17 Oscarów, najlepsza trylogia wszech czasów. Wybitny filmowiec kończy dziś 65 lat

6 min. czytania
31.10.2026 06:07
Obserwuj nas na Google

Od kultowych horrorów kręconych za niewielkie pieniądze po widowiska nagradzane Oscarami. Peter Jackson udowodnił, że wyobraźnia nie zna granic, a jego filmy na zawsze zapisały się w historii światowej kinematografii. Dzisiaj twórca „Władcy Pierścieni” kończy 65 lat. To doskonała okazja, by przypomnieć sobie jego niezwykłą karierę.

Uśmiechnięty mężczyzna w smoking z rozczochranymi włosami, na tle aparatów fotograficznych.
fot. PIC ONE/Ben Kriemann / ImageBROKER / Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie zabawki inspirowały młodego Petera Jacksona.
  • Dlaczego nie ukończył szkoły filmowej.
  • Co spowodowało przełom w karierze reżysera.
  • Które projekty dokumentalne realizował Jackson.
Nie przegap

Co było ulubioną zabawką nowozelandzkiego reżysera w dzieciństwie?

Stworzył filmowy świat, do którego widzowie wracają od ponad dwóch dekad. To dzięki niemu podróż Froda, Gandalfa i pozostałych bohaterów „Władcy Pierścieni” nabrała niezwykłego rozmachu, a Śródziemie stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w historii kina. Peter Jackson ma na koncie również widowiskowego „King Konga”, trylogię „Hobbita” i docenione filmy dokumentalne. Dzisiaj reżyser obchodzi 65. urodziny. To doskonała okazja, by przypomnieć sobie jego niezwykłą drogę na szczyt.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o "Władcę Pierścieni". Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Test z „Władcy Pierścieni”. Gdzie leży Rhûn? Fan Tolkiena zgarnie 100%

Kadr z
1/15 Kto wykuł Jedyny Pierścień, najpotężniejszy z Pierścieni Władzy?

Peter Jackson urodził się 31 października 1961 roku w niewielkiej miejscowości Pukerua Bay w Nowej Zelandii. Trudno o bardziej pasującą datę dla człowieka, który z czasem zasłynął z zamiłowania do fantastycznych światów, potworów i niekonwencjonalnych opowieści. Jego fascynacja kinem zaczęła się bardzo wcześnie. Jeszcze jako chłopiec otrzymał od rodzinnego znajomego kamerę Super 8, która szybko stała się jego ulubioną zabawką. Zamiast ograniczać się do oglądania filmów, zaczął samodzielnie je tworzyć. Wykorzystywał do tego domowe otoczenie, rodzinę i przyjaciół, a jego pierwsze produkcje przypominały amatorskie kino przygodowe i wojenne. Nie przypuszczał wówczas zapewne, że pewnego dnia będzie dysponował budżetami liczonymi w setkach milionów dolarów.

Redakcja poleca

Jak wyglądały początki kariery Petera Jacksona?

Początki jego kariery były dalekie od hollywoodzkiego blichtru. Jackson nie ukończył szkoły filmowej ani nie przeszedł typowej ścieżki zawodowej. Zamiast tego uczył się kina przede wszystkim poprzez praktykę i eksperymenty. W 1987 roku zaprezentował „Zły smak” („Bad Taste”), niskobudżetowy horror komediowy, przy którego realizacji pełnił kilka funkcji, a także wcielił się w jedną z postaci. Film powstawał przez kilka lat, a jego charakterystyczny, groteskowy humor i zamiłowanie do makabry szybko zwróciły uwagę miłośników kina gatunkowego.

Kolejne produkcje potwierdziły, że nowozelandzki twórca nie zamierza trzymać się utartych schematów. „Meet the Feebles” oraz „Martwica mózgu” („Braindead”) pokazały jego zamiłowanie do czarnej komedii, przesady i krwawego humoru. Szczególnie drugi z wymienionych tytułów zyskał status kultowego wśród fanów horroru. Jackson udowodnił, że potrafi opowiadać historie w sposób nieprzewidywalny, a ograniczenia budżetowe nie muszą oznaczać braku pomysłowości.

