Oto najlepszy film z 1989 roku. Polacy nie mieli wątpliwości, gdy wybierali. Przebił nawet „Indianę Jonesa”

Gdzie rozgrywa się akcja kultowej produkcji z 1989 roku?

W 1989 roku na ekranach pojawiły się filmy, które do dziś uchodzą za klasyki. Steven Spielberg zabrał widzów w kolejną przygodę Indiany Jonesa, Tim Burton stworzył własną wizję Batmana, a Robert Zemeckis ponownie zaprosił publiczność do podróży w czasie. Wśród tych wielkich tytułów znalazła się jednak opowieść, która nie potrzebowała spektakularnych efektów ani widowiskowych pojedynków. Wystarczyły szkolne ławki, poezja i nauczyciel, który postanowił wywrócić świat swoich uczniów do góry nogami. Dziś „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” zajmuje pierwsze miejsce w zestawieniu najlepszych filmów z 1989 roku na Filmwebie. Wyprzedziło nawet „Indianę Jonesa i ostatnią krucjatę”.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o oscarowe produkcje. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Oscarowe filmy. Pamiętasz „Gladiatora” albo „Forresta Gumpa”? 8/13 to twój plan minimum

1/13 Który film zdobył Oscara dla najlepszego filmu podczas ceremonii w 1995 roku?

"Forrest Gump"

"Pulp Fiction"

"Cztery wesela i pogrzeb"

Dalej

Akcja filmu rozgrywa się jesienią 1959 roku w Akademii Weltona - elitarnej szkole z internatem, w której od pokoleń liczą się przede wszystkim tradycja, honor, dyscyplina i doskonałość. Uczniowie mają być posłuszni, osiągać najlepsze wyniki i przygotowywać się do przyszłości zaplanowanej przez rodziców. Nie ma tu zbyt wiele miejsca na spontaniczność, własne marzenia czy kwestionowanie autorytetów.

Redakcja poleca

Grał w "Ranczu" i "07 zgłoś się", dziś kończy 80 lat. Przed laty był mężem polskiej gwiazdy

Ukryła polskie nazwisko i została wielką gwiazdą w USA. Z tego arcydzieła lat 70. zna ją cały świat

Kultowy klasyk, który każdy już widział. Jeśli wciąż masz seans przed sobą, to przełącz dziś o 20:00

Kto stał się symbolem zmiany w Akademii Weltona?

W ten uporządkowany świat wkracza John Keating, nowy nauczyciel języka angielskiego. Wciela się w niego Robin Williams, który tym razem odchodzi od komediowego wizerunku znanego z wielu wcześniejszych występów. Keating nie przypomina pozostałych pedagogów. Zamiast kazać uczniom bezrefleksyjnie przyswajać podręcznikowe reguły, zachęca ich do samodzielnego myślenia, odkrywania własnego głosu i dostrzegania piękna w literaturze.

Jedna z jego pierwszych lekcji staje się symbolem całego filmu. Nauczyciel pokazuje chłopcom fotografie dawnych uczniów i przypomina, że każdy człowiek jest tylko chwilowym gościem na świecie. Z tej refleksji rodzi się słynne wezwanie: „Carpe diem” – chwytaj dzień. Nie chodzi jednak wyłącznie o korzystanie z życia. Keating chce, by jego podopieczni nie pozwolili innym decydować o tym, kim mają zostać.

Skąd wziął się tytuł oscarowej produkcji?

Pod wpływem nauczyciela grupa uczniów odkrywa, że Keating należał kiedyś do tajnego klubu poetyckiego. Chłopcy postanawiają wskrzesić Stowarzyszenie Umarłych Poetów. Nocami wymykają się z akademii i spotykają w ukrytej jaskini, gdzie czytają wiersze, rozmawiają o życiu i pozwalają sobie na odrobinę wolności, której brakuje im w codzienności.

Każdy z nich ma własne pragnienia i problemy. Todd Anderson, nieśmiały i wycofany, stopniowo zaczyna wierzyć we własne możliwości. Knox Overstreet zakochuje się i próbuje zdobyć się na odwagę, by wyznać uczucia. Neil Perry odkrywa natomiast pasję do aktorstwa. Jego marzenie zderza się jednak z oczekiwaniami ojca, który widzi dla syna zupełnie inną przyszłość.

I właśnie tutaj „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” przestaje być jedynie opowieścią o inspirującym nauczycielu. Film pokazuje, jak trudno czasem wywalczyć prawo do własnego życia, kiedy najbliżsi i otoczenie mają już gotowy scenariusz na naszą przyszłość. Młodzieńczy bunt nie zawsze kończy się zwycięstwem, a konsekwencje konfliktu między marzeniami a rzeczywistością potrafią być tragiczne.

Kto zagrał w „Stowarzyszeniu Umarłych Poetów"?

Jednym z największych atutów produkcji Petera Weira jest Robin Williams. Aktor, kojarzony przede wszystkim z komediowym talentem i błyskawicznymi improwizacjami, stworzył postać pełną ciepła, energii, ale również melancholii. John Keating nie jest idealnym bohaterem ani cudotwórcą, który potrafi rozwiązać wszystkie problemy swoich uczniów. To człowiek, który próbuje nauczyć ich czegoś znacznie ważniejszego niż szkolny materiał.

Film okazał się również początkiem wielkich karier dla kilku młodych aktorów. W obsadzie znaleźli się między innymi Ethan Hawke, Robert Sean Leonard i Josh Charles. Dla Hawke'a była to jedna z ról, które pomogły mu zdobyć rozpoznawalność, a Leonard stworzył poruszającą kreację Neila Perry'ego. Ich występy sprawiły, że historia nie skupia się wyłącznie na nauczycielu, ale daje przestrzeń także młodym bohaterom i ich emocjom.

Jakimi wyróżnieniami uhonorowano uwielbiany film?

„Stowarzyszenie Umarłych Poetów” zadebiutowało w 1989 roku i szybko zdobyło uznanie widzów oraz krytyków. Podczas ceremonii Oscarów w 1990 roku film otrzymał cztery nominacje, w tym za najlepszy film, reżyserię i pierwszoplanową rolę męską. Statuetkę zdobył Tom Schulman za scenariusz oryginalny. Produkcja została również doceniona przez Brytyjską Akademię Filmową, zdobywając między innymi nagrodę BAFTA dla najlepszego filmu.

Najbardziej rozpoznawalnym momentem filmu pozostaje jednak finał. Bez zdradzania szczegółów można powiedzieć, że scena ta stała się jednym z najbardziej pamiętnych zakończeń w historii kina. To właśnie wtedy słowa Keatinga nabierają szczególnego znaczenia, a widzowie otrzymują przypomnienie, że nawet jeśli nie można zmienić całego świata, można wpłynąć na życie drugiego człowieka.

„Stowarzyszenie Umarłych Poetów” nie jest przy tym filmem, który bezwarunkowo idealizuje młodość czy przedstawia szkołę jako miejsce pełne niesprawiedliwości. To opowieść o starciu dwóch sposobów myślenia: podporządkowania się temu, co zastane, i poszukiwania własnej drogi. Dlatego trafia zarówno do nastolatków, jak i dorosłych, którzy po latach mogą odnaleźć w niej zupełnie inne znaczenia.

Jak Polacy ocenili „Stowarzyszenie Umarłych Poetów"?

W zestawieniu najlepszych filmów z 1989 roku na Filmwebie „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” zajmuje pierwsze miejsce z oceną około 7,8/10. Tuż za nim znalazła się „Indiana Jones i ostatnia krucjata”, a podium uzupełnia „Powrót do przyszłości II”. To szczególnie ciekawe zestawienie, bo pokazuje, że wśród produkcji kojarzonych z wielkim hollywoodzkim widowiskiem równie mocno zapisała się kameralna historia o literaturze, dorastaniu i wolności. 

Choć od premiery minęło już ponad 35 lat, film Petera Weira wciąż pozostaje aktualny. Kolejne pokolenia odkrywają go na lekcjach, podczas seansów z rodzicami albo samodzielnie, w momencie, gdy zaczynają zadawać sobie pytania o własną przyszłość. Jego przesłanie nie wymaga jednak znajomości poezji ani szkolnych lektur. Czasem wystarczy przypomnieć sobie jedno zdanie: „Carpe diem”. Chwytaj dzień. I nie pozwól, by ktoś przeżył życie za ciebie.

Te filmy zdobyły najwięcej Oscarów w historii. Polacy je uwielbiają

8 Zobacz galerię

fot. Screen IMDb

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Filmweb