To dzieło zna prawie każdy Polak. Gdy pokazano je po raz pierwszy, wywołało wielkie poruszenie

2 min. czytania
12.09.2026 18:09
Obserwuj nas na Google

To najsłynniejszy obraz Józefa Simmlera w jego dorobku. Gdy został pokazany po raz pierwszy, zebrani na wystawie ludzie byli wyraźnie poruszeni, a niektórzy nawet płakali. Obraz był uważany za tak ważne arcydzieło, że zbierano na niego pieniądze, aby nie trafił w prywatne ręce.

Obraz przedstawia mężczyznę przy leżącej kobiecie, w romantycznej, pełnej emocji scenie.
fot. cyfrowe.mnw.art.pl/Wikipedia

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Józef Simmler był polskim przedstawicielem realizmu. 
  • W 1860 roku stworzył swoje największe dzieło. 
  • Obraz spotkał się z niezwykłym przyjęciem. Ludzie płakali na jego pierwszej wystawie. 
Redakcja poleca

Kim był Józef Simmler?

Józef Simmler był urodzonym w 1823 roku w Warszawie polskim malarzem, portrecistą i przedstawicielem nurtu realizmu wśród rodzimych artystów. Odebrał kompleksowe wykształcenie. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium, ale i pobierał lekcję malarstwa w Paryżu. Pod koniec lat 40. XIX wieku wrócił do Warszawy, gdzie malował własne prace, ale był również rzeczoznawcą. Wspierał Wojciecha Gersona w jego działaniach i sam był orędownikiem powołania Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Tematyka jego dzieł to przede wszystkim portrety arystokracji, ale nie nie stronił też od historii. Jego najważniejszym obrazem byłą "Śmierć Barbary Radziwiłłówny". 

Jak dobrze znasz najsłynniejsze polskie obrazy? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem. 

Quiz: Quiz. Najsłynniejsze polskie obrazy. Dla fanów sztuki 18/20 to pestka

źródło: domena publiczna / Wikimedia Commons
1/20 Kto jest autorem tego obrazu?

Simmler namalował wyjątkowy moment polskiej historii

Simmler w przeciwieństwie do innych malarzy nie przeszedł do historii obrazem dotyczącym ważnych bitew lub wydarzeń politycznych. Jego najważniejszym dziełem jest obraz przedstawiający Barbarę Radziwiłłównę na łożu śmierci i czuwającego obok króla Zygmunta II Augusta. Bohaterka dzieła zmarła 8 maja 1551 roku. Była wielką ukochaną króla. Ten walczył z matką i szlachtą o uznanie jego żony. Związek obrósł legendą i fascynował wielu twórców. Sam obraz powstał w 1860 roku, a jedną z inspiracji był popularny dramat Alojzego Felińskiego z XIX wieku pt. "Barbara Radziwiłłówna", który w 1817 roku wystawiono w Teatrze Narodowym w Warszawie. 

"Śmierć Barbary Radziwiłłówny" zrobił furorę. Zbierano pieniądze, aby nie trafił w prywatne ręce. 

Obraz zyskał ogromną popularność. Do dziś dzieło uchodzi za najpowszechniejsze przedstawienie małżeństwa Barbary Radziwiłłówny i Zygmunta II Augusta. Obraz zaprezentowano po raz pierwszy na wystawie w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych i wywołał gigantyczne poruszenie. Doniesienia z tamtych czasów mówiły nawet, że ludzie płakali, stojąc przed obrazem, a w jego okolicy panowała cisza. Tak o tamtym czasie pisał Wojciech Gerson.

"Kiedy obraz ten pierwszy raz wystawiony był w salach Wystawy Krajowej, nie tylko ściągał tłumy ciekawych i zachwyconych, ale trzymał pod wrażeniem tak przemożnym, że w sali, gdzie był na ścianie zawieszony, nikt głośnego słowa wymówić nie śmiał, nikt donośniejszym stąpnięciem ciszy nie przerywał" - czytamy na niezlasztuka.net

Aby obraz nie trafił w prywatne ręce, członkowie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych zdecydowali się zebrać pieniądze na jego wykupienie. Trafił do nowopowstałej kolekcji. Obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie i prezentowany jest w Galerii Sztuki XIX wieku. 

Oglądaj

Kobieta stojąca przed portretem mężczyzny w czerwonym płaszczu i czapce w muzeum.
7 Zobacz galerię
fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/mnw.art.pl/niezlasztuka.net