To najsłynniejszy obraz w Polsce. Nie wszyscy wiedzą, kim była kobieta z portretu
"Dama z gronostajem" to jeden z najsłynniejszych, o ile nie najsłynniejszy obraz w Polsce. Arcydzieło Leonarda da Vinciego znajduje się w Muzeum Czartoryskich w Krakowie, a nie każdy Polak wie natomiast, kto znajduje się na obrazie. Oto historia wybitnego dzieła sztuki.
![Portret kobiety w ciemnej sukni z naszyjnikiem, z delikatnym uśmiechem i jasnym tłem.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/23/36ea8a3c/2436900-420x237-bbee2142fa.webp ""Dama z gronostajem"")
Z tego artykułu dowiesz się:
- "Dama z gronostajem" to słynny obraz Leonardo da Vinciego.
- Kim jest kobieta z portretu? To kochanka włoskiego księcia.
- Jak "Drama z gronostajem" trafiła do Polski? Polski rząd kupił obraz za 100 mln euro.
"Dama z gronostajem" namalowana przez Leonarda da Vinci
"Dama z gronostajem" to jeden z najsławniejszych obrazów, które znajdują się w polskich muzeach. To dzieło ikoniczne, które stało się nawet bohaterem komedii kryminalnej Juliusza Machulskiego. "Damę" namalował Leonardo da Vinci pod koniec XV wieku (1489 - 1490). Jest to obraz dynamiczny, będący portretem Cecylii Gallerani.
Jak dobrze znasz najsłynniejsze obrazy w historii? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.
Quiz: Najpiękniejsze obrazy w historii. Kto je namalował? Tylko znawca sztuki sobie poradzi [Quiz]
Ciało kobiety skierowane jest w lewo, sama patrzy ona w prawy, a na rękach ma białego gronostaja. Według krytyków sztuki jest on symbolem czystości i niewinności. Gronostaje były w tamtym czasie powszechne w Mediolanie. Da Vinci stworzył obraz na desce z orzecha, a pierwotne tło miało kolor ciemnoszary. Tło obrazu przemalowano na czarno dopiero później przez nieznaną osobę.
Kim była Cecylia Gallerani?
Bohaterka portretu, Cecylia Gallerani, była córką dyplomaty i doradcy finansowego. Choć początkowo nie dysponowała dużym majątkiem, udało się jej zdobyć wykształcenie - pisała wiersze, znała łacinę i potrafiła grać na instrumentach. Cecylia była kochanką księcia Mediolanu i przedstawiciela potężnego włoskiego rodu, Ludwika Sforzy. Była też matką jego syna Cesare. Wcześniej wyszła za mąż za Giovanniego Stefana Viscontiego, a małżeństwo unieważniono po 4 latach. Obraz powstał na zamówienie Ludwika Sforzy, był to jego pierwszy obraz zamówiony u florenckiego mistrza przez. Sam "gronostaj" (L’Ermellino) symbolizuje samego księcia, którego tak nazywano w tamtym czasie. Słowo to malarzowi zasugerować miał sekretarz Sforzy.
Droga "Damy z gronostajem" na tereny Polski
Obraz po namalowaniu trafił na własność do Cecylii. Ta 12 lat później wzięła ślub z hrabią Ludwikiem Bergaminim. Mimo to była nadal w posiadaniu dzieła aż do śmieci w 1536 roku. Następnie obraz znajdował się w Mediolanie, gdzie do XVIII wieku był częścią kolekcji markizów Bonasana. Książę Adam Jerzy Czartoryski kupił to mało znane w tamtym czasie dzieło sztuki w 1800 roku w Wenecji i podarował je matce Izabeli. Umieszczono je w Domu Gotyckim w Puławach, gdzie błędnie uznano je za portret kochanki króla Francji Franciszka I, La Belle Ferronnière. W połowie XIX wieku Czartoryscy przenieśli się do Paryża, zabierając ze sobą portret. Po powrocie założyli muzeum (1869), a w 1882 roku zaprezentowali "Damę" publicznie.
W 1939 roku obraz został ukryty w Sieniawie przed Niemcami . Okupanci odnaleźli jednak schowane tam skarby i przewieźli je na teren III Rzeszy. "Damę z gronostajem" wystawiano w Berlinie, następnie trafiła do Bawarii, do prywatnej kolekcji Hansa Franka. Do Polski wróciła w 1946 roku. Była przechowywana na Wawelu i w Muzeum Narodowym w Krakowie. W 2019 roku dzieło wróciło do Muzeum Czartoryskich po remoncie, 3 lata wcześniej Czartoryscy sprzedali oficjalnie obraz Skarbowi Państwa za 100 mln euro.
Sięgnij po nie po obejrzeniu "Odysei". Książki inspirowane mitologią grecką
![Okładka książki „The Odyssey” Homera na tle innych książek na półce.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/20/9887e03a/2433235-860x486-f4c31c3a72.jpg ""Odyseja" Homera")
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/mnk.pl
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