Przełom przyszedł w 1994 roku wraz z premierą „Niebiańskich stworzeń”. Tym razem reżyser zaproponował widzom zupełnie inne kino. Oparty na prawdziwych wydarzeniach dramat opowiadał o dwóch nastolatkach, których niezwykle intensywna przyjaźń stopniowo przeradza się w niebezpieczną obsesję. Film spotkał się z uznaniem krytyków i przyniósł Jacksonowi oraz współpracującej z nim Fran Walsh nominację do Oscara za scenariusz oryginalny. Produkcja zwróciła uwagę Hollywood na twórcę z Nowej Zelandii i otworzyła mu drzwi do znacznie większych przedsięwzięć.

Oglądaj

Co jest największym arcydziełem w dorobku Petera Jacksona?

Największe wyzwanie, a zarazem najważniejszy rozdział kariery Petera Jacksona rozpoczął się pod koniec lat 90. Reżyser od dawna był wielkim miłośnikiem twórczości J.R.R. Tolkiena i marzył o przeniesieniu jego literackiego świata na wielki ekran. Nie była to jednak łatwa misja. Powieści autora uchodziły za wyjątkowo trudny materiał do ekranizacji, a rozmach opowiedzianej w nich historii wymagał ogromnych nakładów pracy, pieniędzy i wyobraźni.

Oglądaj

Jackson podjął decyzję, która z dzisiejszej perspektywy wydaje się niemal szalona: postanowił zrealizować wszystkie trzy części „Władcy Pierścieni” jednocześnie. Zdjęcia odbywały się przede wszystkim w Nowej Zelandii, której malownicze krajobrazy stały się naturalną scenerią Śródziemia. W przedsięwzięcie zaangażowano tysiące osób, a przygotowania obejmowały między innymi budowę dekoracji, projektowanie kostiumów, tworzenie rekwizytów i opracowywanie zaawansowanych efektów specjalnych.

Pierwsza część, „Drużyna Pierścienia”, trafiła do kin w 2001 roku i szybko stała się światowym fenomenem. Widzowie pokochali historię Froda Bagginsa, który otrzymuje zadanie zniszczenia potężnego Pierścienia, a także niezwykłych bohaterów towarzyszących mu w niebezpiecznej wyprawie. Sukces kontynuowały „Dwie wieże” z 2002 roku i „Powrót króla” z 2003 roku.

Finał trylogii przeszedł do historii Oscarów. Film zdobył aż 11 statuetek, w tym za najlepszy film, reżyserię i scenariusz adaptowany. Tym samym wyrównał rekord należący wcześniej do „Ben-Hura” i „Titanica”. Sam Jackson został jednym z największych triumfatorów gali, odbierając trzy nagrody Akademii. Trudno o bardziej spektakularne zwieńczenie projektu, który jeszcze kilka lat wcześniej wydawał się niezwykle ryzykownym przedsięwzięciem.

Oglądaj

Ogromne znaczenie miało również to, że Jackson nie potraktował Nowej Zelandii wyłącznie jako planu zdjęciowego. Produkcja przyczyniła się do rozwoju tamtejszego przemysłu filmowego i umocniła pozycję kraju na międzynarodowej mapie kina. Szczególną rolę odegrały studia Weta, zaangażowane w tworzenie efektów specjalnych, scenografii i rekwizytów.

Jakie filmy poza kultową trylogią znalazły się w dorobku Petera Jacksona?

