Tego dnia 233 lata urodził się polski mistrz. Do dziś Polacy czytają jego sławną książkę
233 lata temu na świat przyszedł twórca, którego dzieła do dziś bawią kolejne pokolenia Polaków. Aleksander Fredro stworzył historie i bohaterów, którzy na stałe weszli do kanonu lektur - a jego najsłynniejsze utwory wciąż są czytane, cytowane i wystawiane na scenach w całym kraju. Każdy choć raz czytał jego największe dzieło.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie były początki kariery literackiej Aleksandra Fredry.
- Dlaczego Fredro zrezygnował z publikowania w 1839 roku.
- Które komedie Aleksandra Fredry uważane są za najważniejsze.
- Czym zajmował się Fredro po powrocie z życia literackiego.
W jakiej rodzinie urodził się wybitny polski komediopisarz?
Dzisiaj przypada wyjątkowa rocznica dla polskiej literatury. 233 lata temu, 20 czerwca 1793 roku, urodził się Aleksander Fredro herbu własnego, który był polskim hrabią, komediopisarzem, poetą, pamiętnikarzem, ziemianinem, oficerem oraz wolnomularzem, tworzącym w epoce romantyzmu. Uznawany jest za najwybitniejszego autora komedii w historii literatury polskiej. Jego dzieła mimo upływu lat stanowią jeden z najważniejszych filarów rodzimej kultury.
Rozwiąż quiz, w którym zadajemy pytania z matury z języka polskiego. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Zdałbyś maturę z polskiego? Powtórka z nazwisk pisarek i pisarzy
Aleksander Fredro urodził się w zamożnej rodzinie szlacheckiej. Edukację odebrał w domu, pod opieką guwernera, bez uczęszczania do szkół publicznych. W młodym wieku stracił matkę, a następnie wraz z ojcem przeniósł się do Lwowa. Jako nastolatek wstąpił do armii Księstwa Warszawskiego, gdzie rozpoczął karierę wojskową i brał udział w kampaniach napoleońskich, zdobywając wysokie odznaczenia, w tym Virtuti Militari oraz Legię Honorową. Po upadku Napoleona powrócił do rodzinnych dóbr, gdzie zajął się gospodarowaniem, jednocześnie rozwijając działalność literacką i społeczną. W tym czasie związał się również z wolnomularstwem.
Kiedy debiutował Aleksander Fredro?
Już w 1818 roku stworzył swoją pierwszą głośną komedię "Pan Geldhab", która szybko trafiła na sceny teatralne i przyniosła mu rozpoznawalność. Z czasem zyskał opinię znakomitego obserwatora życia szlacheckiego, łączącego humor, ironię i świetne wyczucie języka.
W 1828 roku poślubił Zofię z Jabłonowskich Skarbkową, a po śmierci ojca przejął rodzinny majątek, kontynuując jednocześnie działalność pisarską i publiczną. Aleksander Fredro był autorem najważniejszych polskich komedii obyczajowych, w których przedstawiał życie szlachty z humorem i trafną obserwacją obyczajów. Do jego najsłynniejszych dzieł należą między innymi "Zemsta", "Śluby panieńskie", "Pan Jowialski" oraz "Dożywocie". Szczególną popularność do dziś zachowały jego utwory, które są stale wystawiane w teatrach i czytane przez kolejne pokolenia Polaków, stanowiąc fundament polskiej komedii i klasyki literatury narodowej.
Czym w późniejszych latach zajmował się Aleksander Fredro?
Aleksander Fredro aktywnie uczestniczył w życiu społecznym Galicji, wspierając inicjatywy patriotyczne, naukowe i gospodarcze. W 1839 roku, zniechęcony krytyką, zaprzestał publikowania i na wiele lat wycofał się z życia literackiego, tworząc jedynie wspomnienia z epoki napoleońskiej pod tytułem "Trzy po trzy". Do pisania powrócił dopiero w połowie XIX wieku, podkreślając jednak, że nie zgadza się na ingerencję w swoje utwory.
W kolejnych dekadach pełnił funkcje publiczne, między innymi jako poseł do Sejmu Krajowego, angażował się w rozwój gospodarczy Galicji oraz wspierał budowę instytucji finansowych i infrastrukturalnych. Został uhonorowany licznymi odznaczeniami, w tym Orderem Franciszka Józefa. Poeta zmarł we Lwowie w 1876 roku i został pochowany w rodzinnej krypcie w Rudkach. Ostatnie lata życia spędził w odosobnieniu, zmagając się z chorobami.
5 wciągających polskich książek, które każdy powinien przeczytać choć raz w życiu
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta z okularami, z falującymi włosami, siedzi w samochodzie, wygląda zamyślona.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/e95b8b20/2506128-179x101-74cbb1f31b.jpg "Elizabeth Holmes w filmie "Zobaczysz wszystko"")
