Stworzył najważniejsze arcydzieła w historii Polski. Jego życie prywatne budzi kontrowersje
Józef Chełmoński to jeden z najwybitniejszych artystów w historii Polski. Jego dzieła cechuje wyjątkowy realizm i przywiązanie do natury oraz spokojnego, chłopskiego życia. Mimo że większość Polaków bez problemu rozpoznaje jego dzieła, znacznie mniej wiemy o życiu prywatnym malarza. Ten temat do dziś wzbudza kontrowersje.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak Józef Chełmoński zdobył sławę w malarstwie?
- Które dzieła Chełmońskiego uważane są za najważniejsze?
- Jakie aspekty życia prywatnego Józefa Chełmońskiego wzbudzają dziś kontrowersje?
Najważniejsze dzieła Józefa Chełmońskiego
Józef Marian Chełmoński przyszedł na świat 7 listopada 1849 roku we wsi Boczki (współcześnie Boczki Chełmońskie w województwie łódzkim). Zdobył sławę jako jeden z najwybitniejszych artystów malarstwa realistycznego w Polsce. Na swoich pracach często przedstawiał zwierzęta, naturalne pejzaże wiejskie, a także sceny z codziennego życia i pracy chłopów.
Jak dobrze znasz te wielkie arcydzieła? Tylko dla prawdziwych znawców! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Najpiękniejsze obrazy w historii. Kto je namalował? Tylko znawca sztuki sobie poradzi [Quiz]
Do najważniejszych dzieł w bogatym dorobku Józefa Chełmońskiego dziś zalicza się m.in. "Babie lato", "Bociany", "Czwórka", "Kuropatwy na śniegu" oraz "Droga w lesie". Jego twórczość miała znaczący wpływ na polskie malarstwo, a jego dzieła są nadal cenione i wystawiane w muzeach na całym świecie. Współcześnie coraz więcej mówi się jednak także o trudnej przeszłości malarza oraz o przemocy, którą miał stosować wobec żony.
Życie prywatne Józefa Chełmońskiego
Dostępne w sieci biografie artysty tylko szczątkowo wspominają o jego życiu prywatnym. Pochodził ze szlachty mazowieckiej. Ojciec malarza Józef Adam dzierżawił majątek Boczki, dziadek natomiast był osobistym sekretarzem Michała Hieronima Radziwiłła. Matka artysty, Izabela z Łoskowskich Chełmońska, miała opinię osoby o dużej kulturze, rozmiłowanej w sztuce i literaturze. Nic dziwnego, że także młody Józef szybko zapałał miłością do malarstwa.
Tworzyć poważne dzieła zaczął w wieku nastoletnim, po zobaczeniu obrazu Józefa Simmlera pt. "Śmierć Barbary Radziwiłłówny". Inspiracje czerpał nie tylko ze sztuki, ale przede wszystkim natury i licznych podróży, m.in. na Podole i Ukrainę.
Wiosną 1878, podczas pobytu w Warszawie i przygotowań do Salonu Paryskiego, zaręczył się z Marią Szymanowską, swą daleką powinowatą (poprzez Łoskowskich i Ślewińskich). Ślub odbył się 18 czerwca tego samego roku. Małżeństwo doczekało się siedmiorga dzieci: dwóch synów Józefa i Tadeusza oraz czterech córek: Hanny, Jadwigi, Marii Florentyny, Zofii oraz Wandy. Tylko cztery córki artysty: Jadwiga, Maria Florentyna, Zofia i Wanda przeżyły dzieciństwo.
Kontrowersje wokół małżeństwa Chełmońskiego
Józef Chełmoński nie był jednak ojcem ani mężem, o którym można marzyć. Sylwia Zientek, pisarka i autorka bestsellerowych książek o sztuce kobiet, zwróciła uwagę na to, że "malarz był przemocowcem, znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją rodziną". Często zamykał się także przed światem w swojej pracowni, nie zwracając uwagi na potrzeby żony oraz dzieci. O tym samym pisała także prof. Joanna Sosnowska w książce "Poza kanonem".
Józef Chełmoński nie wierzył w to, że jest ojcem najmłodszej córki - Wandy. Z tego powodu wyrzucił z domu żonę, która była wówczas w zaawansowanej ciąży. Nie pozwalał jej także na kontakt z innymi dziećmi. Choć wyparł się Wandy, gdy ta zaczęła zyskiwać uznanie jako malarka, Chełmoński miał stwierdzić, że "talent musi mieć po ojcu".
Nie był to ponoć pierwszy raz, gdy Chełmoński dopuścił się wobec żony przemocy, jednak tym razem był to koniec małżeństwa. W 1889 roku malarz kupił drewniany dworek w Kuklówce, w którym mieszkał aż do śmierci. Gdy w 1911 roku zginął przyjaciel artysty Wojciech Piechowski, Chełmoński podupadł na zdrowiu i jeszcze bardziej odizolował się od świata. Zmarł 6 kwietnia 1914 roku. Został pochowany na cmentarzu w Żelechowie (wówczas Ojrzanowie).
Józef Chełmoński
Źródło: Radio ZET / Wikipedia
7 genialnych cytatów Stanisława Lema, które zmienią twój sposób widzenia