Po sukcesie trylogii Tolkienowskiej Jackson nie zamierzał ograniczać się do jednego gatunku. W 2005 roku zaprezentował własną wersję „King Konga”, czyli opowieści o gigantycznej małpie, która od dekad fascynowała miłośników kina. Był to projekt szczególnie bliski reżyserowi, ponieważ klasyczny film z 1933 roku należał do jego największych inspiracji. Jackson zrealizował widowisko na ogromną skalę, ponownie wykorzystując możliwości nowoczesnych efektów specjalnych. W tytułową postać wcielił się cyfrowo Andy Serkis, a na ekranie partnerowali mu między innymi Naomi Watts, Adrien Brody i Jack Black.

Kilka lat później twórca sięgnął po kolejną powieść Tolkiena. Tym razem postanowił opowiedzieć historię Bilba Bagginsa, która rozgrywa się przed wydarzeniami znanymi z „Władcy Pierścieni”. „Hobbit” również został podzielony na trzy filmy: „Niezwykłą podróż”, „Pustkowie Smauga” i „Bitwę Pięciu Armii”. Produkcje z lat 2012–2014 ponownie zabrały widzów do Śródziemia, choć tym razem spotkały się z bardziej podzielonymi opiniami niż wcześniejsza trylogia.

Oglądaj

W filmografii Jacksona nie brakuje również historii znacznie bardziej kameralnych. W 2009 roku wyreżyserował „Nostalgia anioła”, ekranizację powieści Alice Sebold, opowiadającą o nastolatce obserwującej z zaświatów życie swojej rodziny po tragicznej śmierci. Produkcja pokazała, że reżyser potrafi odejść od widowiskowego kina i skupić się na emocjach oraz trudnych doświadczeniach bohaterów.

W ostatnich latach twórca zainteresował się także odświeżaniem archiwalnych materiałów filmowych. Szczególnie głośnym projektem okazał się dokument „I młodzi pozostaną” („They Shall Not Grow Old”) z 2018 roku. Jackson wykorzystał w nim oryginalne nagrania z czasów I wojny światowej, które zostały poddane zaawansowanej rekonstrukcji. Materiały pokolorowano, poprawiono ich płynność i dostosowano do współczesnych standardów obrazu. Dzięki temu archiwalne sceny nabrały niezwykłej wyrazistości, a widzowie mogli zobaczyć codzienność żołnierzy sprzed ponad stu lat w zupełnie nowym świetle.

Oglądaj

Kolejnym dużym przedsięwzięciem dokumentalnym była produkcja „The Beatles: Get Back” z 2021 roku. Reżyser otrzymał dostęp do ogromnego zbioru archiwalnych nagrań przedstawiających członków legendarnego zespołu podczas pracy nad albumem „Let It Be”. Zamiast tworzyć tradycyjny film biograficzny, Jackson pozwolił widzom niemal bezpośrednio uczestniczyć w próbach, rozmowach i muzycznych eksperymentach Johna Lennona, Paula McCartneya, George'a Harrisona i Ringo Starra. Powstała wielogodzinna opowieść, która pokazała Beatlesów nie tylko jako ikony muzyki, ale przede wszystkim jako grupę artystów próbujących wspólnie odnaleźć się w trudnym momencie swojej kariery.

W jaki sposób Peter Jackson jest zaangażowany w tworzenie nowego filmu z kultowego uniwersum?

Peter Jackson może pochwalić się nie tylko trzema Oscarami, ale również wieloma innymi wyróżnieniami i imponującym dorobkiem. W 2010 roku otrzymał tytuł szlachecki w Nowej Zelandii, a jego nazwisko na stałe zapisało się w historii światowej kinematografii. Nie oznacza to jednak, że twórca zamierza całkowicie odsunąć się od filmowego świata.

Jego nazwisko wciąż pojawia się przy kolejnych projektach związanych ze Śródziemiem. Jackson jest zaangażowany jako producent wykonawczy w przygotowywany film „The Lord of the Rings: The Hunt for Gollum”, którego premierę zaplanowano na 2027 rok.

Kobieta z krótkimi, kręconymi włosami, z wyrazem twarzy pełnym emocji, na tle żółtej ściany.
8 Zobacz galerię
fot. Screen IMDb

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia