Arcydzieło ze Złotą Palmą wzbudziło wielkie kontrowersje. Ośmieszył te dwa narody

Daniel Kiełbasa
2 min. czytania
03.03.2026 10:35
Obserwuj nas na Google

Choć "Underground" Emira Kusturicy z muzyką Gorana Bregovicia uważa się za arcydzieło, to głośny film nie uniknął kontrowersji. Oburzeni mogli być zwłaszcza Chorwacji i Bośniacy, którzy zarzucali reżyserowi idealizowanie Serbów, zwłaszcza w czasie, gdy wciąż trwał konflikt na Bałkanach. 

fot. Screen IMDb

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Emir Kusturica nakręcił "Underground" jako metaforę powojennej Jugosławii. 
  • "Underground" zachwycił krytyków i rozwścieczył Chorwatów i Bośniaków.  
  • O czym opowiada "Underground"?
Nie przegap

"Underground" głośnym filmem Emira Kusturicy z kultową muzykę Bregovicia 

"Underground" to komedia absurdów Emira Kusturicy, która ukazała się w kinach w 1995 roku. Słynny reżyser był też współtwórcą scenariusza razem z Dusanem Kovacevicem. "Underground", w oryginale znane jako "Podzemlje", miało też dodatkowy podtytuł "Once Upon a Time There Was One Country". Pełna nazwa produkcji została użyta, gdy "Underground" pokazano w serbskiej telewizji jako miniserial. Początkowo Kusturica planował, że komedia będzie miała 320 minut, jednak po prośbach producentów reżyser zmontował ją raz jeszcze i skrócił do 160 minut. Niezapomnianą muzykę do produkcji nagrał Goran Bregović. W obsadzie znaleźli się: 

  • Miki Manojlović 
  • Lazar Ristovski 
  • Mirjana Joković 
  • Slavko Stimac 
  • Ernst Stotzner 
  • Srdan Todorović 
  • Bora Todorović 
  • Mirjana Karanović. 

 Jak dobrze pamiętasz kultowe filmy z lat 90.? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem. 

Quiz: Kultowe filmy z lat 90. Czy rozpoznasz je po jednym kadrze?

Screen
1/15 Z jakiego filmu pochodzi ten kadr?

"Underground" zachwycił recenzentów i rozwścieczył Chorwatów i Bośniaków  

Film Kusturicy został entuzjastycznie przyjęty przez zachodnią krytykę, która zachwycała się pokazaniem przez serbskiego reżysera komunistycznej, południowo-wschodniej Europy, a całość nazwano porywającym i epickim dziełem.  Film zdobył Złotą Palmę na Festiwalu w Cannes w 1995 roku, był też nominowany do Cezara oraz kandydatem do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny (nie dostał nominacji). 

Film miał jednak równie zagorzałych krytyków,  zwłaszcza na Bałkanach, gdzie w 1995 wciąż trwała brutalna wojna. Produkcja nie trafiła na ekrany w Chorwacji i Bośni, gdzie Kusturicę oskarżono o idealizację Serbów, podczas gdy bratnie nacje pokazano jako "tchórzów i kolaborantów". Kusturicę nazywano "sługusem Slobodana Milosevicia", ówczesnego prezydenta Serbii, oskarżonego później o zbrodnie przeciwko ludzkości. Filozof Slavoj Žižek po latach uznał film Kusturicy za jeden z najgorszych, jaki widział, punktując to, w jaki sposób reżyser pokazał ludność Jugosławii.  

Redakcja poleca

O czym jest "Underground"?  

Film opowiada historię Marko, który podczas wojny na Bałkanach w 1941 roku postanawia nie tylko walczyć z Niemcami, ale i dorobić. Do współpracy zaprasza Czarnego, a pod ziemią umieszcza uchodźców, którzy zaczynają dla niego pracować. Marko nie informuje podziemia o zakończeniu wojny i nadal wmawia im, że trwa okupacja, aby mogli dla niego pracować. Ci przez lata żyją w niewiedzy o istnieniu komunistycznej Jugosławii i rządów Josipa Broz Tity. Gdy w końcu decydują się na wyjście na powierzchnię, Bałkany ponownie ogarnięte są wojną, tym razem domową. Film można obejrzeć w sieci na CDA Premium.  

Oglądaj

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/SFP.org.pl/Filmweb