Jej bestsellery trzeba było poddać rewizji. Polacy wciąż nie znają, a zrobili o niej film

Enid Blyton - kim była ta pisarka?

Enid Blyton należy do najpłodniejszych i najpoczytniejszych autorek w historii literatury dziecięcej. Jej dorobek obejmuje ponad 700 książek oraz tysiące opowiadań, które przetłumaczono na dziesiątki języków. Choć jej publikacje wygenerowały sprzedaż przekraczającą 600 milionów egzemplarzy, postać pisarki do dziś budzi emocje. Niektórzy uważają ją za świetną pisarkę, a inni zwracają uwagę na powtarzalność i uproszczenia w jej twórczości.

Quiz: Najpiękniejsze cytaty z książek - czy wiesz skąd pochodzą? [Quiz]

1/11 "Książki są lustrem: widzisz w nich tylko to, co już masz w sobie" - skąd pochodzi ten cytat?

F. Scott Fitzgerald, "Wielki Gatsby"

Carlos Ruiz Zafón, "Cień wiatru"

Antoine de Saint-Exupéry, "Mały Książę"

Dalej

Redakcja poleca

Polacy omawiają to w szkołach. Powieść ukazuje prawdziwe oblicze PRL-u

Wydał ponad 600 książek i setki wierszy. Wielki polski pisarz urodził się 214 lat temu

Cytat dnia. Jan Kochanowski: „Nikt się nie dowie, jako smakujesz, aż..”

Droga zawodowa Enid Blyton

Urodzona w 1897 roku w Londynie Blyton rozpoczynała karierę jako nauczycielka. Praca z dziećmi pozwoliła jej poznać preferencje młodych odbiorców, co później wykorzystała w twórczości literackiej. Zrezygnowała z edukacji szkolnej na rzecz pisarstwa w latach 20. XX wieku.

Fot. AF Archive/Mary Evans Picture Library/East News
Enid Blyton w 1953 roku

Autorka zasłynęła z niezwykłego tempa pracy. Tworzyła zazwyczaj na maszynie do pisania, potrafiąc przygotować gotowy manuskrypt w ciągu kilku dni. Jej styl charakteryzował się prostym słownictwem, krótkimi zdaniami oraz wartką akcją, w której narrator nie skupiał się na rozbudowanych opisach świata przedstawionego.

Redakcja poleca

Dostał Nobla, ale Polacy go nie znają. „Największy poeta naszych czasów”

Kartkówka z „Przedwiośnia”. Sprawdź swoją wiedzę o lekturze

Największe klasyki horroru w jednym quizie. Czy zdobędziesz komplet punktów?

Twórczość Enid Blyton

Katalog dzieł Enid Blyton obejmuje kilka powracających motywów: od historii przygodowych i detektywistycznych, przez powieści obyczajowe o życiu w szkołach z internatem, aż po prostą literaturę dla najmłodszych.

• Sławna Piątka (The Famous Five) – linia powieści przygodowych skupiona na grupie dzieci rozwiązujących zagadki kryminalne podczas wakacji.
• Tajemnicza Siódemka (The Secret Seven) – seria poświęcona tajnemu klubowi dziecięcemu prowadzącemu własne dochodzenia.
• Noddy – cykl bogato ilustrowanych książek dla młodszych dzieci, opowiadający o drewnianej kukiełce z krainy zabawek.
• Malory Towers oraz St Clare’s – powieści ukazujące codzienne życie i relacje dziewcząt w angielskich szkołach prywatnych.

W Polsce da się znaleźć wydania jej książek w naszym języku, choć biorąc pod uwagę olbrzymią bibliografię, jest ich naprawdę mało. Do najbardziej popularnych należą serie „Zaklęty las” oraz „Malory Towers”. W latach 90. natomiast wydano kilka pozycji z serii Sławnej Piątki, np. „Tajemnica zielonych rękawiczek”.

W 2009 roku BBC zrobiło o niej film pt. „Enid” na podstawie jej biografii. Historia rozpoczyna się od tego, gdy wydawca Hugh Pollock dostrzega jej talent, a później zostaje jej mężem. Film dotyczy głównie jej życia osobistego - problemów finansowych i rodzinnych. Pisarka jest tak przedstawiona jako okrutna i egoistyczna kobieta. W tę rolę wcieliła się Helena Bonham Carter i dostała za nią nagrodę International Emmy.

Redakcja poleca

Za to arcydzieło dostał Nobla? Adaptacja jego bestsellera wygrała Złotego Niedźwiedzia

Gdy napisał ten bestseller w latach 60., cała Polska poznała jego nazwisko

Dopasuj imiona pisarzy do nazwisk. 10/15 to wielki sukces [Quiz]

Kontrowersje i ocena krytyków

Mimo olbrzymiego sukcesu komercyjnego, twórczość Blyton od lat 50. XX wieku spotykała się z krytyką ze strony pedagogów, bibliotekarzy oraz znawców literatury. Zarzucano jej stosowanie utartych schematów fabularnych, płaskie prowadzenie postaci oraz ubogi zasób słownictwa.

Z czasem pojawiły się również głosy krytykujące utrwalanie w tekstach stereotypów społecznych, rasowych i płciowych charakterystycznych dla brytyjskiego społeczeństwa pierwszej połowy XX wieku. W nowszych wydaniach część wyrazów i zwrotów uznanych za przestarzałe lub nieodpowiednie została poddana redakcji i uaktualniona. Przykładowo jedna z nauczycielek w nowych wydaniach nie stosuje już kar fizycznych, nie ma jednej sceny, w której postać jest naga i nie są już utrwalone stereotypy dotyczące ról płciowych - w jednej z książek był fragment o tym, że dziewczynki muszą mieć długie włosy, aby być uznawane za „normalne”. To samo dotyczy fragmentów dotyczących stereotypowo chłopięcego czy dziewczęcego ubioru.

Zmiany dotyczą też przestarzałego słownictwa, jak np. „swimming” („pływanie”) w miejsce „bathing” („kąpanie” w kontekście pływania), „mum and dad” („mama i tata”) zamiast „mother and father” („matka i ojciec”) czy „jumper” („sweter”) zamiast przestarzałego „jersey”.

Niezależnie od ocen krytycznych, książki Enid Blyton wywarły znaczny wpływ na rozwój współczesnego rynku literatury młodzieżowej. Statystyki pokazują, że jej tytuły wciąż znajdują nabywców na całym świecie, a popularne serie regularnie doczekują się nowych wznowień oraz adaptacji telewizyjnych. Twórczość autorki pozostaje jednym z najbardziej wyrazistych przykładów masowej literatury dziecięcej ubiegłego wieku.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia