To polskie arcydzieło ma tajemniczą historię. Malarz wpadł w szał i złapał za nóż
"Szał uniesień" jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych obrazów w historii polskiego malarstwa. Obraz, który budzi podziw i niepokój jednocześnie, ma bardzo ciekawą historię. Przybliżamy historię powstania dzieła Władysława Podkowińskiego.
![Szał uniesień](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/01/24/5216c6e6/825776-420x237-c805725bbf.webp "Obraz "Szał uniesień" Władysława Podkowińskiego")
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie znaczenie ma obraz "Szał uniesień" w polskim malarstwie.
- Co przedstawia obraz "Szał uniesień" i jakie są jego cechy szczególne.
- Dlaczego Podkowiński zniszczył "Szał uniesień" podczas wystawy w 1894 roku.
To polskie arcydzieło ma tajemniczą historię. Malarz wpadł w szał i złapał za nóż
Obraz olejny "Szał uniesień" Władysława Podkowińskiego jest jednym z najbardziej charakterystycznych w historii polskiego malarstwa. Powstał on w 1894 roku. Obecnie jest jednym z najbardziej znanych polskich obrazów, uznawany przez znawców często za pierwsze znaczące dzieło nurtu symbolizmu w polskim malarstwie.
Rozwiąż quiz o sztuce. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Każdy Polak powinien znać te obrazy. Kto namalował „Babie lato”?
Obraz "Szał uniesień" ma niezwykłą historię. Podczas pierwszej publicznej wystawy wzbudził spore kontrowersje, ale i też zainteresowanie. Autor następnie go zniszczył, ale po jego śmierci Witold Urbański podjął się odrestaurowania dzieła. Od 1920 roku obraz znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie.
Co przedstawia "Szał uniesień" i jaka jest historia obrazu?
"Szał uniesień" przedstawia nagą, rudowłosą kobietę na oszalałym koniu stającym dęba. Zwierzę ukazuje zęby, a z pyska leci mu piana. Kobieta obejmuje szyję konia, ma zamknięte oczy i rozwiane włosy. Warto wspomnieć, że płótno ma ponad trzy metry wysokości i przedstawia postacie naturalnej wielkości. Gama kolorystyczna ogranicza się do czerni, bieli brązów oraz szarości.
Stefan Laurysiewicz miał podawać, że pomysł na obraz narodził się w głowie Władysława Podkowińskiego w 1889 roku w Paryżu. Wizja kobiety dosiadającej oszalałego konia pochłonęła artystę bez reszty. Szkice miały być tworzone przez kilka lat. Z kolei płótno powstawało w Warszawie przez trzy miesiące w pracowni artysty - przeszklonym belwederze pałacu Kossakowskich. W ostatnich tygodniach malarz miał się czuć gorzej i tworzyć prosto z łóżka.
Dzieło zostało pierwszy raz wystawione w warszawskiej Zachęcie w 1894 roku. Obraz cieszył się dużym zainteresowaniem, ale jednocześnie wystawa odbyła się w atmosferze skandalu. Dzieło nie mogło znaleźć nabywcy. 37. dnia wystawy Podkowiński pociął obraz nożem.
Kontrowersje wokół obrazu "Szał uniesień"
Władysław Podkowiński nie potrafił jednoznacznie wytłumaczyć, dlaczego zniszczył "Szał uniesień". Mówi się, że mogły go do tego skłonił plotki dotyczące tego, kogo przedstawia kobieta na obrazie. Zakładano, że mogła nią być Ewa Kotarbińska, którą poznał podczas letniego pobytu w Chrzęsnem pod Warszawą.
Podkowiński zmarł w 1895 roku w wieku 29 lat. Artysta zmagał się z ciężką chorobą płuc.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
