Niewielu pamięta to nazwisko. Jej rzeźby przetrwały w polskich miastach do dziś

4 min. czytania
11.07.2026 08:02
Obserwuj nas na Google

Jeszcze przed wybuchem II wojny światowej należała do grona najbardziej cenionych polskich rzeźbiarek. Jej prace zachwycały krytyków i trafiały na prestiżowe wystawy. Dziś nazwisko Olgi Niewskiej zna niewielu, choć z jej twórczością wciąż można zetknąć się podczas spaceru po polskich miastach. Historia artystki to opowieść o niezwykłym talencie, determinacji i sukcesie osiągniętym w czasach, gdy kobietom znacznie trudniej było zdobyć uznanie w świecie sztuki.

Kobieta z delikatnymi rysami twarzy i kręconymi włosami, w czarno-białym portrecie.
fot. Wikipedia Commons/Materiały Cyfrowe Muzeum Narodowego w Warszawie.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak Olga Niewska wpłynęła na polską rzeźbę w okresie międzywojennym.
  • Dlaczego twórczość Olgi Niewskiej była ceniona przed wojną.
  • Co spowodowało, że pamięć o Oldze Niewskiej zaczęła zanikać po wojnie.
  • Które dzieła Olgi Niewskiej można jeszcze dziś zobaczyć w przestrzeni publicznej
Nie przegap

Przed wojną znała ją cała Polska. Dziś mijasz dzieła Olgi Niewskiej, nawet o tym nie wiedząc

Olga Niewska urodziła się w 1898 roku w Charkowie. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości związała swoje życie z Warszawą i rozpoczęła naukę rzeźby, rozwijając talent pod okiem wybitnych artystów. Już na początku kariery było jasne, że nie zamierza pozostawać w cieniu. W okresie międzywojennym świat rzeźby był zdominowany przez mężczyzn, a prestiżowe konkursy na pomniki czy zamówienia publiczne niezwykle rzadko trafiały do kobiet. Niewska zdołała jednak przebić się dzięki wyjątkowym umiejętnościom i własnemu stylowi.

Jak dobrze znasz polskie malarstwo? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem..

Quiz: Polscy malarze, którzy zachwycili świat. Poznasz, który obraz jest „nasz”?

Domena publiczna
1/10 Na początek bardzo znane dzieło. Zaznacz jego autora:

Jej twórczość wyróżniała się elegancją formy, realizmem i umiejętnością uchwycenia charakteru przedstawianych postaci. Szczególnie ceniono wykonywane przez nią portrety oraz popiersia. Potrafiła wydobyć z kamienia czy brązu nie tylko fizyczne podobieństwo modela, ale również jego osobowość. Krytycy zwracali uwagę na subtelność i harmonię jej prac, które łączyły klasyczne inspiracje z nowoczesnym spojrzeniem na rzeźbę.

Redakcja poleca

Rzeźby Olgi Niewskiej podziwiała cała Polska

Olga Niewska szybko zdobywała uznanie. Brała udział w najważniejszych wystawach organizowanych w Polsce i za granicą, a jej nazwisko zaczęło pojawiać się w prasie jako jedno z najbardziej obiecujących w polskiej rzeźbie. Dla wielu była symbolem nowego pokolenia twórców.

Na zdjęciu kobieta przy rzeźbie mężczyzny o surowym wyrazie twarzy, w tle zasłonięte materiałem.
Fot. Wikipedia Commons/Cyfrowe Zbiory Muzeum Narodowego w Warszawie
Olga Niewska przy popiersiu Józefa Piłsudskiego

Największą popularność Olga Niewska zdobyła dzięki pomnikom oraz popiersiom.Tworzyła w brązie, kamieniu i gipsie, a jej prace trafiały zarówno do instytucji publicznych, jak i prywatnych kolekcjonerów. Chętnie wykonywała portrety znanych postaci życia publicznego, wojskowych oraz ludzi kultury. Jej dzieła można było oglądać na wystawach, w parkach, muzeach i reprezentacyjnych budynkach.

Rzeźba przedstawiająca kobietę na podstawie w otoczeniu zieleni i stawu.
Fot. Wikipedia Commons/PiYears
\"Kąpiąca się\" w Parku Skaryszewskiego w Warszawie

Szczególnym uznaniem cieszyły się jej rzeźby zwierząt. Niewska z ogromną wrażliwością przedstawiała konie, psy czy dzikie zwierzęta, dbając o każdy detal anatomii i ruchu. Artystka potrafiła nadać swoim pracom dynamikę i charakter, dzięki czemu sprawiały wrażenie niemal żywych.

Wojna przerwała wielką karierę, ale jej dzieła przetrwały

W latach 20. i 30. XX wieku nazwisko Olgi Niewskiej było doskonale znane miłośnikom sztuki. Zdobywała nagrody, uczestniczyła w prestiżowych konkursach i należała do grona twórców, którzy współtworzyli artystyczny krajobraz II Rzeczypospolitej. W tamtym czasie trudno było przypuszczać, że zaledwie kilkanaście lat później pamięć o niej zacznie stopniowo zanikać.

II wojna światowa okazała się dramatycznym momentem nie tylko dla Polski, ale również dla wielu artystów. Kariera Olgi Niewskiej została brutalnie przerwana, a część jej dorobku uległa zniszczeniu. Sama rzeźbiarka zmarła przedwcześnie w 1943 roku, mając zaledwie 45 lat. 

Pomnik na cmentarzu, otoczony drzewami, z zapalonymi zniczami i kwiatami u podstawy.
Fot. Wikipedia Commons/Zygmunt Put
Pomnik Ignacego Daszyńskiego na Cmentarzu Rakowickim

Po wojnie zmieniły się zarówno gusta artystyczne, jak i polityka kulturalna. Wielu twórców związanych z okresem II Rzeczypospolitej zeszło na dalszy plan. Dotyczyło to również Olgi Niewskiej, której nazwisko coraz rzadziej pojawiało się w publikacjach poświęconych historii polskiej sztuki. Mimo to jej rzeźby przetrwały. Niektóre nadal znajdują się w muzeach, inne zdobią place, parki czy budynki publiczne. Część została poddana konserwacji i odzyskała dawny blask.

Historycy sztuki coraz częściej przypominają jej dorobek, organizowane są wystawy poświęcone zapomnianym artystkom II Rzeczypospolitej, a kolejne publikacje pokazują, jak ważną rolę odegrała w rozwoju polskiej rzeźby. To także okazja, by spojrzeć na dobrze znane pomniki i rzeźby z zupełnie innej perspektywy. Wiele osób podczas codziennego spaceru mija dzieło jednej z najwybitniejszych polskich rzeźbiarek XX wieku, nawet nie zdając sobie z tego sprawy.

Polskie książki
5 Zobacz galerię
fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia