Ten cytat noblistki rozumieją tylko nieliczni. „Nigdy nie dowiem się, jak...”

2 min. czytania
09.10.2026 16:31
Obserwuj nas na Google

Anne Carson w swojej twórczości podejmuje pytania o ludzką świadomość, granice poznania i możliwość prawdziwego porozumienia. W „Autobiografii czerwonego” zwraca uwagę na to, że nawet najprostsze doświadczenia mogą być zupełnie inne dla każdego człowieka.

Kobieta w okularach, z siwymi włosami, patrzy w górę, stojąc przed kamienną ścianą.
fot. Toni Albir / EFE / Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Skąd pochodzi refleksja Anne Carson o indywidualnym postrzeganiu rzeczywistości.
  • Co „Autobiografia czerwonego” mówi o ludzkiej świadomości i relacjach.
  • Jakie dzieła i tematy ukształtowały twórczość kanadyjskiej poetki.
Redakcja poleca

Dlaczego nigdy nie poznamy świata oczami drugiego człowieka? Ten cytat Anne Carson daje do myślenia

Anne Carson to kanadyjska poetka, eseistka i tłumaczka, która została 8 października 2026 roku ogłoszona laureatką Literackiej Nagrody Nobla. Jej twórczość łączy literaturę antyczną ze współczesnymi problemami. Jednym z interesujących przykładów jej sposobu myślenia o człowieku jest fragment „Autobiografii czerwonego”, w którym autorka podejmuje temat indywidualnego postrzegania rzeczywistości. Rozważania te dotyczą granic poznania drugiej osoby i możliwości porozumienia, które nie zawsze oznacza identyczne rozumienie świata.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Kartkówka z „Przedwiośnia”. Sprawdź swoją wiedzę o lekturze

1/10 Kto jest głównym bohaterem powieści „Przedwiośnie”?
Nigdy nie dowiem się, jak postrzegasz kolor czerwony, a ty nigdy nie dowiesz się, jak ja go postrzegam. Lecz owo rozdzielenie się świadomości może być rozpoznane dopiero po klęsce komunikacyjnej, podczas gdy naszym pierwszym odruchem jest wiara w niepodzielne byty pośród nas... - Anne Carson, "Autobiografia czerwonego".

Punktem wyjścia jest doświadczenie koloru, którego nie da się bezpośrednio przekazać drugiemu człowiekowi. Dwie osoby mogą patrzeć na ten sam przedmiot i zgodnie określać jego barwę jako czerwoną, ale nie mają pewności, czy rzeczywiście widzą ją w ten sam sposób. Każdy człowiek poznaje rzeczywistość z własnej perspektywy, a język pozwala jedynie opisywać indywidualne wrażenia. 

Redakcja poleca

Anne Carson i literatura, która przekracza granice gatunków

„Autobiografia czerwonego” została wydana w 1998 roku i należy do najbardziej znanych książek Carson. Autorka nawiązuje w niej do greckiego mitu o Geryonie, skrzydlatym potworze pokonanym przez Heraklesa. Przedstawia go jako wrażliwego bohatera, który dorasta, doświadcza miłości i próbuje zrozumieć własną tożsamość. 

Anne Carson urodziła się w 1950 roku w Toronto. Jest uznaną badaczką literatury starożytnej, tłumaczką i autorką eksperymentalnych utworów, w których łączy różne gatunki literackie. W książce „Eros słodko-gorzki” analizuje naturę miłości i pragnienia, odwołując się do greckiej poezji, natomiast „The Beauty of the Husband” poświęca relacjom miłosnym i zdradzie.

W „Nox” łączy poezję, dokumenty i osobiste zapiski związane ze śmiercią brata. Jej dorobek obejmuje również przekłady tekstów antycznych, w tym utworów Safony. Charakterystyczne dla Carson są eksperymenty formalne oraz zainteresowanie językiem, pamięcią, tożsamością i granicami ludzkiego poznania.

Kobieta w szaliku, z rękami na twarzy, wyraża zamyślenie i emocje. Czarnobiałe zdjęcie.
7 Zobacz galerię
fot. Wojciech Olszanka/East News

Źródło: Radio ZET/Lubimy Czytać/Wikipedia