Radio ZET
Rozrywka
Kultura
151. rocznica narodzin sławnego pisarza. Dzięki niemu Polak właśnie wygrał Złotą Palmę

151. rocznica narodzin sławnego pisarza. Dzięki niemu Polak właśnie wygrał Złotą Palmę

Kacper Jedynak

3 min. czytania

06.06.2026 10:06

Thomas Mann jest uznawany za jednego z najwybitniejszych pisarzy w historii literatury niemieckojęzycznej. W 151. rocznicę jego narodzin przypominamy najważniejsze fakty z życia noblisty, którego twórczość do dziś inspiruje kolejne pokolenia artystów. To właśnie historia niemieckiego pisarza stała się podstawą filmu „Ojczyzna”, za który Paweł Pawlikowski zdobył tegoroczną Złotą Palmę w Cannes.

Mężczyzna w eleganckim garniturze z okularami.

Z tego artykułu dowiesz się:

Kim był Thomas Mann i jak rozpoczęła się jego kariera literacka.
Jakie idee, postacie i dzieła inspirowały autora „Buddenbrooków”.
Jaka historia niemieckiego noblisty przyniosła Pawłowi Pawlikowskiemu Złotą Palmę w Cannes.

Redakcja poleca

4 Oscary, 4 Złote Globy i Złota Palma. Mistrz kończy 94 lata, Polacy kochają te filmy

Thomas Mann - noblista, uznawany za najwybitniejszego pisarza XX wieku

Dziś przypada 151. rocznica narodzin Thomasa Manna, jednego z najważniejszych twórców literatury XX wieku. Niemiecki prozaik i eseista, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1929 roku, jest uznawany za najwybitniejszego pisarza niemieckiego pierwszej połowy XX wieku oraz jednego z najwybitniejszych, obok Goethego, autorów w dziejach literatury niemieckojęzycznej. Jego dzieła wywarły ogromny wpływ na rozwój nowoczesnej powieści europejskiej.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz z literatury. Przypiszesz pisarza do książki? Wstyd mieć mniej niż 50%

1/14 Henryk Sienkiewicz:

"Quo Vadis"

"Lalka"

"Pan Cogito"

Thomas Mann urodził się w 1875 roku w Lubece w rodzinie kupieckiej. Po śmierci ojca wraz z rodziną przeprowadził się do Monachium, gdzie rozpoczął działalność literacką. Pierwsze doświadczenia zdobywał jako dziennikarz i redaktor, publikując opowiadania oraz szkice literackie. Przełomem w jego karierze okazała się wydana w 1901 roku powieść „Buddenbrookowie”, przedstawiająca losy mieszczańskiej rodziny na przestrzeni kilku pokoleń. Książka przyniosła mu międzynarodowe uznanie i ugruntowała jego pozycję jako jednego z najważniejszych pisarzy swojego pokolenia.

Redakcja poleca

Kobieta z krótkimi włosami, w czarnej bluzce, z zamyśloną miną.

Polacy muszą dziś wytrwać do 21:40. Hit na całym świecie, budżet taki, że głowa mała

Mężczyzna w okularach, w garniturze, z poważnym wyrazem twarzy, na jasnym tle.

Jego dzieła do dziś zachwycają. Niektórzy sądzą, że jego syn już jest od niego lepszy

Gdzie kręcono „Janosika”? Polacy przechodzą tędy każdego dnia, a nie wiedzą

Jakie idee, postacie i dzieła inspirowały autora?

Twórczość Manna rozwijała się pod silnym wpływem niemieckiej i europejskiej tradycji intelektualnej. Szczególne znaczenie miał dla niego Johann Wolfgang von Goethe, któremu poświęcił powieść „Lotta w Weimarze” z 1939 roku. Inspirację odnajdywał również w Biblii oraz dziełach i poglądach takich postaci jak Marcin Luter, Gotthold Ephraim Lessing, Fiodor Dostojewski, Friedrich Nietzsche czy Sigmund Freud. W swoich utworach łączył refleksję filozoficzną z analizą psychologiczną bohaterów, tworząc nowy typ powieści epickiej o charakterze intelektualnym, często wzbogaconej subtelną ironią.

W 1929 roku Thomas Mann został laureatem literackiej Nagrody Nobla. Jego kandydatura była rozważana już po publikacji noweli „Śmierć w Wenecji” w 1913 roku, a przez kolejne lata należał do grona głównych faworytów do wyróżnienia. Część otrzymanej nagrody, w wysokości 2000 złotych, przekazał na budowę niemieckojęzycznej szkoły kantorackiej w Obórkach. Ukończony w 1931 roku budynek szkolny stał się symbolem wdzięczności miejscowej społeczności.

Wybrane dzieła Thomasa Manna

„Buddenbrookowie” (1901)
„Tonio Kröger” (1903)
„Śmierć w Wenecji” (1912)
„Czarodziejska góra” (1924)
„Mario i czarodziej” (1930)
„Lotta w Weimarze” (1939)
„Doktor Faustus” (1947)

Jego historia przyniosła Pawłowi Pawlikowskiemu Złotą Palmę w Cannes

Postać Thomasa Manna ponownie znalazła się w centrum uwagi za sprawą filmu „Ojczyzna” w reżyserii Pawła Pawlikowskiego. Biograficzna produkcja z 2026 roku, zrealizowana we współpracy polsko-niemiecko-włosko-francuskiej, powstała na podstawie scenariusza autorstwa Pawlikowskiego i Hendrika Handloegtena. Film przedstawia historię Thomasa Manna i jego córki Eriki, którzy wyruszają w podróż po powojennych Niemczech.

W głównych rolach wystąpili Sandra Hüller i Hanns Zischler. Produkcja została entuzjastycznie przyjęta na tegorocznym Festiwalu Filmowym w Cannes, gdzie Paweł Pawlikowski odebrał Złotą Palmę, a historia słynnego niemieckiego noblisty stała się inspiracją dla jednego z najgłośniejszych europejskich filmów roku.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia