Mistrz pędzla, którego obrazy zna każdy Polak. Dziś mija 180 lat od dnia jego narodzin

2 min. czytania
09.10.2026 07:31
Obserwuj nas na Google

Maksymilian Gierymski był wybitnym polskim malarzem-realistą, uczestnikiem powstania styczniowego i twórcą słynnych obrazów powstańczych oraz pejzażowych. Jego talent sprawił, że już za życia zdobył międzynarodowe uznanie, a współcześnie jest uważany za jednego z najważniejszych artystów polskiego XIX wieku. Dziś obchodziłby 108. urodziny.

Portret mężczyzny z brodą, patrzącego w lewo, w stylu wczesnej grafiki.
fot. Wikipedia Commons

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Dlaczego Maksymilian Gierymski został malarzem, mimo początkowych innych planów.
  • Które doświadczenie z młodości wpłynęło na twórczość Gierymskiego.
  • Jakie były główne cechy malarstwa Maksymiliana Gierymskiego.
  • Które obrazy Maksymiliana Gierymskiego są najbardziej znane.
Nie przegap

Mistrz pędzla, którego obrazy zna każdy Polak. Dziś mija 180 lat od dnia jego narodzin

Maksymilian Gierymski urodził się 9 października 1846 roku w Warszawie. Był jednym z najwybitniejszych polskich malarzy XIX wieku, prekursorem realizmu w polskim malarstwie oraz czołowym przedstawicielem tzw. szkoły monachijskiej.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz - polskie malarki i ich arcydzieła. Poznasz je wszystkie? Nie wypada tu przegrać

Wikipedia Commons
1/7 Która polska malarka stworzyła słynny obraz "Dziewczynka z chryzantemami"?

Jego lata pracy artystycznej trwały krótko. Malarz zmarł przed ukończeniem 28. roku życia, ale pozostawił po sobie dzieła, które do dziś są niezwykle ważne dla polskiej sztuki. Przypominamy jego życiorys i najważniejsze dzieła.

Redakcja poleca

Maksymilian Gierymski był niezwykłym artystą, ale jego życie było trudne

Gierymski początkowo nie planował kariery artystycznej. Studiował nauki ścisłe, interesował się muzyką i grą na fortepianie. Jego życie odmienił jednak udział w powstaniu styczniowym w 1863 roku. Jako siedemnastoletni chłopak walczył w oddziałach powstańczych, a doświadczenia z tego okresu na trwałe wpłynęły na jego twórczość.

Na obrazie czterech jeźdźców oraz pieszy w pustynnym krajobrazie. Słońce świeci w błękitnym niebie.
Fot. Wikipedia Commons/ Muzeum Narodowe w Warszawie
Maksymilian Gierymski

Po upadku powstania poświęcił się malarstwu. Kształcił się w Warszawie, a następnie dzięki stypendium wyjechał do Monachium. Warto wspomnieć, że to miasto w tamtym czasie było jednym z najważniejszych europejskich centrów sztuki. Tam szybko zdobył uznanie krytyków i kolekcjonerów.

Twórczość Maksymiliana Gierymskiego

Gierymski specjalizował się przede wszystkim w realistycznych pejzażach. Mistrzowsko przedstawiał sceny z życia małych miasteczek. W jego obrazach można dostrzeć motywy powstania styczniowego oraz wiele scen wojskowych. 

Jego obrazy wyróżniają się dbałością o szczegóły, nastrojowością oraz melancholijnym klimatem. Do najbardziej znanych obrazów Maksymiliana Gierymskiego należą:

  • „Patrol powstańczy”
  • „Powstaniec z 1863 roku”
  • „Obóz Cyganów”
  • „Wiosna w małym miasteczku”
  • „Wyjazd na polowanie”
  • „Noc”
  • „Pogrzeb w małym miasteczku”

Gierymski przez całe życie zmagał się z gruźlicą, która ostatecznie doprowadziła do jego śmierci 16 września 1874 roku w Bad Reichenhall w Bawarii. Warto wspomnieć, że Maksymilian był bratem równie słynnego malarza - Aleksandra Gierymskiego. 

Kobieta stojąca przed portretem mężczyzny w czerwonym płaszczu i czapce w muzeum.
7 Zobacz galerię
fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia