Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Piękny cytat od Zbigniewa Herberta: „Tłum ma naiwną pewność, że wielcy ludzie...”

Piękny cytat od Zbigniewa Herberta: „Tłum ma naiwną pewność, że wielcy ludzie...”

Weronika Paliczka

2 min. czytania

11.04.2026 18:07

Polacy doskonale znają twórczość Zbigniewa Herberta. Ten wybitny polski poeta pozostawił po sobie wiele pamiętnych cytatów. Jeden z nich można także traktować jako ostrzeżenie.

Pomnik przedstawiający mężczyznę z krótkimi włosami, gładką twarzą, w jasnym ubraniu.

Z tego artykułu dowiesz się:

Co Zbigniew Herbert sądził o autorytetach.
Czym w trakcie swojego życia zajmował się polski poeta.
Dlaczego twórczość Herberta była uznawana za przeciwną polskiemu rządowi.

Jak Zbigniew Herbert komentował próby odnalezienia autorytetów?

Zbigniew Herbert to jeden z najważniejszych polskich twórców XX wieku - poeta, eseista i dramaturg, autor słynnego cyklu "Pan Cogito”.Jego twórczość do dziś uchodzi za wyjątkowo przenikliwą i aktualną, zwłaszcza tam, gdzie dotyka kwestii moralności, odpowiedzialności i mechanizmów rządzących społeczeństwem.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o autorów polskich lektur. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Kto napisał tę lekturę szkolną? Przypisz autorów do książek

Kazimierz Pochwalski - culture.plhttps://mnki.pl/pl/home, Domena publiczna

1/15 Henryk Sienkiewicz napisał

"Zemstę"

"Dziady"

"Ogniem i mieczem"

Nie bez powodu jego słowa wciąż są chętnie przywoływane. Jak zauważył, cytowany przez Waldemar Łysiak w książce "Rzeczpospolita kłamców. Salon”: "Wielkie nazwiska uprawdopodobniają największe idiotyzmy, gdyż tłum ma naiwną pewność, że wielcy ludzie bredzić nie mogą.” To zdanie trafnie punktuje zjawisko bezkrytycznego zaufania wobec autorytetów - problem, który nie traci na aktualności.

W jakich branżach pracował Zbigniew Herbert?

Zbigniew Herbert urodził się w 1924 roku we Lwowie, a zmarł w 1998 roku w Warszawie. Był człowiekiem wszechstronnie wykształconym – studiował ekonomię, prawo i filozofię – co wyraźnie odbijało się w jego pisarstwie. Jego życie przypadło na trudne czasy: okupację, okres PRL i transformację ustrojową. W czasie wojny uczył się na tajnych kompletach, po wojnie podejmował różne prace, zanim na dobre związał się z literaturą. W jego życiorysie można odnaleźć między innymi takie zawody, jak sprzedawca w sklepie, karmiciel wszy zdrowych w produkującym szczepionki przeciwtyfusowe Instytucie prof. Rudolfa Weigla, nauczyciel w szkole podstawowej, kalkulator chronometrażysta, redaktor czy płatny krwiodawca.

Dlaczego twórczość Zbigniewa Herberta była odbierana jako sprzeciw przeciwko państwu?

Przełom w jego karierze przyniósł rok 1956 i tom "Struna światła”. Od tego momentu stał się jednym z najważniejszych głosów polskiej kultury, wielokrotnie nagradzanym i tłumaczonym na dziesiątki języków. Przez lata wymieniano go także wśród kandydatów do Literackiej Nagrody Nobla. Jego twórczość - szczególnie w latach 80. - była odbierana jako symbol sprzeciwu wobec systemu komunistycznego i wyraz niezależnego myślenia. Do końca życia pozostawał aktywny intelektualnie, zabierając głos także w sprawach publicznych po 1989 roku.

Zmarł 28 lipca 1998 roku w Warszawie. Pośmiertnie odznaczono go Orderem Orła Białego, a jego dorobek literacki wciąż inspiruje kolejne pokolenia, przypominając, jak ważna jest odwaga myślenia i dystans wobec powszechnie uznawanych autorytetów.

Źródło: Radio ZET/ Wikiquote/ Wikipedia