Ekstrawagancki pisarz PRL. Tuwim pisał: „jest twardym komunistą, gdy w czubie ma”
Czy ten poeta był komunistą? Na pewno z komunizmem i partią romansował, ale robił to wtedy, kiedy miał na to ochotę. Był zaangażowany w budowę socjalistycznej rzeczywistości, ale potrafił też władzom PRL odmówić, a nawet je skrytykować. Poznajcie dość skomplikowaną przeszłość Władysława Broniewskiego.
Kim był Władysław Broniewski?
Władysław Broniewski (ur. 17 grudnia 1897 w Płocku, zm. 10 lutego 1962 w Warszawie) znany jest przede wszystkim ze swoich patriotycznych dzieł - "Elegia na śmierć Ludwika Waryńskiego" oraz “Bagnet na broń”. Szczególnie ten drugi wiersz zapisał się w pamięci Polaków najbardziej, ponieważ często powraca z okazji patriotycznych uroczystości - czy w szkołach, czy to w przestrzeni publicznej i medialnej. I choć Broniewski ma na koncie te i inne wspaniałe dzieła o wydźwięku wskazującym miłość do ojczyzny, jednak w okresie powojennym przykładał się do propagandowej działalności swoją twórczością.
Jednak w czasie wojny Broniewski dylematów, po czyjej stronie stanąć wcale nie miał. Wojnę zakończył ze stopniem kapitana, z czterema Krzyżami Walecznych i Virtuti Militari. Jego lewicowe poglądy miały wyklarować się po śmierci Gabriela Narutowicza. Sam Broniewski określał siebie w ten sposób: "Teoretycznie bliżej byłem komunizmu, praktycznie bliżej PPS. Tak jest i dotychczas".
W 1925 roku poeta wydał debiutancki tomik poezji “Wiatraki”. Krytycy przyjęli tę pozycję dość ciepło, choć wielu kolegów Broniewskiego po fachu zwracało uwagę na jego “czerwone” zamiłowania. Dzieło nie podobało się jednak babci poety, która miała być załamana, że jej wnuk wychowany w duchu patriotyzmu i miłości do Boga “bluźni świętościom, sugerując, że wojna ujawniła, iż Boga nie ma”. Jednak Broniewski miał wtedy inny problem, a miał on na imię Janka. Odrzucone zaloty pchnęły artystę w stronę alkoholu, który często był jego ucieczką od rzeczywistości.
Czy Władysław Broniewski był komunistą?
Mariusz Urbanek autor książki "Broniewski. Miłość, wódka, polityka" w rozmowie z Polskim Radiem powiedział, że "Broniewski był uważany za dyżurnego dostarczyciela wierszy na akademie, pracownika frontu ideologicznego właściwie, a tymczasem to był poeta - i do dzisiaj jest niestety - o najbardziej zakłamanym, nie ze swojej winy, życiorysie w polskiej literaturze". Wiele osób skupia się jednak na pytaniu, czy Broniewski był komunistą, czy nie.
Poeta był zaangażowany chociażby w tworzenie pism z komunistyczną propagandą, za co trafił do więzienia, napisał w związku z 70. rocznicą urodzin Stalina poemat “Słowo o Stalinie” (co miało zadziać się w czasie kilkudniowego ciągu alkoholowego), to miał zatargi z NKWD, liczne aresztowania na koncie, pobyty w aresztach i problemy z cenzurą. Nawet w PRL Broniewski był ostro cenzurowany, szczególnie jego utwory napisane podczas wojny.
"Ostro urżnęliśmy się czystą, Władek i ja. Władek jest twardym komunistą, gdy w czubie ma" - pisał o koledze po fachu Julian Tuwim. Niestety Broniewski miał ogromny problem z chorobą alkoholową, która pogłębiła się po śmierci jego żony, a później córki. Zmarł w 1962 roku na raka krtani.
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
