Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Wskazali najwybitniejszą polską książkę wszech czasów. Wybór zaskakuje

Wskazali najwybitniejszą polską książkę wszech czasów. Wybór zaskakuje

Weronika Paliczka

3 min. czytania

03.07.2026 12:27

Które polskie książki należą do światowej czołówki literatury? Nowy ranking pokazuje zestawienie tytułów, które od lat fascynują czytelników i krytyków na całym świecie, budując pozycję polskiej literatury poza granicami kraju.

Wielka półka z książkami w różnych kolorach na brązowym tle. Brak osób na zdjęciu.

Z tego artykułu dowiesz się:

Dlaczego "Solaris" jest uznawane za najważniejszą polską książkę?
Które książki znalazły się na podium polskich dzieł wszech czasów?
O czym opowiada fabuła powieści "Solaris" Stanisława Lema?
Jakie inne dzieła polskiej literatury znalazły się w rankingu?

Nie przegap

Tego dnia narodziła się legenda. Jeden z najważniejszych pisarzy XX wieku

Czyje dzieło jest najbardziej znana polska książka na świecie?

Są książki, które znikają z pamięci czytelników równie szybko, jak się pojawiają, i takie, które na stałe zajmują miejsce w kanonie literatury. Najnowsze zestawienie przygotowane przez portal The Greatest Books nie pozostawia złudzeń - wśród polskich autorów wciąż bezkonkurencyjny pozostaje Stanisław Lem.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o polskie książki. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Test z polskiej literatury. Przypasuj bohatera do książki, w której się pojawia

1/15 W którym utworze występuje Stanisław Wokulski?

"Granica"

"Lalka"

"Potop"

Ranking "Najwybitniejszych polskich książek wszech czasów" został opracowany przy użyciu specjalnego algorytmu, który analizował zarówno opinie ekspertów, jak i wpływ poszczególnych dzieł na kulturę światową. Wynik? Na pierwszym miejscu znalazła się powieść, która od ponad sześciu dekad nie przestaje intrygować i wymyka się prostym interpretacjom –- "Solaris" Stanisława Lema.

Redakcja poleca

6 cytatów Jerzego Stuhra. "Być wiernym swoim zasadom to znaczy..."

Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.

Quiz z polskiej literatury. Dopasuj bohatera do książki, w której się pojawia

Wisława Szymborska - wybitna polska poetka

Gdyby żyła, kończyłaby 103 lata. Jej wiersze wzruszają i skłaniają do refleksji

Jakie książki poza "Solaris" znalazły się na podium?

Na podium zestawienia trafiły również inne klasyki XX wieku. Drugą pozycję zajęła "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza - ironiczna, przewrotna opowieść o tożsamości, formie i społecznych maskach. Trzecie miejsce przypadło "Quo Vadis" Henryka Sienkiewicza - monumentalnej powieści historycznej, która do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich dzieł na świecie i doczekała się wielu ekranizacji.

"Solaris", opublikowane w 1961 roku, bardzo szybko zostało uznane za jedno z najważniejszych dzieł światowej fantastyki naukowej. Przetłumaczono je na ponad 40 języków, a historia doczekała się aż trzech ekranizacji w telewizyjnej wersji Borisa Nirenburga, w kultowej interpretacji Andrieja Tarkowskiego oraz w hollywoodzkim filmie Stevena Soderbergha z George’em Clooneyem.

O czym opowiada najlepsza polska książka w historii?

Fabuła koncentruje się na psychologu Krisie Kelvinie, który trafia na stację badawczą orbitującą wokół tajemniczej planety Solaris. Jej powierzchnię pokrywa ocean będący formą obcej inteligencji. Kontakt z nim prowadzi do serii niepokojących zjawisk - naukowcy zaczynają mierzyć się z materializacjami własnych wspomnień i traum. W przypadku Kelvina oznacza to konfrontację z wizją zmarłej ukochanej, co stawia go w dramatycznym konflikcie między racjonalnym myśleniem a emocjami. Jak podkreślono w opisie rankingu: "Powieść stanowi psychologiczną podróż w głąb ludzkich słabości i niepowodzeń, ukazaną na tle badań kosmicznych. To także refleksja nad samotnością i barierą w komunikacji z obcą inteligencją".

Choć to właśnie "Solaris" zajęło pierwsze miejsce, całe zestawienie pokazuje szerokie spektrum polskiej literatury. Obok Lema i Gombrowicza znalazły się także dzieła Brunona Schulza ("Ulica krokodyli"), Czesława Miłosza ("Zniewolony umysł") oraz Tadeusza Borowskiego ("Pożegnanie z Marią"). W rankingu ujęto również "Rękopis znaleziony w Saragossie" Jana Potockiego i "Malowanego ptaka" Jerzego Kosińskiego.