Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Ten legendarny film powstał na żądanie władz PRL. Scorsese uznał za „arcydzieło”

Ten legendarny film powstał na żądanie władz PRL. Scorsese uznał za „arcydzieło”

Kacper Jedynak

2 min. czytania

12.08.2025 16:35

To jeden z najważniejszych filmów w historii polskiego kina. Produkcja „Krzyżacy” z 1960 roku powstała na zamówienie władz PRL, które mocne zaangażowały się w projekt. Monumentalna ekranizacja powieści Sienkiewicza zachwyciła widzów i krytyków, a Martin Scorsese nazwał ją „arcydziełem”. Do dziś film imponuje rozmachem, inscenizacją i niezapomnianymi kreacjami aktorskimi.

Z tego artykułu dowiesz się:

O czym jest produkcja „Krzyżacy” .
Dlaczego władze PRL zaangażowały się w ten projekt.
Jaki odbiór miał film po premierze.

Ta produkcja to hit wszechczasów. Do jej powstania przyczyniły się najwyższe władze PRL

„Krzyżacy” to barwny film historyczny z 1960 roku w reżyserii Aleksandra Forda, zrealizowany na podstawie słynnej powieści Henryka Sienkiewicza. Głównym wątkiem tej epickiej opowieści jest konflikt z zakonem krzyżackim, ukazany z perspektywy młodego rycerza Zbyszka z Bogdańca (Mieczysław Kalenik), zakochanego w Danusi (Grażyna Staniszewska), córce Juranda ze Spychowa (Andrzej Szalawski), oraz jego stryja Maćka (Aleksander Fogiel).

Rozwiąż quiz filmowy z arcydzieł polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Polaku, znasz arcydzieła naszego kina? W tym quizie 14/14 to twój obowiązek

1/14 "Matka Joanna od Aniołów" - kto wyreżyserował ten film?

Jerzy Kawalerowicz

Andrzej Wajda

Krzysztof Zanussi

Film był pierwszą w historii Polski superprodukcją, powstałą przy bezpośrednim wsparciu najwyższych władz PRL. W realizację zaangażowano tysiące statystów, a kluczowa scena – widowiskowa bitwa pod Grunwaldem – została zrealizowana z ogromnym rozmachem. Zdjęcia barwione techniką Technicolor stworzył Mieczysław Jahoda, a scenografię zaprojektował Roman Mann.

Martin Scorsese uznał ten film za arcydzieło

Po premierze „Krzyżacy” natychmiast zdobyli status frekwencyjnego fenomenu – film stał się największym sukcesem komercyjnym w historii polskiego kina. Choć nie brakowało głosów krytycznych, szczególnie dotyczących jego nacjonalistycznego wydźwięku, chwalono go za wizualny rozmach i dopracowaną inscenizację. Film był także narzędziem propagandowym PRL, wspierającym politykę władz wobec RFN, jednak jego wpływ na zbiorową wyobraźnię Polaków – zwłaszcza w kontekście obrazu konfliktu z Krzyżakami – okazał się ogromny.

Amerykański filmowiec Martin Scorsese uznał „Krzyżaków" za jedno z arcydzieł polskiej kinematografii i w 2014 roku wytypował ich do prezentacji w Stanach Zjednoczonych oraz Kanadzie w ramach festiwalu polskich filmów Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema. Dzieło Forda zostało uhonorowane także Złotą Kaczką dla najlepszego filmu roku i przez dekady pozostawało punktem odniesienia dla filmów historycznych w Polsce.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia