Kończyłby dziś 94 lata. Mistrz polskiej muzyki był Kawalerem Orderu Orła Białego
Skomponował muzykę do ponad 130 filmów, w tym do takich klasyków jak "Trędowata", "Pan Tadeusz", "Giuseppe w Warszawie", "Przypadek" i "Pianista". Wojciech Kilar, ikona polskiej muzyki, dziś skończyłby 94 lata.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kariera Wojciecha Kilara. W PRL-u dorobił się statusu legendy.
- Kilar był wybitnym kompozytorem filmowym. Stworzył muzykę do ponad 130 filmów.
- Otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski i wiele nagród.
Wojciech Kilar to wybitna postać polskiej kultury
Wojciech Kilar urodził się 17 lipca 1932 roku we Lwowie. Po przymusowym wysiedleniu po wojnie zamieszkał w Rzeszowie, a następnie w Krakowie. W 1955 roku ukończył studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach. Swoje umiejętności szlifował też za granicą - w Darmstadt oraz w Paryżu. Karierę kompozytora i pianisty rozpoczął pod koniec lat 50. Początkowo tworzył kompozycje inspirowane neoklasycyzmem, a w latach 60. połączył siły z Krzysztofem Pendereckim i Henrykiem Mikołajem Góreckim i zaczął być przedstawicielem nowej szkoły awangardy. Ich twórczość nazywano również sonoryzmem. W muzyce Kilara nie brakowało motywów ludowych oraz religijnych. Kompozytor był głęboko wierzący, co zaowocowało wieloma utworami tworzonymi w tym gatunku, które przyniosły mu uznanie w całym kraju.
Jak dobrze znasz muzyką filmową z czasów PRL-u? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.
Quiz: Quiz. Muzyka filmowa PRL-u. Z jakiego serialu pochodzi utwór "Deszcze niespokojne"?
Kilar i jego kariera w świecie filmu
Wojciech Kilar kojarzony jest dziś jednak przede wszystkim z muzyki filmowej. W trakcie swojej wieloletniej kariery nagrał muzykę do ponad 130 filmów. Pracę w branży rozpoczął w 1958 roku, a jego "filmowym debiutem" była produkcja "Narciarze". W kolejnych latach Kilar miał okazję pracować z najlepszymi polskimi reżyserami takimi jak: Andrzej Wajda, Krzysztof Zanussi, Roman Polański, Kazimierz Kutz, Krzysztof Kieślowski. Pracował też z zagranicznymi twórcami, na czele z Francisem Fordem Coppolą, dla którego skomponował muzykę do wielkiego hitu " Dracula" z 1992 roku. Wśród filmów i seriali, do których tworzył ścieżkę dźwiękową, znalazły się:
- "Giuseppe w Warszawie" (1964, reż. Stanisław Lenartowicz)
- "Salto" (1965, reż. Tadeusz Konwicki)
- "Sami Swoi" (1967, reż. Sławomir Chęciński)
- "Przygody Pana Michała" (1969, reż. Paweł Komorowski)
- "Rejs" (1970, reż. Marek Piwowski)
- "Ziemia obiecana" (1974, reż. Andrzej Wajda)
- "Trędowata" (1976, reż. Jerzy Hoffman)
- "Przypadek" (1981, reż. Krzysztof Kieślowski)
- "Pan Tadeusz" (1999, reż. Andrzej Wajda)
- "Pianista" (2002, reż. Roman Polański)
- "Zemsta" (2002, reż. Andrzej Wajda).
Kilar nie krył dumy z faktu, że udało mu się nagrać też utwór "W stepie szerokim", czyli "Pieśń o małym rycerzu", wykorzystany w serialu "Przygody Pana Michała", który wiele lat później zaczęto wykorzystywać na meczach polskich siatkarzy. Utwór zaśpiewał Leszek Herdegen. Autor o kompozycji mówił następująco:
"Próbowałem wiele razy napisać piosenkę, czy pieśń. Jedno co mi się w miarę udało, z czego jestem bardzo dumny, weszło w repertuar fantastycznych meczów siatkówki w katowickim Spodku - mianowicie wstęp do 'Przygód Pana Michała', pieśń 'W stepie szerokim'. To niezwykła satysfakcja"
Kieślowski nagradzany i odznaczony najważniejszym orderem
Kilar za swoją działalność kulturalną w PRL-u został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Odznakę Zasłużonego Działacza Kultury. Aleksander Kwaśniewski przyznał mu natomiast Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Wręczono mu też Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". W 2008 roku z rąk prezydenta Kaczyńskiego otrzymał Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski. W 2012 roku uhonorowano go Orderem Orła Białego. Ponadto Kilar w swoim dorobku miał: 4 Orły na 10 nominacji, nominację do BAFTA, Cezara, Złote Kaczki oraz nagrody Festiwalu w Gdyni.
10 seriali PRL, które dziś ogląda się z zaskakującą przyjemnością
![Kobieta w jasnej bluzie, patrzy smutno, w tle obraz w ozdobnej ramie. Czarno-białe zdjęcie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/08/9d7433c2/2423555-860x486-9a2c7db664.jpg "Kadr z serialu "Janosik"")
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/dzieje.pl/Filmweb
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
