Powieść z 1962 jest jedną z najlepszych wszech czasów. Film wygrał "wielką piątkę" Oscarów
"Lot nad kukułczym gniazdem" to wielki klasyk współczesnej literatury napisany przez Kena Keseya. Powieść doczekała się kultowej adaptacji nakręconej przez Milosa Formana, która zdobyła 5 Oscarów w 5 najważniejszych kategoriach.
![Poważna twarz kobiety z krótkimi włosami, w neutralnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/08/18/d48295d7/2455225-420x237-92705cebbe.webp "Louise Fletcher jako siostra Ratched w "Locie nad kukułczym gniazdem"")
Z tego artykułu dowiesz się:
- "Lot nad kukułczym gniazdem" to wielki bestsellerem z 1962 roku.
- Na jego podstawie Milos Forman nakręcił głośny filmy z Jackiem Nicholsonem.
- Produkcja zdobyła 5 Oscarów i stała się jednym z największych filmowych arcydzieł.
"Lot nad kukułczym gniazdem" klasykiem literatury. To jedna z najlepszych książek wszech czasów
"Lot nad kukułczym" gniazdem to powieść psychologiczna napisana przez Kena Keseya w 1962 roku. W Polsce ukazała się w 1981 roku. To dzieło, które magazyn "Time" umieścił w zestawieniu 100 najlepszych anglojęzycznych powieści w historii. Opowiada ona historię Randle'a Patricka McMurphy'ego, mężczyzny, któremu za jego przestępstwa grozi więzienie, a żeby go uniknąć, udaje chorego psychicznie. Nie wie jednak, że trafił do placówki, w której "rządzi" siostra Ratched. W klinice stosuje się opresyjne metody radzenia sobie z pacjentami, w tym lobotomię i elektrowstrząsy. Nowy pacjent niemal od razu wchodzi w konflikt z pielęgniarką, co ma dla niego dramatyczne konsekwencje.
Jak dobrze znasz najsłynniejsze ekranizacje literatury? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.
Quiz: Słynne ekranizacje literatury. Dasz radę zdobyć komplet punktów?
"Lot nad kukułczym gniazdem" filmem Milosa Formana
Wstrząsająca powieść o losie chorych psychicznie w zakładach psychiatrycznych wywołała ogólnokrajową dyskusję na temat traktowania ludzi w kryzysie. Dzieło stało się też tematem różnych adaptacji. Wystawiano je jako sztukę teatralną. W 1975 roku do kin trafiła filmowa wersja książki nakręcona przez Milosa Formana. Główną rolę McMurphy'ego otrzymał Jack Nicholson, natomiast siostrę Ratched zagrała Louise Fletcher. W drugoplanowych rolach pojawili się:
- Will Sampson (Bromden)
- William Redfield (Dale Harding)
- Brad Dourif (Billy Bibbit)
- Christopher Lloyd (Max Taber)
- Danny DeVito (Martini).
Książkę na scenariusz przerobili Bo Goldman i Lawrence Haubman. Jednym z producentów historii został Michael Douglas, a prawa do adaptacji wykupiła firma jego ojca Kirka, Joel Productions. Wyborem zasłużonego aktora na reżysera od początku był Forman, jednak w związku z jego problemami z przylotem do USA z Czechosłowacji, początkowo nie był zaangażowany w projekt. Ostatecznie z powodu wymiany reżyserów Forman dostał stanowisko reżysera. Sam Michael Douglas początkowo był przymierzany do głównej roli, jednak był on zbyt stary na McMurphy'ego i jego ojciec razem z Formanem postawili na Jacksona.
"Lot nad kukułczym gniazdem" zgarnął "wielką piątkę" Oscarów
Film okazał się sporym sukcesem. Przy budżecie 4 mln dolarów, zarobił globalnie ponad 160 mln. Był to drugi najchętniej oglądany film w Stanach Zjednoczonych i przegrał jedynie ze "Szczękami". Produkcja była też kapitalnie oceniana przez dziennikarzy, a obecnie można odnaleźć w wielu zestawieniach największych filmowych arcydzieł w historii. Jako drugi film w historii (a ogólnie jako trzeci) zgarnął "wielką piątkę" Oscarów. Wygrał w najważniejszych kategoriach: najlepszy film, najlepsza reżyseria, najlepszy scenariusz adaptowany, najlepsza aktorka i najlepszy aktor. Ponadto był jeszcze nominowany w 4 kategoriach. "Lot nad kukułczym gniazdem" wygrał też 6 BAFTA i 6 Złotych Globów.
Najlepsze adaptacje Polski Ludowej. Te filmy przeniosły bestsellery na ekran kina
![Mężczyzna obejmuje kobietę z krótkimi włosami. Oboje mają poważne wyrazy twarzy.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/06/16/42e90251/2242840-860x489-aeaa6ec9f5.jpg "Kadr z filmu "Znachor"")
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/IMDb/Filmweb
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kristen Bell w serialu](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/22/b6c9a129/2506983-179x101-110aea322b.png "Kristen Bell w serialu "Nikt tego nie chce"")
