Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Polacy nie wiedzą, że najważniejszy polski obraz ukazuje Ukrainę

Polacy nie wiedzą, że najważniejszy polski obraz ukazuje Ukrainę

Weronika Paliczka

2 min. czytania

21.02.2025 16:10

Wielu fanów sztuki patrząc na dzieła Józefa Chełmońskiego, widzi w nich przede wszystkim malarską historię Polski, jej krajobrazy, ludzi i tradycje. Jednak, gdy przyjrzymy się dokładniej, w niektórych jego obrazach dostrzegamy coś więcej - nie tylko polską wieś, ale także ukraińską, która w ówczesnych czasach była integralną częścią rzeczywistości artysty. Jedną z największych niespodzianek jest obraz "Babie lato", na którym znajdują się pola Kresów Wschodnich.

Polacy nie wiedzą, że najważniejszy polski obraz ukazuje Ukrainę

Józef Chełmoński jest jednym z najwybitniejszych twórców malarstwa realistycznego w Polsce.
Malarz zasłynął m.in. dzięki obrazowi "Babie lato".
Niewiele osób wie, że najpopularniejszy obraz malarza nie przedstawia krajobrazu Polski.

W malarstwie nie wszystko jest takie, jak się wydaje

Obrazy przedstawiające polski krajobraz wiejski, z malowniczymi polami, lasami czy chatami, nie zawsze są tak jednoznaczne, jak się wydaje. Chociaż mogą wydawać się niemal typowe dla polskiego pejzażu, w rzeczywistości kryją w sobie obrazy z zupełnie innego regionu. To, co wielu postrzega jako Polskę, może w rzeczywistości być Ukrainą, w której granice wciąż były płynne, a tożsamość narodowa nie zawsze była tak wyraźnie określona, jak dziś. Płynność tej granicy jest widoczna w malarskich przedstawieniach, które nie zawsze muszą być związane z jednym narodem, lecz z całą bogatą, wieloetniczną przestrzenią Europy Środkowo-Wschodniej.

Quiz: Polscy malarze, którzy zachwycili świat. Poznasz, który obraz jest „nasz”?

1/10 Na początek bardzo znane dzieło. Zaznacz jego autora:

Stanisław Wyspiański

Pablo Picasso

Jan Matejko

Józef Chełmoński namalował Ukrainę?

Dla wielu Polaków najważniejszy obraz Józefa Chełmońskiego jest wizytówką polskiej wsi. Spokojne pole, na którym odpoczywa pastuszka, kojarzy się z sielskim latem na wakacjach u rodziny. Dziewczyna ma uniesioną rękę, a między palcami jej dłoni plącze się babie lato. Obraz znany jest każdemu, choć nie wszyscy są w stanie podać jego autora. Mimo tego dzieło utożsamiane jest z szeroko pojętą polskością i wzbudza pozytywne emocje. Nie wszyscy wiedzą jednak, że inspiracją Józefa Chełmońskiego były Kresy Wschodnie. Jeden z najwybitniejszych polskich malarzy udał się tam w ramach podróży wiosenno-letniej, która miała miejsce w 1874 roku. Pokłosiem wyprawy było namalowane w 1875 roku "Babie lato". Dzieło to stanowi przykład naturalistycznej odmiany polskiego realizmu.

Wśród najpopularniejszych obrazów Józefa Chełmońskiego, oprócz "Babiego lata", wymieniane są "Bociany", "Jarmark na kresach", "Burza", "Czajki", "Noc gwiaździsta" czy "Noc nad Ukrainą zimą". Artysta zasłynął swoimi pejzażami uwieczniającymi życie na wsi. Dzieła Chełmońskiego wyróżniały się dynamicznymi kompozycjami, mistrzowskim uchwyceniem ruchu i światła oraz wiernością detali. Mimo początkowej krytyki w Polsce obecnie jego twórczość uznawana jest za jedną z najważniejszych w kulturze polskiej.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia