przyszedł dopiero w kolejnej dekadzie. Lata 90. okazały się dla Jonesa wyjątkowo udane. Zagrał w „JFK”, „Ściganym”, „Batman Forever”, „Volcano”, „Kliencie”, „Urodzonych mordercach” czy „Podwójnym zagrożeniu”.

Jaka rola zapewniła hollywoodzkiemu aktorowi Oscara?

W 1993 roku aktor wystąpił u boku Harrisona Forda w „Ściganym”. Jako bezwzględny, ale niezwykle inteligentny Samuel Gerard ścigał bohatera granego przez Forda. Rola przyniosła mu Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego. Podczas ceremonii Jones miał jednak dość nietypowy wygląd. Jego głowa była ogolona, ponieważ przygotowywał się wówczas do roli w filmie „Cobb”. Aktor wykorzystał sytuację w swoim przemówieniu po odebraniu statuetki, żartując z własnej fryzury: „Jedyne, co mężczyzna może powiedzieć w takiej chwili, to: 'Tak naprawdę nie jestem łysy'. Właściwie to mam szczęście, że pracuję.”.

Oglądaj

Po sukcesie „Ściganego” Jones jeszcze mocniej zadomowił się w kinie głównego nurtu. W 1997 roku zagrał agenta K w „Facetach w czerni”, tworząc duet z Willem Smithem. Powrócił do tej roli w kolejnych częściach serii.

Oglądaj

W jakich popularnych produkcjach zagrał Tommy Lee Jones?

Choć dla wielu widzów pozostaje przede wszystkim agentem K, jego filmografia jest znacznie bardziej różnorodna. W 2007 roku zagrał w dwóch szczególnie ważnych filmach. W „W dolinie Elah” wcielił się w ojca poszukującego zaginionego syna, za co otrzymał kolejną nominację do Oscara. W tym samym roku pojawił się w nagrodzonym Oscarem za najlepszy film „To nie jest kraj dla starych ludzi” braci Coen. Jako szeryf Ed Tom Bell mierzył się tam nie tyle z konkretnym przestępcą, ile z poczuciem, że świat wokół niego zmienia się w sposób, którego nie potrafi już do końca zrozumieć.

Oglądaj

Kolejną nominację do Oscara przyniosła mu rola Thaddeusa Stevensa w „Lincolnie” Stevena Spielberga z 2012 roku. W późniejszych latach aktor pojawił się między innymi w „Kapitanie Ameryce: Pierwszym starciu”, „Jasonie Bournie” i „Ad Astrze”.

Jakie produkcje wyreżyserował Tommy Lee Jones?

Aktor nie ograniczył się do pracy przed kamerą. W 1995 roku wyreżyserował telewizyjny western „The Good Old Boys”, w którym również wystąpił. Dziesięć lat później zrealizował swój pierwszy kinowy film - „Trzy pochówki Melquiadesa Estrady”. Produkcja została pokazana podczas festiwalu w Cannes, a Jones otrzymał tam nagrodę dla najlepszego aktora. W 2011 roku wyreżyserował, wyprodukował i zagrał w filmie „The Sunset Limited”, będącym adaptacją sztuki Cormaca McCarthy'ego.

Oglądaj

Fanem jakiego sportu jest Tommy Lee Jones?

Życie aktora poza planem również mocno związane jest ze sportem. Tommy Lee Jones gra w polo, jest członkiem Polo Training Foundation i wspiera Harvard Polo Club. Ma nawet dom w Santa Maria Polo Club w Buenos Aires. Nie porzucił także zainteresowania futbolem. Jest wielkim fanem San Antonio Spurs i regularnie pojawia się na trybunach podczas meczów drużyny. Jego związki ze sportem są więc znacznie silniejsze, niż mogłoby się wydawać po latach spędzonych przed kamerą.

Kobieta z krótkimi, kręconymi włosami, z wyrazem twarzy pełnym emocji, na tle żółtej ściany.
8 Zobacz galerię
fot. Screen IMDb

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia