Tu mieszkał Balcerek i tu ukryto „zaginione metro”. Poznaj filmowe sekrety warszawskiej dzielnicy

Targówek Fabryczny – miejsce dla fanów historii

Są w Warszawie miejsca, które dla wielbicieli historii, a także dla filmowców są jak wehikuł czasu. Jeśli szukacie prawdziwego, surowego klimatu dawnej stolicy – tego z gołębnikami na dachach, industrialną rdzą i zapachem przygody – warto zajrzeć na Targówek Fabryczny. To tutaj Józef Balcerek, bohater serialu „ Alternatywy 4”, pędził bimber przed przeprowadzką na Ursynów, a ekipa Tolka Banana planowała swoje akcje wśród kolejowych bocznic.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zdobędziesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu pod quizem.

Quiz: Skąd jest tekst "Nie mamy pańskiego płaszcza"? Przypisz cytat do filmu [Quiz]

1/15 "Nie mamy pańskiego płaszcza i co pan nam zrobi" to cytat z filmu:

"Nie lubię poniedziałku"

"Miś"

"Brunet wieczorową porą"

Dalej

Redakcja poleca

Ten serial sprzed lat podbija Netflix. Polacy oglądają jak zaczarowani

Ten serial od HBO Max ma tak dobre oceny. Nikt się tego nie spodziewał

Kultowy serial doczeka się spin-offu. Twórcy zdradzili szczegóły

Gdzie naprawdę mieszkał Balcerek? Adresowy galimatias w „Alternatywy 4”

Każdy fan serialu Stanisława Barei wie, że Józef Balcerek (w tej roli genialny Witold Pyrkosz) był „warsiaskim cwaniakiem” z dziada pradziada. Zanim trafił do betonowego bloku przy Alternatywy 4, jego królestwem była rozsypująca się kamienica na prawym brzegu Wisły. W scenariuszu pada słynny adres: ulica Mokra 8.

Tu jednak pojawia się pierwszy smaczek dla dociekliwych. Choć w filmie Balcerek wspomina o Mokrej (która realnie istnieje na Targówku Mieszkaniowym), to ekipa filmowa jako tło dla jego „starych śmieci” wybrała surowszy krajobraz Targówka Fabrycznego. Serialowy dom „grała” budowla przy ulicy Chemicznej 13. Dziś po tamtych zabudowaniach niewiele zostało, ale legenda przetrwała.

Fot. Screen
Kadr z \"Alternatywy 4\"

Mieszkańcy tak bardzo pokochali tę postać, że Balcerek... wrócił na dzielnicę. Od 2020 roku na ścianie kamienicy przy ulicy Naczelnikowskiej 50 można podziwiać mural z podobizną Witolda Pyrkosza. Balcerek patrzy z niego przez wizjer, a w tle latają białe gołębie – jego największa pasja. Co ciekawe, inicjatywę sfinansowano z budżetu obywatelskiego. Dla lokalnej społeczności Balcerek nie jest fikcyjną postacią, tylko symbolem ich tożsamości i przywiązania do tradycyjnej Warszawy.

„Stawiam na Tolka Banana” i industrialny noir

Dla pokolenia wychowanego w latach 70., Targówek Fabryczny to synonim przygody. Serial „Stawiam na Tolka Banana” potrzebował plenerów, które oddawałyby ducha buntu i tajemnicy. Labirynt bocznic kolejowych, nasypy i fabryczne hale w rejonie ulicy Siarczanej stały się naturalną scenografią dla „chłopaków z Pragi”.

To miejsce, głównie przez filmowców, żartobliwie nazywane bywało „warszawskim Manchesterem”. Nie musieli tu budować kosztownych dekoracji – wystarczyło ustawić kamerę wśród autentycznych, robotniczych familoków i drewniaków. Do dziś spacerując w okolicach Siarczanej 6, można poczuć dreszcz emocji, jakby za rogiem zaraz miał się pojawił sam Tolek Banan.

Zaginione metro pod stopami mieszkańców

Jednym z najbardziej niesamowitych smaczków, łączących historię z kinem dokumentalnym, jest sprawa „zaginionego metra”. Na Targówku Fabrycznym w latach 50. XX wieku, w głębokiej tajemnicy i atmosferze zimnowojennej paranoi, zaczęto budować metro głębokie. Miało służyć nie tylko jako transport, ale przede wszystkim jako schron przeciwatomowy.

Budowę ostatecznie porzucono i zalano wodą, ale legenda o podziemnych korytarzach wciąż żyje. Stała się ona tematem fascynującego dokumentu „Targówek Fabryczny. Tajemnice zaginionego metra”, zrealizowanego przez lokalną młodzież. Film odkrywa zapomniane szyby i tunele, które do dziś kryją się kilka metrów pod ziemią, tuż pod domami mieszkańców. To prawdziwy thriller historyczny, który wydarzył się naprawdę.

Redakcja poleca

Ten polski film ratuje życie. Widziały go 2 mln osób. "40 proc. więcej połączeń"

Ten film Jana Komasy trzyma światowy poziom. W końcu zobaczysz go w domu

O czym jest "Ojczyzna" Pawła Pawlikowskiego? Film opowiada o mistrzowskim pisarzu

Żywy skansen Warszawy. Tu czas się zatrzymał

Unikalny klimat dzielnicy to nie tylko zasługa przeszłości, ale też ludzi, którzy dbają o to, by te historie nie uciekły wraz z wkraczającą deweloperką. O tym, jak filmowy duch wciąż krąży nad okolicą, doskonale wie Agnieszka Szmulewicz, Dyrektor Centrum Kultury i Aktywności w dzielnicy Targówek.

– Targówek Fabryczny ma w sobie magię, której na próżno szukać w lśniących szkłem nowoczesnych dzielnicach Warszawy – mówi Agnieszka Szmulewicz i dodaje: – Ta przestrzeń wciąż oddycha historią. Kiedy organizujemy w CKiA różne wydarzenia kulturalne, widzimy, że ludzie szukają autentyczności. Stare tabliczki ulic z nazwami Siarczana czy Naftowa to nie relikty przeszłości – to pamiątki, który staramy się ocalić od zapomnienia. Chcemy, by kultura na Targówku Fabrycznym czerpała z tego unikalnego, robotniczego folkloru, bo to nasz największy skarb.

Niezależnie od tego, czy jesteście fanami porucznika Borewicza z „07 zgłoś się” (który też tu bywał przy okazji kryminalnych pościgów), czy taksówkarzy ze „Zmienników”, Targówek Fabryczny zaoferuje wam autentyzm, którego próżno szukać w innych częściach miasta. To filmowy skansen, który wciąż żyje własnym rytmem – i zdecydowanie warto go odwiedzić, zanim na dobre zmieni swój charakter.

Źródło: Radio ZET/Materiały prasowe