Słuchacze z całego świata znają teksty jej piosenek. Dzisiaj przypadają jej 63 urodziny

Dlaczego uwielbiana artystka musiała opuścić szkołę?

Jej muzyka nigdy nie była tylko tłem. Tori Amos od początku kariery traktowała piosenki jak osobiste opowieści - czasem intymne, czasem niewygodne, a niekiedy bardzo odważne. Zasiadała przy fortepianie i potrafiła zamienić własne doświadczenia, emocje i obserwacje w utwory, które przez lata trafiały do słuchaczy na całym świecie. Dziś artystka kończy 63 lata, a jej kariera wciąż daleka jest od zakończenia.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o aktorki, piosenkarki i sportsmenki. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Historia Tori Amos z muzyką zaczęła się wyjątkowo wcześnie. Urodzona 22 sierpnia 1963 roku w Karolinie Północnej artystka już jako małe dziecko wykazywała niezwykłe zdolności. Gdy miała zaledwie dwa lata, potrafiła odtworzyć utwór, który usłyszała tylko raz. Niedługo później zaczęła komponować własne melodie. W wieku pięciu lat została najmłodszą w historii osobą przyjętą do wydziału przygotowawczego Peabody Institute. Przez kilka kolejnych lat kształciła się tam klasycznie, ale jej zainteresowania szybko zaczęły wykraczać poza muzykę, którą przewidywał program. Fascynowały ją rock i muzyka popularna, a niechęć do czytania z nut sprawiła, że w wieku 11 lat straciła stypendium i musiała opuścić szkołę.

Nie oznaczało to jednak końca muzycznej drogi. Wręcz przeciwnie. Jako nastolatka zaczęła występować w barach, a jej talent stopniowo przyciągał uwagę kolejnych osób. W 1977 roku artystka wygrała konkurs talentów dla młodzieży, a jeszcze przed ukończeniem szkoły współtworzyła piosenkę "Baltimore”.

Redakcja poleca

Kanye West zagra dwa koncerty w Rosji. Możliwe jest spotkanie z Putinem

Stworzył największe hity legendarnej grupy. Dzisiaj obchodzi swoje 75 urodziny

Jacek Kawalec odchodzi z Budki Suflera. "Nikt nie ma prawa cenzurować moich wypowiedzi"

W jakim zespole zaczęła się kariera muzyczna Tori Amos?

Zanim świat poznał ją jako Tori Amos, artystka próbowała swoich sił w zespole Y Kant Tori Read. Grupa wydała w 1988 roku album zatytułowany tak samo jak zespół, ale płyta okazała się komercyjną porażką. Formacja szybko się rozpadła, a Amos zaczęła pracować jako wokalistka wspierająca innych wykonawców. To był moment, w którym mogła łatwo zniknąć z radarów branży. Zamiast tego zaczęła od nowa.

Przełom przyniosła płyta "Little Earthquakes”, wydana w 1992 roku. Album był znacznie bardziej osobisty niż jej wcześniejsze nagrania i poruszał między innymi kwestie religijnego wychowania, seksualności, poszukiwania własnej tożsamości oraz traumatycznych doświadczeń. Początkowo zainteresowanie rosło powoli, ale z czasem płyta stała się jej artystycznym i komercyjnym przełomem. Szczególnie mocno słuchaczy przyciągnął singiel "Silent All These Years”.

Gdzie powstał wyjątkowy album Tori Amos?

Kolejne lata pokazały, że artystka nie zamierza zamykać się w jednym muzycznym schemacie. "Under the Pink” odniosło szczególny sukces w Wielkiej Brytanii, gdzie album zadebiutował na pierwszym miejscu listy.

Później przyszedł między innymi "Boys for Pele”, który pokazał jeszcze bardziej eksperymentalną stronę jej twórczości. Album nagrywano w irlandzkim kościele, a Amos sięgnęła nie tylko po fortepian, lecz także po klawesyn, fisharmonię i klawikord. Płyta nie należała do najłatwiejszych w odbiorze, ale mimo to osiągnęła drugie miejsce zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i na amerykańskiej liście Billboard 200. I właśnie to stało się jednym z jej znaków rozpoznawczych. Amos nie próbowała za wszelką cenę dopasować się do tego, czego oczekiwał rynek. Zamiast tego konsekwentnie budowała własny muzyczny świat.

Twórczość jakich kompozytorów zainspirowała Tori Amos?

Przez kolejne dekady artystka wydawała następne albumy i regularnie ruszała w trasy koncertowe. Jej występy również szybko stały się czymś więcej niż zwykłym koncertem. Jedna z tras - American Doll Posse World Tour - obejmowała aż 93 koncerty, a część nagrań z występów została później oficjalnie wydana.

Amos potrafiła przy tym zaskakiwać nawet po latach kariery. W 2011 roku nagrała "Night of Hunters”, album utrzymany w stylistyce klasycznej i oparty na wariacjach na tematy inspirowane między innymi twórczością Bacha, Chopina, Debussy'ego, Satiego i Schuberta. Rok później wróciła do własnego dorobku, nagrywając na nowo swoje utwory z towarzyszeniem Metropole Orchestra. Album "Gold Dust” powstał z okazji 20. rocznicy wydania "Little Earthquakes”.

Rzeczniczką jakiej organizacji była Tori Amos?

Przez ponad trzy dekady Tori Amos zgromadziła pokaźny katalog muzyczny, ale jej wpływ wykracza poza same albumy. Jej twórczością inspirowali się między innymi inni popularni artyści, a relacja między Amos a jej fanami stała się nawet tematem publikacji poświęconych temu, w jaki sposób słuchacze budują osobistą więź z muzyką artystki. Nie bez znaczenia jest też to, że Amos przez lata wykorzystywała swoją popularność do mówienia o sprawach, które były dla niej ważne. W 1994 roku została pierwszą krajową rzeczniczką organizacji RAINN, zajmującej się pomocą ofiarom przemocy seksualnej. Od tamtej pory wielokrotnie angażowała się w jej działalność.

Czym obecnie zajmuje się Tori Amos?

Choć od premiery "Little Earthquakes” minęły już ponad trzy dekady, Amos nadal tworzy i koncertuje. W 2022 roku wydała "Ocean to Ocean”, a później ruszyła w trasę po Europie i Stanach Zjednoczonych. W 2025 roku zaskoczyła fanów kolejnym projektem - albumem "The Music of Tori and the Muses”, który towarzyszył jej ilustrowanej książce dla dzieci. Rok później ukazała się natomiast jej osiemnasta płyta studyjna, "In Times of Dragons”.

Dziś, gdy Tori Amos świętuje 63. urodziny, trudno mówić o niej wyłącznie jako o artystce z lat 90. Jej muzyka przetrwała kolejne zmiany w świecie popu, a charakterystyczny głos, fortepian i niezwykle osobiste teksty nadal znajdują odbiorców na całym świecie. I chyba właśnie w tym tkwi największa siła jej kariery - przez lata zmieniały się muzyczne mody, ale historie, które Tori Amos opowiada ze sceny, wciąż potrafią trafić do ludzi.

Katarzyna Nosowska o życiu, miłości i samotności. 5 cytatów, które warto znać

5 Zobacz galerię

fot. Adam Burakowski/Dzień Dobry TVN/East News

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia