Jeden z najważniejszych polskich poetów. Dla Polaków jest symbolem wolności
Edward Stachura to poeta, pieśniarz i prozaik, którego twórczość Polacy cenią do dziś. Był idolem młodzieży lat 80., symbolem buntu i dążenia do wolności. Jego utwory śpiewali tacy artyści, jak Katarzyna Nosowska, Anna Chodakowska oraz zespół Hey. Jak wyglądało życie artysty?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak wyglądały wczesne lata Edwarda Stachury?
- Które dzieła Stachury do dziś uważane są za najważniejsze?
- Z jakimi problemami mierzył się artysta?
Wczesne lata i literacki debiut Edwarda Stachury
Edward Jerzy Stachura przyszedł na świat 18 sierpnia 1937 roku w Charvieu we Francji. Jego rodzice emigrowali za granicę w poszukiwaniu pracy. Przy narodzinach otrzymał imiona Jerzy Edward (pisane jako Georges Edouard), jednak po powrocie do Polski zmienił je na Edward Jerzy - drugim imieniem posługiwał się bowiem znacznie częściej.
Jak dobrze znasz klasyki polskiej literatury? Tylko nieliczni odpowiedzą na wszystkie pytania. Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?
Stachura od młodości czuł, że ciągnie go do sztuki. Wykazywał talent do rysunku, później zainteresował się także pisaniem. "Był w liceum jeden piszący wiersze chłopak, z którego wielu kolegów drwiło (…), więc wziąłem się też za pisanie wierszy, żeby przejąć na siebie połowę drwin i w ten sposób ulżyć mu w niedoli" - pisał w "Fabula Rasa". Debiutował w prasie tworząc poezję, później pisał także opowiadania i dłuższe formy.
Twórczość poety znana jest do dziś
Edward Stachura w latach 70. i 80. był jednym z najpopularniejszych polskich pisarzy. "Byłem buntownikiem łagodnym, najłagodniejszym z możliwych, ale krańcowym. Poszedłem do końca. Czy za daleko? Chciałem unieść wszystkie nieszczęścia świata ludzi. I zwariowałem. Ale czy od tego? Nie wiem" - pisał w "Pogodzić się ze światem". Często tworzył podczas podróży i pieszych wędrówek. Swoim czytelnikom pragnął przekazał, że w każdej rzeczywistości można być wolnym.
Nie odnosił się do wydarzeń politycznych. Skupiał się na przeżyciach wewnętrznych - pisał kłopotach z nieprzystosowaniem do świata i poszukiwał odpowiedzi na pytanie o sens życia. Do jego najważniejszych dzieł zaliczyć można zbiór poetycki "Dużo ognia", powieść "Siekierezada" czy "Cała jaskrawość". Jednym z jego ciekawszych dokonań jest także zbiór esejów "Wszystko jest poezją", w którym mieszał ze sobą różne formy i gatunki literackie.
Walcząc z depresją i samotnością
Edward Stachura nie miał dzieci. Przez lata żył w związku małżeńskim z Zytą Anną Bartkowską, który jednak zakończył się rozwodem. Artysta zmagał się z zaburzeniami depresyjnymi i trzykrotnie próbował popełnić samobójstwo. Trzy miesiące przez tragiczną śmiercią, w 1979 roku rzucił się pod nadjeżdżający elektrowóz, w wyniku czego stracił cztery palce prawej dłoni. Trafił do szpitala psychiatrycznego, gdzie rozpoznano u niego psychozę depresyjno-urojeniową. W tym czasie pisał dziennik "Pogodzić się ze światem".
Edward Jerzy Stachura zmarł 24 lipca 1979 roku w Warszawie. Został znaleziony w swoim mieszkaniu - na stole pozostawił rękopis swojego ostatniego wiersza o nazwie "List do pozostałych", w którym pożegnał się z ludźmi i ze światem.
Edward Stachura około 1958 roku
Źródło: Radio ZET / Wikipedia
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
