Na podstawie tego arcydzieła nakręcono jeden z najlepszych polskich filmów wszech czasów
Tę powieść Jan Potocki pisał do końca życia, a wydana została już po jego śmierci. Słynna książka wiele lat po oficjalnym wydaniu stała się inspiracją do stworzenia filmu przez Wojciecha Jerzego Hasa. Kinowa wersja powieści uważana jest obecnie za perłę polskiej kinematografii.
!["Rękopis znaleziony w Saragossie"](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/01/25/3eef9022/834271-420x240-ed04b16dd6.webp ""Rękopis znaleziony w Saragossie"")
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jan Potocki napisał "Rękopis znaleziony w Saragossie"
- Słynna powieść w całości ujrzała światło dzienne już po jego śmierci.
- Wojciech Jerzy Has na podstawie książki stworzył filmowe arcydzieło.
Kim był Jan Potocki, autor "Rękopisu znalezionego w Saragossie"?
Urodzony w 1761 roku Jan Potocki był polskim powieściopisarzem, dramatopisarzem, etnografem, archeologiem, inżynierem i badaczem starożytności słowiańskich. Choć urodził się w Pilawie na Podolu, to większość życia spędził we Francji i Szwajcarii. Był pierwszym Polakiem w historii, który odbył lot balonem. Biegle władał ośmioma językami.
Jak dobrze znasz klasyki polskiej literatury? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.
Quiz: Kto to napisał? Test z klasyki polskiej literatury
Jan Potocki w swoim dorobku miał ponad napisanych 30 powieści. Wszystkie z nich stworzył w języku francuskim. Najważniejszym dziełem był "Rękopis znaleziony w Saragossie", powieść szkatułkowa, która przyniosła mu uznanie po śmierci.
Jak powstawał "Rękopis znaleziony w Saragossie"?
Potocki swoją najsłynniejszą powieść zaczął pisać pod koniec XVIII wieku. Ukończyć ją miał niedługo przed swoją śmiercią w 1815 roku. Autor stworzył trzy wersje własnej historii, a dwie ostatnie w latach 1804 - 1810.
Ostateczna wersja powieści ukazała się wiele lat po śmierci Potockiego. Zebraniem wszystkich w jedną całość zajął się Edmund Chojecki, który do napisanych już 45 rozdziałów, dodał zakończenie z trzeciej wersji. Dokonał też przeróbek i przekładu na język polski. Książka ujrzała światło dzienne w 1847 roku.
Potocki jeszcze przed śmiercią opublikował w niewielkim nakładzie fragment swojej powieści. Całość w języku francuskim wydano dopiero w 1958 roku w Paryżu. W kolejnych latach ukazały się też nowe wydania książki.
Wojciech Jerzy Has nakręcił arcydzieło na podstawie książki Jana Potockiego
Powieść Potockiego posłużyła jako podstawa scenariusza filmu Wojciecha Jerzego Hasa z 1965 roku. Obraz opowiada o losach Alfonsa van Wordena, młodego oficera armii hiszpańskiej, który, podróżując w XVIII wieku przez góry Sierra Morena, trafia do świata pełnego intryg, przygód i filozoficznych rozważań. W rolach głównych w filmie Hasa wystąpili:
- Zbigniew Cybulski
- Iga Cembrzyńska
- Franciszek Pieczka
- Wiesław Gołas
- Pola Raksa
- Wacław Kowalski
- Ryszard Kotys
- Barbara Krafftówna
- Jan Kociniak.
Film Hasa został entuzjastycznie przyjęty poza granicami Polski. W Hiszpanii i Francji zyskał status kultowego. Obraz za sprawą starań jego wielkich fanów z USA - Jerry’ego Garcii z Greatful Dead oraz Martina Scorsese i Francisa Forda Coppoli doczekał się cyfrowej rekonstrukcji. Oprócz Scorsese i Coppoli filmem oczarowani byli też David Lynch, Harvey Keitel i Lars Von Trier.
Na Zachodzie zachwycono się scenografią autorstwa Jerzego Skarżyńskiego oraz wyjątkowo oryginalnym sposobem prowadzenia historii. W PRL-u dzieło Hasa doczekało się dużo bardziej stonowanych recenzji. Dopiero wiele lat później doceniono "Rękopis...", który w wielu rankingach zaczął być umieszczany w czołówce zestawień najlepszych polskich filmów w historii.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Filmpolski.pl
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
