Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Przyszedł na świat 1905 lat temu. Do dziś po jego książkę sięga wielu Polaków

Przyszedł na świat 1905 lat temu. Do dziś po jego książkę sięga wielu Polaków

Patrycja Orzeł

3 min. czytania

26.04.2026 05:03

To jeden z najważniejszych myślicieli w historii ludzkości. Po jego książkę do dziś sięga wielu czytelników z całego świata, w tym także Polaków - to jeden z ponadczasowych klasyków, który mimo upływu blisko 1900 lat, wciąż nie traci na aktualności. "Badaj biegi gwiazd, jakbyś sam w nich brał udział" - pisał ten wielki filozof.

Z tego artykułu dowiesz się:

Marek Aureliusz to jeden z najbardziej znanych rzymskich cesarzy, pisarz i filozof
W swoich "Rozmyślaniach" podzielił się wiedzą, która do dziś pozostaje aktualna
Jakie wspaniałe myśli spisał Marek Aureliusz?

Redakcja poleca

To najsłynniejszy melodramat w historii. 6 ekranizacji, w tym polska

Marek Aureliusz urodził się 1905 lat temu

Marek Aureliusz przyszedł na świat 26 kwietnia 121 r. n.e. w południowej części Rzymu jako Marek Anniusz Kastyliusz Werus. W tym roku obchodzimy więc 1905 lat od urodzin tego znanego cesarza rzymskiego i filozofa. Jego rodzina była dobrze postawiona, jednak Marek Aureliusz już od młodych lat musiał zmierzyć się z wielką tragedią. W wieku zaledwie 3 lat stracił ojca. Na chwilę zaadoptował go dziadek, jednak później Marek Aureliusz trafił pod skrzydła cesarza Hadriana.

Jak dobrze znasz klasyki polskiej literatury? Tylko nieliczni zdobędą 100 proc. punktów. Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

W 138 roku cesarz Hadrian zaadoptował Antonina, przeznaczając go na swojego następcę. W tym samym roku, po śmierci Hadriana, to Antonin został cesarzem Antoninusem Piusem, a w 139 roku podniósł Marka do godności cezara. Antoninus Pius zmarł w 161 roku - właśnie wtedy, przygotowywany do tej roli od lat, Marek Aureliusz został rzymskim cesarzem. Rządził aż do swojej śmierci 17 marca 180 roku, przez większość tego czasu dzieląc władzę z przybranym synem Lucjuszem Werusem.

Redakcja poleca

Louise Glück. Kobieta z krótkimi, siwymi włosami, uśmiechnięta, w czarnej bluzie, stoi na tle jasnej ściany.

Noblistka kończyłaby dziś 83 lata. Wygrała kilka lat temu, ale w Polsce mało kto czytał

Urodził się 462 lata temu. Dziś nawet Polacy czytają w szkole jego arcydzieła

Zdjęcie czarno-białe przedstawiające mężczyznę w mundurze z poważnym wyrazem twarzy. Edward Stachura.

Jeden z najważniejszych polskich poetów. Dla Polaków jest symbolem wolności

Co w "Rozważaniach" pisał Marek Aureliusz? Filozofia i cytaty

Marek Aureliusz dał się jednak zapamiętać nie tylko jako cesarz, ale przede wszystkim filozof. To właśnie po jego "Rozmyślania" do dziś sięga wielu czytelników. Marek Aureliusz prowadził skromne, spokojne życie, zgodne z zasadami stoickimi. Był osobą gruntownie wykształconą w kulturze greckiej, znawcą retoryki i filozofii. Szczególnym uznaniem darzył Epikteta, a w jego przemyśleniach widoczny jest także wpływ Epikura.

"Badaj biegi gwiazd, jakbyś sam w nich brał udział. I ciągle rozważaj wzajemne przemiany pierwiastków. Takie myśli oczyszczają z brudu życia ziemskiego."
"Od wieków przygotowywało się dla ciebie to, cokolwiek cię spotkać może. A splot przyczyn splótł się od wieków na twe istnienie i jego przypadłości."
"Popatrz wstecz na przeszłość, na tak olbrzymie przemiany mocarstw. Możesz i przyszłość przewidzieć. Będzie ona bowiem zupełnie taka sama co do formy i nie będzie mogła uwolnić się od rytmu widocznego w wypadkach teraźniejszych. Stąd też jest to wszystko jedno, czy bada się życie ludzkie w przeciągu lat czterdziestu czy lat dziesiątek tysięcy. Bo co więcej zobaczysz?"
"Rankiem, gdy się niechętnie budzisz, pomyśl sobie: Budzę się do trudu człowieka. Czyż więc czuć się mam niezadowolonym, że idę do pracy, dla której się zrodziłem i zesłany zostałem na świat? Czy na tom stworzony, bym się wygrzewał, wylegując się w łóżku?"

Te cytaty to zaledwie fragment tego, co o życiu i ludziach pisał Marek Aureliusz. Filozof przekonywał w swoich "Rozmyślaniach" do panowania nad emocjami - podkreślał, że nie należy dążyć do sławy, rozkoszy czy bogactwa, a prawdziwe szczęście daje ciężka praca i życzliwość wobec innych. Pisał też o śmierci - jego zdaniem nie należy się jej obawiać ani przed nią buntować, bo jest najbardziej naturalną częścią ludzkiej egzystencji.

Źródło: Radio ZET / Wikipedia