W kilka lat jej bestsellery podbiły świat. Polacy pokochali te wciągające powieści
Kim jest Ottessa Moshfegh, która szturmem pobiła literacki świat? Jej książki cieszą się w Polsce wielką popularnością, a powieść „Eileen” doczekała się hitowej adaptacji.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są korzenie i wykształcenie Ottessy Moshfegh.
- Co charakteryzuje styl pisarski Moshfegh.
- Dlaczego książki Moshfegh budzą kontrowersje.
- Które książki Moshfegh są dostępne w Polsce.
Kim jest Ottessa Moshfegh?
Otessa Moshfegh należy do najbardziej rozpoznawalnych autorek współczesnej prozy amerykańskiej. Urodziła się w 1981 roku w Bostonie jako córka Irańczyka i Chorwatki. Wykształcenie literackie zdobywała w Stanach Zjednoczonych, a doświadczenie pracy w środowisku wydawniczym pozwoliło jej szybko zrozumieć mechanizmy rynku.
Jej rodzice byli muzykami klasycznymi, co sprawiło, że od dzieciństwa funkcjonowała w środowisku intensywnego kontaktu ze sztuką, ale jednocześnie w poczuciu kulturowej niejednorodności. Dorastanie pomiędzy różnymi tradycjami językowymi i obyczajowymi często bywa wskazywane jako jeden z fundamentów jej późniejszego zainteresowania tematami obcości, izolacji i braku zakorzenienia.
Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zdobędziesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu pod quizem.
Quiz: Quiz z literatury. Przypiszesz pisarza do książki? Wstyd mieć mniej niż 50%
Styl pisania Ottessy Moshfegh – dlaczego warto ją czytać?
Sama autorka wielokrotnie podkreślała, że nie czuła się w pełni przynależna do żadnej wspólnoty, co przełożyło się na jej wyraźnie outsiderową perspektywę. Jej styl pisania opiera się na chłodnej narracji, oszczędnym języku i świadomym odrzuceniu empatii jako podstawowego narzędzia opowieści.
Autorka koncentruje się na stanach psychicznego rozkładu, apatii, depresji i cielesnej degradacji, przedstawiając je bez upiększeń i bez moralnego komentarza. Bohaterowie Moshfegh bywają bierni, egoistyczni lub społecznie nieakceptowalni, lecz narracja nie dąży do ich osądzenia ani ocalenia.
Część czytelników może odrzucić jej prozę jako nihilistyczną, pozbawioną sensu i celowo epatującą brzydotą. Mimo to jej książki cieszą się na świecie i w Polsce popularnością i wszystkie zostały przetłumaczone na nasz język (poza nowelami). Moshfegh trafiła nawet na okładkę magazynu „Książki”. Natomiast „Eileen” doczekała się filmowej adaptacji i pojawiła się na shortliście do Man Booker Prize.
Co przeczytać od Ottessy Moshfegh? Od czego zacząć?
Oto książki Ottessy Moshfegh, które dostępne są w Polsce:
- „Eileen” (2015)
- „Tęsknota za innym światem” (2017)
- „Mój rok relaksu i odpoczynku” (2018)
- „Śmierć w jej dłoniach” (2020)
- „Lapvona” (2022)
Bodaj najpopularniejszą powieścią Moshfegh jest w Polsce „Mój rok relaksu i odpoczynku”, która, choć warta uwagi i wnikliwa, może odrzucić wielu czytelników. Moim zdaniem jej najlepszą publikacją jest najnowsza „Lapvona”, jakże odmienna od wcześniejszych książek.
Moshfegh przenosi nas do fikcyjnego średniowiecznego miasteczka Lapvony. Narracja skupia się na brutalności codziennego życia, w którym władza, przemoc i religijne przesądy determinują losy mieszkańców. Autorka tworzy świat pełen niedostatku, chorób i strachu, gdzie ludzie żyją w skrajnej zależności od kapryśnych elit i kapłanów, a moralność jest często tylko narzędziem kontroli.
Jest to książka, która wykorzystując dynamikę władzy w fantastycznym miasteczku, ukazuje w krzywym zwierciadle mechanizmy, które obowiązują do dziś, sięgając też, nieco niespodziewanie, po rozwiązania z nurtu realizmu magicznego.
To powieść, która brzmi jakby miała być wymagająca, ale lepiej panuje nad uwagą czytelnika niż popularny „Mój rok relaksu i odpoczynku” czy niedawno wydany w Polsce (anty)kryminał „Śmierć w jej dłoniach”.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia