Został mistrzem Polski, później ikoną kina. Każdy Polak zna jego twarz ze sławnego filmu

2 min. czytania
23.04.2026 23:23
Obserwuj nas na Google

Zdzisław Karczewski był polskim aktorem, którego Polacy doskonale znają z roli w kultowym filmie z czasów PRL. Jednak zanim stał się legendą kina, rozwijał karierę sportową. Został nawet mistrzem Polski.

Zdzisław Karczewski
fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie znaczące role filmowe zagrał Zdzisław Karczewski.
  • Dlaczego Zdzisław Karczewski jest uważany za ikonę PRL-u.
  • Co osiągnął Karczewski jako sportowiec przed karierą aktorską.
  • Które teatry stały się miejscem pracy Zdzisława Karczewskiego po wojnie.
Redakcja poleca

Zdzisław Karczewski legendą PRL-u

Zdzisław Karczewski urodził się w 1903 roku w Warszawie. W 1925 roku ukończył Oddział Dramatyczny przy Państwowym Konserwatorium Muzycznym, następnie do roku 1939 grał w teatrach w Warszawie, Łodzi, Krakowie oraz Wilnie. W latach 1940-1941 grał w jawnych teatrach warszawskich. W 1944 roku został wywieziony do Niemiec. Po powrocie podjął pracę w rozgłośni Polskiego Radia w Bydgoszczy, był również dyrektorem Polskiego Radia w Szczecinie.

Quiz: Poznasz aktorów po kadrze? Dzieci PRL komplet punktów zdobędą w mgnieniu oka

Screen Filmpolski.pl
1/15 Aktor ze zdjęcia to oczywiście

Polacy jednak znają go głównie z kultowego filmu z czasów PRL „Sami swoi”. Karczewski wcielił się tam w rolę Jana „Johna” Pawlaka. To polski film komediowy z 1967 roku w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego, który stał się jednym z najpopularniejszych i najważniejszych filmów w polskiej kinematografii. Fabuła skupia się na losach skonfliktowanych ze sobą rodzin Pawlaków i Karguli, które zmuszone są wyjechać z Kresów Wschodnich i osiedlić się na Ziemiach Odzyskanych. Zdzisław Karczewski w swoim dalszym życiu zawodowym skupiał się mocno również na pracy w teatrach m.in. we Wrocławiu, Poznaniu, Gdańsku, Bydgoszczy czy Radomiu.

Wystąpił w takich produkcjach jak m.in.: "Pod Twoją obronę", "Róża", "Doktór Murek", "Dwie brygady", "Trzy starty", "Ogniomistrz Kaleń", "Czarne skrzydła", "Czterej pancerni i pies", "Czerwone i złote", "Lalka".

Zanim stał się legendą kina, rozwijał karierę sportową

Zdzisław Karczewski polska publiczność bardzo dobrze znała. Był wszechstronnie uzdolniony i był nie tylko aktorem, ale także reżyserem czy dyrektorem teatralnym. Być może nie wszyscy wiedzą, ale Karczewski, zanim stał się ikoną PRL-u, z powodzeniem rozwijał karierę sportową. Trenował lekkoatletykę. W 1923 roku został mistrzem Polski w biegu na 800 m oraz w sztafecie 4 x 400 m. Był również trzykrotnym wicemistrzem Polski oraz trzykrotnym brązowym medalistą.

Największy sportowy sukces przyszedł jednak w 1924 roku podczas II Akademickich Mistrzostw Świata w Warszawie, wówczas zdobył srebrny medal w sztafecie olimpijskiej. Aktor zmarł 30 września 1970 roku. 

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia