128 lat temu napisał arcydzieło. W 2005 roku powstał film, który zarobił ponad 600 mln $

4 min. czytania
14.08.2026 18:08
Obserwuj nas na Google

Ponad sto lat temu wyobraził sobie świat, w którym ludzkość musi zmierzyć się z przybyszami z kosmosu. Dziś jego historia wciąż fascynuje widzów, a jedna z jej najbardziej spektakularnych ekranizacji okazała się wielkim kasowym sukcesem.

Portret mężczyzny w średnim wieku z eleganckim ubraniem.
fot. akg-images/EAST NEWS

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kto jest autorem powieści "Wojna światów" i jakie jest jej znaczenie?
  • Jak Herbert George Wells przedstawił w swojej powieści reakcje ludzi na inwazję?
  • Które elementy powieści Wellsa zapowiadały technologie i zagrożenia przyszłości?
  • Dlaczego filmowa adaptacja Stevena Spielberga "Wojny światów" odniosła sukces?
Nie przegap

Kto jest autorem bestsellerowej powieści science fiction?

Pod koniec XIX wieku Herbert George Wells stworzył historię, która na zawsze zmieniła oblicze science fiction. "Wojna światów” była czymś więcej niż opowieścią o najeźdźcach z Marsa - przyniosła wizję świata, w którym człowiek nagle przestaje być panem własnej planety. Ponad sto lat później do tej historii sięgnął Steven Spielberg, tworząc widowisko, które podbiło kina na całym świecie.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o filmy science fiction. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Popularne filmy science fiction. Co o nich wiesz?

1/10 Na rozgrzewkę coś łatwego. Darth Vader z "Gwiezdnych wojen" to wcześniej:

Kiedy "Wojna światów” ukazała się w 1898 roku, literatura science fiction wyglądała zupełnie inaczej niż dziś. Herbert George Wells postanowił jednak odejść od optymistycznych wizji przyszłości i zaproponować czytelnikom coś znacznie bardziej niepokojącego. Co by było, gdyby to nie ludzie obserwowali odległe planety, ale mieszkańcy Marsa przybyli na Ziemię - i wcale nie mieli pokojowych zamiarów?

Redakcja poleca

W jaki sposób Herbert George Wells ukazał świat?

Akcja powieści rozpoczyna się w angielskim Woking, pod koniec epoki wiktoriańskiej. Pewnego dnia w okolicy pojawia się tajemniczy obiekt. Szybko okazuje się, że nie jest to zwyczajny meteoryt, lecz statek kosmiczny. Z jego wnętrza wychodzą przybysze, którzy w krótkim czasie rozpoczynają bezwzględną inwazję.

Wells nie skupiał się jednak wyłącznie na samych Marsjanach. Równie ważni byli dla niego ludzie - ich strach, chaos, egoizm i próby odnalezienia się w sytuacji, której nikt wcześniej nie potrafił sobie nawet wyobrazić. Ulice zapełniają się uciekającymi mieszkańcami, pojawiają się kradzieże, przemoc i głód. Cywilizacja, która jeszcze chwilę wcześniej wydawała się stabilna, rozpada się niemal na oczach bohaterów. To właśnie ten element sprawił, że "Wojna światów” stała się czymś więcej niż kolejną historią o kosmitach. Wells pokazał, jak niewiele może znaczyć ludzka potęga w obliczu zagrożenia, którego nie da się kontrolować.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów powieści były ogromne, trójnożne maszyny bojowe Marsjan. Wyposażone w niszczycielski "snop gorąca” i rozpylający śmiercionośny "czarny dym”, przez dekady pozostawały jednym z najbardziej rozpoznawalnych obrazów klasycznej fantastyki naukowej.

Co ciekawe, niektóre pomysły Wellsa z czasem zaczęły przypominać rozwiązania znane ze świata rzeczywistego. "Snop gorąca” kojarzono później z laserem, natomiast wizja trującego gazu nabrała szczególnie złowrogiego znaczenia w XX wieku, gdy broń chemiczna została wykorzystana podczas I wojny światowej. Powieść była więc nie tylko literacką fantazją. Wells stworzył także niezwykle sugestywną wizję technologicznej wojny i społeczeństwa, które musi zmierzyć się z całkowicie nowym rodzajem zagrożenia.

Kto stworzył adaptację "Wojny światów", która zarobiła ponad 500 milionów dolarów?

"Wojna światów” szybko stała się jednym z najważniejszych dzieł literatury science fiction. Powieść wielokrotnie wznawiano i tłumaczono na kolejne języki, a jej wpływ można odnaleźć w dziesiątkach późniejszych historii o inwazjach obcych.

Na przestrzeni lat doczekała się również licznych adaptacji. Pierwszą dużą ekranizacją był film z 1953 roku. Jednak na kolejne pokolenie widzów najmocniej oddziałała produkcja, która pojawiła się w kinach w 2005 roku.

Oglądaj

Za kamerą stanął wówczas Steven Spielberg, a główną rolę zagrał Tom Cruise. Reżyser przeniósł historię Wellsa we współczesne realia, zamieniając wiktoriańską Anglię na Amerykę XXI wieku. Zamiast odległej historii o niezwykłym wydarzeniu widz otrzymał opowieść o zwyczajnych ludziach, których codzienność w jednej chwili zostaje wywrócona do góry nogami.

Filmowa "Wojna światów” nie była wierną ekranizacją powieści w każdym szczególe. Spielberg zachował jednak jej najważniejszy motyw: poczucie bezradności człowieka wobec siły, której nie jest w stanie zrozumieć ani powstrzymać. Produkcja z 2005 roku połączyła klasyczną historię Wellsa z możliwościami współczesnego kina. Wielkie zniszczenia, panika na ulicach i pojawiające się nad miastami maszyny Marsjan pozwoliły pokazać inwazję w sposób, którego autor książki nie mógł sobie nawet wyobrazić. W obsadzie, obok Toma Cruise'a, znaleźli się między innymi  Dakota Fanning, Justin Chatwin i Tim Robbins. Film spotkał się z dużym zainteresowaniem publiczności i okazał się finansowym sukcesem. Na całym świecie zarobił ponad 600 mln dolarów, potwierdzając, że historia wymyślona przez Wellsa ponad sto lat wcześniej wciąż potrafi przyciągnąć widzów.

Oglądaj

Na czym polega fenomen "Wojny światów"?

Siła "Wojny światów” tkwi właśnie w jej ponadczasowości. Wells nie napisał jedynie opowieści o Marsjanach. Stworzył historię o ludziach przekonanych, że ich świat jest bezpieczny - dopóki nie pojawia się coś, czego nie potrafią przewidzieć. I choć od pierwszego wydania książki minęło już 128 lat, jej podstawowe pytanie wciąż pozostaje aktualne: co stanie się z człowiekiem, kiedy nagle okaże się, że nie jest najpotężniejszą istotą w swoim świecie?

Na zdjęciu osoba w niebieskiej sukni z dużym kapeluszem, przytula drugą osobę leżącą obok.
8 Zobacz galerię
fot. Materiały prasowe, IMDb

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia