Polacy czytali te książki na potęgę. Jego nazwiskiem nazwano nagrody
Kornel Makuszyński zyskał sławę jako autor cyklu książek dla dzieci, opowiadających o przygodach Koziołka Matołka oraz powieści dla młodzieży, w tym „Awantura o Basię”, „Szaleństwa panny Ewy”, czy „Szatan z siódmej klasy”. Aż 9 jego dzieł z powodzeniem przeniesiono na ekrany. Od kilku dekad, każdego roku, przyznawana jest także nagroda imienia słynnego artysty. To wyraz uznania dla polskich twórców – autorów książek dla dzieci młodszych.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kornel Makuszyński (1884-1953) był cenionym pisarzem, felietonistą i krytykiem teatralnym.
- Artysta zyskał sławę dzięki utworom dedykowanym dzieciom i młodzieży.
- To on jest autorem takich hitów, jak „Awantura o Basię” i „Szatan z siódmej klasy”.
Początki kariery Kornela Makuszyńskiego
Kornel Makuszyński przyszedł na świat w Stryju w 1884 roku, w miejscowości znajdującej się pod zaborem austriackim. Był siódmym dzieckiem (pierwszym chłopcem) w rodzinie Julii z Ogonowskich i Edwarda Makuszyńskiego, emerytowanego wówczas pułkownika wojsk austriackich. Wychowywał się w Stryju, Przemyślu, a dorastał we Lwowie, gdzie ukończył liceum i zdał egzamin dojrzałości. Już jako nastolatek pisał wiersze. Jego pierwsze utwory w jednej z lwowskich cukierni recenzował… Leopold Staff, słynny polski poeta i prozaik. Makuszyński początkowo publikował w dzienniku „Słowo Polskie”, a od 1904 roku pracował w redakcji tego dziennika, gdzie zamieszczał też recenzje teatralne.
W tym samym czasie studiował polonistykę i romanistykę na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, podróżował do Włoch, a następnie kontynuował naukę na Sorbonie w Paryżu. Razem z przyjaciółmi – Staffem, Janem Kasprowiczem i Władysławem Orkanem – zwiedził sporą część Europy, chłonąć elementy kultury innych krajów i zawierając nowe znajomości.
Po powrocie do kraju związał się ze studentką Uniwersytetu Lwowskiego Emilią Bażeńską, którą poślubił w Warszawie w 1911 roku. Para, aż do wybuchu I wojny światowej mieszkała w Burbiszkach na Litwie – w rodzinnej miejscowości Bażeńskiej. Makuszyński, uznany wówczas za wrogiego Rosji obywatela austriackiego, został wraz z żoną aresztowany i internowany w głąb Rosji. Dopiero po interwencji przyjaciół i brata małżonki, Makuszyńscy zostali zwolnieni i osiedli w Kijowie, gdzie pisarz został prezesem Związku Literatów i Dziennikarzy Polskich oraz kierownikiem literackim Teatru Polskiego.
Rozwiąż quiz o polskiej literaturze. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?
Jakie tytuły znajdziemy w jego dorobku?
Prawdziwy rozkwit kariery literackiej Makuszyńskiego datuje się jednak na okres powojenny. Pisarz zamieszkał wówczas w Warszawie. Jeszcze w latach 20. wydał słynne powieści: „Bezgrzeszne lata” oraz „O dwóch takich, co ukradli księżyc”. Krótko później, dzięki swoim kolejnym utworom: „Przyjaciele wesołego diabła”, „Panna z mokrą głową”, „Awantura o Basię” oraz „Szatan z siódmej klasy”, zyskał miano jednego z najpoczytniejszych i najpopularniejszych polskich pisarzy. Pasmo sukcesów literata przerwał dopiero wybuch II wojny światowej, a potem także niechęć władz komunistycznych. Makuszyński po 1945 roku został objęty zakazem publikacji i poddany szykanom. Jego ostatnią książkę (napisaną jeszcze w 1940 roku) – „Szaleństwa panny Ewy” – wydano dopiero w 1957 roku, 4 lata po śmierci artysty.
Nagroda im. Kornela Makuszyńskiego
Makuszyński ostatnie lata życia spędził w Zakopanem, gdzie zamieszkał ze swoją drugą żoną – Janiną Gluzińską. To tam, w latach 60., dzięki pamiątkom przekazanym przez ukochaną artysty, powstało Muzeum Kornela Makuszyńskiego. Pisarz jest także patronem wielu polskich szkół, a jego twórczość zainspirowała Fundację Książka dla Dziecka i redakcję kwartalnika „Guliwer” do ustanowienia Nagrody Literackiej im. Kornela Makuszyńskiego. Przyznawane corocznie wyróżnienie, jest wyrazem uznania dla autorów książek dla dzieci, publikowanych w roku poprzedzającym konkurs.
Źródło: Radio ZET/Wikipedia
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta z okularami, z falującymi włosami, siedzi w samochodzie, wygląda zamyślona.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/e95b8b20/2506128-179x101-74cbb1f31b.jpg "Elizabeth Holmes w filmie "Zobaczysz wszystko"")
