Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Nie każdy wie, że Sokrates nigdy nic nie napisał. Wszystkie jego idee wyraził ktoś inny

Nie każdy wie, że Sokrates nigdy nic nie napisał. Wszystkie jego idee wyraził ktoś inny

Daniel Kiełbasa

2 min. czytania

11.10.2025 15:03

Sokrates uznawany jest za jednego z najwybitniejszych filozofów starożytności. Nie wszyscy wiedzą jednak, że grecki myśliciel nie zostawił po sobie żadnego dzieła, a jego historię i jego idee przekazywali dalej jego uczniowie na czele z Platonem.

Z tego artykułu dowiesz się:

Życie Sokratesa. Co o nim wiadomo?
Sokrates nie zostawił po sobie żadnych dzieł. Jego myśli przekazywali dalej uczniowie.
Śmierć Sokratesa. Ta scena została uwieczniona w słynnym obrazie.

Życie Sokratesa. Co wiadomo o jego losach?

Sokrates to jeden z najwybitniejszych obok Platona i Arystotelesa filozofów starożytności. Sam nie zostawił po sobie żadnych źródeł pisanych, co sprawia, że fragmenty historii jego życia przekazywali dalej jego uczniowie. O jego życiu wiadomo niewiele. Sokrates miał być synem kamieniarza i rzeźbiarza Sofroniskosa oraz Fainarete. Jego żoną była Ksantypa. Według zapisów miał trzech synów: Lamproklesa, Sofronikosa i Meneksenosa.

Jak dobrze orientujesz się w filozoficznych zagadnieniach? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.

Quiz: Matura z filozofii. Kto powiedział „Myślę, więc jestem”?

1/10 Kto wypowiedział słowa „Myślę, więc jestem”?

Kartezjusz

Platon

Immanuel Kant

Sokrates całe życie mieszkał w Atenach, gdzie nauczał i przekazywał swoją wiedzę uczniom. Wdawał się też w dyskusje z przypadkowymi ludźmi. Nie opuszczał miasta poza trzema wyjątkami, kiedy to uczestniczył w wojnach.

Sokrates nie zostawił po sobie dorobku. Wiedzę i poglądy przekazał uczniom

Sokrates nie zostawił po sobie żadnego dzieła, co jest problematyczne w przypadku ustalenia jego poglądów, a nawet życiorysu (dzieła poszczególnych uczniów są ze sobą sprzeczne). Wiedzę przekazywał następcom, którzy po części później głosili jego idee. Jednak ich przekaz mógł być zniekształcony.

Najważniejszymi uczniami, którzy zapisywali jego poglądy, byli: Platon, Ksenofont, Arystofanes oraz m.in. Arystoteles. Każdy skupiał się jednak na czymś innym. Wśród najważniejszych dzieł jego następców, które przekazywały wiedzę o słynnym filozofie, są: "Chmury" Arystofanesa oraz Dialogi Platona, na które składają się:

"Fajdros"
"Uczta"
"Menon"
"Eutyfron"
"Obrona Sokratesa"
"Kriton"
"Fedon"
"Timaios"
"Kritias".

Śmierć Sokratesa. Uwieczniono ją na obrazie wiele wieków później

Sokrates zmarł w 399 roku p.n.e., szczegóły przekazał w słynnej "Obronie Sokratesa" Platon. Oprócz Platona proces, który skończył się śmiercią filozofa, opisał też Diogenes Laertios.

Meletos mający poparcie przywódcy demokratów Anytosa i retora Lykona wniósł oskarżenie przeciwko Sokratesowi. Zarzucono mu niewyznawanie bogów, których uznaje państwo, i wyznawanie bogów, których państwo nie uznaje oraz psucie młodzieży. Najpierw sąd ludowy zdecydował, że Sokrates jest winny oskarżeniom, następnie potwierdzono decyzję o karze śmierci wybranej przez Meletosa. Filozof sam nie zdecydował się na banicję, nie chciał też uciec z więzienia, gdzie czekał na wykonanie kary.

Po 30 dniach w więzieniu podano Sokratesowi cykutę do wypicia (chociaż dziś naukowcy stawiają też teorię, że to szczwół plamisty). Filozof wypił ją w towarzystwie uczniów i przyjaciół. Słynną scenę śmierci Sokratesa wiele wieków później - w 1787 roku - namalował francuski artysta Jacques-Louis David.

Fot.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Lubimyczytac.pl