Jego obrazy wystawiano w USA. Polski malarz skończył tragicznie
Tadeusz Pruszkowski był niezwykle utalentowanym malarzem i pedagogiem, pierwszym rektorem Akademii Sztuk Pięknych. Choć w latach 20. i 30. należał do grona najbardziej cenionych polskich artystów - jego prace wystawiano m.in. w Stanach Zjednoczonych - dziś pozostaje postacią niemal zupełnie zapomnianą.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie były najważniejsze etapy kariery Tadeusza Pruszkowskiego.
- Które artystyczne ugrupowania zakładał Pruszkowski.
- Co składało się na dorobek malarski Pruszkowskiego.
Kariera Tadeusza Pruszkowskiego
Urodzony w 1888 roku artysta studiował w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, a później także w Paryżu, analizując malarstwo Velasqueza, Fransa Halsa i innych mistrzów malarstwa niderlandzkiego. To właśnie w stolicy Francji poznał swoją przyszłą żonę i największą muzę - Zofię Katarzyńską. Malarka chętnie pozowała mężowi, a efektem ich współpracy są słynne obrazy, w tym "Melancholia", czy "Portret z kaktusem". Pruszkowski tworzył także podobizny sławnych osób. W jego dorobku znajdziemy portrety Józefa Piłsudskiego, Gabriela Narutowicza i Stanisława Wojciechowskiego. Przez lata malował również pejzaże i martwą naturę, kopiując uroki ukochanego Kazimierza Dolnego. Jego obrazy wystawiano na Biennale w Wenecji, w Amsterdamie oraz Pittsburghu (USA).
Jak dobrze znasz arcydzieła malarstwa? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Arcydzieła malarskie z całego świata. Inteligentny Polak powinien powalczyć choć o 8/13
Pruszkowski był inicjatorem ugrupowań artystycznych: Bractwo św. Łukasza (1925-1930), Szkoły Warszawskiej (1929-1939), Loży Wolnomalarskiej (1932-35) i Grupa Czwarta (1935-1936). Przez lata pracował także w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych (przemianowanej później na Akademię Sztuk Pięknych) - najpierw jako asystent, potem profesor kontaktowy, a następnie pierwszy rektor uczelni. Wraz ze studentami często wybierał się w plener, dzieląc się wiedzą i doświadczeniami. "Głównym celem moim, o którym zawsze pamiętam ucząc, jest wykształcenie uczniów w rzemiośle malarskim na tyle, aby gdziekolwiek się znajdując, mogli utrzymać się na powierzchni życia i nie potrzebowali liczyć na łaskawość i protekcję ludzi" - mówił.
Tadeusz Pruszkowski
Tragiczna śmierć polskiego artysty
Tadeusz Pruszkowski miał wiele pasji. Był zaangażowanym propagatorem rajdów samochodowych i lotów samolotem. Startował w rajdach, często zdobywając nagrody. Posiadał również licencję pilota. Często podróżował własną awionetką, pokonując trasę Warszawa-Kazimierz Dolny. W 1939 roku samolot przejęty przez Aeroklub Warszawski został ewakuowany do Rumunii. Malarz krótko później powrócił jednak do Warszawy, gdzie pomagał ukrywającym się Żydom. W czerwcu 1942 roku został aresztowany i przetransportowany do siedziby Gestapo w Alei Szucha. Podczas przejazdu do więzienia na Pawiaku, podjął próbę ucieczki, która zakończyła się niepowodzeniem. Zginął zastrzelony przez hitlerowców. Miał 54 lata.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/dzieje.pl
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
