Polacy znają ten obraz od pokoleń. Mało kto wie, jak trudne życie miał jego autor

2 min. czytania
15.09.2026 13:23
Obserwuj nas na Google

Jego obrazy zna niemal każdy. Józef Chełmoński jak nikt malował polską wieś. Jego dzieła stały się częścią narodowego dobra kulturowego. Za tymi pełnymi ruchu i światła obrazami kryła się jednak historia artysty, który przez wiele lat musiał mierzyć się z biedą, niezrozumieniem i trudnymi warunkami życia.

Wizerunek mężczyzny z długą brodą i poważnym wyrazem twarzy, na neutralnym tle.
fot. Wikipedia Commons/Muzeum Narodowe w Warszawie

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak przyroda wpłynęła na twórczość Chełmońskiego.
  • Dlaczego Chełmoński miał trudne początki kariery.
  • Jak pobyt w Paryżu zmienił życie artysty.
  • Które dzieła Chełmońskiego są najbardziej znane w Polsce.
Nie przegap

Polacy znają ten obraz od pokoleń. Mało kto wie, jak trudne życie miał jego autor

Józef Chełmoński urodził się 7 listopada 1849 roku w Boczkach pod Łowiczem. Dorastał w otoczeniu przyrody, która miała duży wpływ na jego późniejszą twórczość. Już od najmłodszych lat interesował się rysunkiem, a pierwszych lekcji udzielał mu ojciec, uzdolniony rysownik. Później kształcił się w warszawskiej Klasie Rysunkowej, a następnie wyjechał do Monachium, gdzie studiował malarstwo.

Jak dobrze znasz malarstwo? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem..

Quiz: Najpiękniejsze obrazy w historii. Kto je namalował? Tylko znawca sztuki sobie poradzi [Quiz]

Domena Publiczna - Wikipedia Commons
1/10 Kto namalował "Mona Lisę"?

Początki jego kariery nie były jednak łatwe. Chełmoński nie od razu został uznanym malarzem. Jego obrazy nie odpowiadały oczekiwaniom odbiorców przyzwyczajonych do bardziej idealizowanych obrazów. Malarza interesowały ciężka praca, surowa natura i życie ludzi z dala od wielkich miast.

Redakcja poleca

Droga Chełmońskiego od małej wsi do wielkiego świata

Kluczowym etapem życia Józefa Chełmońskiego był jego pobyt w Paryżu, dokąd wyjechał w 1875 roku. Francuska stolica otworzyła mu wiele drzwi i pozwoliła rozwijać karierę. Polski malarz musiał się jednak mierzyć z wieloma problemami. Artysta znalazł się w trudnej sytuacji finansowej. Choć tworzył intensywnie, nie od razu spotkał się z uznaniem, na jakie liczył.

Na obrazie starzec i mały chłopiec w tradycyjnych strojach, patrzą w górę na przelatujące ptaki.
Fot. Wikipedia/Muzeum Narodowe w Warszawie
Bociany

W Paryżu malował między innymi sceny inspirowane polskim krajobrazem i życiem na wsi. To właśnie tam powstały dzieła, które przyciągały uwagę. Chełmoński potrafił uchwycić ruch koni, ciężar chmur czy atmosferę nadchodzącej burzy. 

Artysta, którego obrazy zna cała Polska

Z czasem twórczość Chełmońskiego zaczęła zdobywać coraz większe uznanie. Po powrocie do kraju w 1887 roku zamieszkał na stałe w Kuklówce pod Grodziskiem Mazowieckim. Powstawały wtedy obrazy, które do dziś należą do najbardziej rozpoznawalnych dzieł polskiego malarstwa.

Dziecko w białej sukience leży na trawie, obok żółty plecak, w tle pasące się krowy.
Fot. Wikipedia/Muzeum Narodowe w Warszawie
Babie lato

"Bociany”, "Babie lato”, "Czwórka” czy "Kuropatwy” pokazują, jak niezwykłą wrażliwością odznaczał się artysta. Jego malarstwo jest pełne światła, ruchu i emocji, a jednocześnie mocno zakorzenione w polskiej rzeczywistości. Józef Chełmoński zmarł 6 kwietnia 1914 roku w Kuklówce. Pozostawił po sobie dzieła, które przetrwały kolejne pokolenia i na stałe wpisały się w historię polskiej kultury.

Kobieta stojąca przed portretem mężczyzny w czerwonym płaszczu i czapce w muzeum.
7 Zobacz galerię
fot. Shutterstock

Źrodło: Radio ZET/ Wikipedia