W 2022 roku otrzymała literackiego Nobla. Polacy wciąż słabo znają jej arcydzieła
Annie Ernaux to francuska pisarka, która od dekad zachwyca świat. W swoich krótkich, autobiograficznych, powieściach nie tylko opowiada o swoim życiu, czy ważnych dla Francji wydarzeniach, ale i analizuje ludzkie emocje. "Za odwagę i chirurgiczną precyzję, z jaką odkrywa korzenie, wyobcowanie i zbiorowe ograniczenia pamięci osobistej" - napisała w 2022 roku Szwedzka Akademia, przyznając artystce literacką Nagrodę Nobla.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie były początki kariery Annie Ernaux.
- Dlaczego twórczość pisarki uznawana jest za odważną i uniwersalną.
- Które prestiżowe nagrody otrzymała autorka.
Francuska noblistka
Annie Ernaux urodziła się 1 września 1940 roku w Lillebone, jako córka sklepikarzy Alphonse’a i Blanche Duchesne. Na początku lat 70. ukończyła studia w dziedzinie literatury współczesnej na Université de Rouen. Przez kilkanaście lat uczyła języka francuskiego w szkołach średnich, po czym została wykładowczynią na Centre national d'enseignement à distance. Jako pisarka zadebiutowała w 1974 roku powieścią "Les Armoires vides". W swoim debiucie autorka opowiedziała o młodej studentce wywodzącej się z klasy średniej, która decyduje się poddać zabiegowi przerwania ciąży. Wątki feministyczne, zwłaszcza w pierwszych latach kariery, były ważnym elementem twórczości Ernaux. Zarówno "Les Armoires vides", jak i inne dzieła pisarki to powieści autobiograficzne, o czym kilka lat temu w rozmowie z PAP wspominała Magdalena Budzińska, tłumaczka jej prozy.
"W jej twórczości uniwersalna jest opowieść o byciu reprezentantem pewnego pokolenia. Jej opowieść jest jawnie autobiograficzna. Swoją osobistą historię opowiada przez pryzmat doświadczeń całego pokolenia. To proza, która bardzo wiele uwagi poświęca miejscu i roli kobiety. To proza bardzo odważna, poruszająca zagadnienia polityczne, kwestie rewolucji kulturalnej i seksualnej we Francji i na świecie."
Jak dobrze znasz arcydzieła literatury? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Każdy Polak powinien znać odpowiedzi na te pytania. Szybki quiz z literatury
Francuska pisarka ma w dorobku kilkanaście powieści. W języku polskim ukazały się m.in. takie tytuły, jak: "Lata", "Bliscy", "Miejsce", "Ciała", "Życie zewnętrzne", czy "Powroty". Za swoją twórczość od dekad otrzymuje prestiżowe narody - w 1984 roku została laureatką Nagrody Renaudot, w 2017 roku otrzymała Nagrodę im. Marguerite Yourcenar, zaś w 2022 roku najważniejsze literackie wyróżnienie, czyli Nagrodę Nobla. "Pracowałam dziś rano, telefon dzwonił cały czas, ale nie odbierałam"- mówiła pisarka, wspominając, że Szwedzka Akademia nie zdążyła się z nią skontaktować przed ogłoszeniem werdyktu. Wieści przekazał jej dopiero reporter agencji TT. "To dla mnie wielki zaszczyt, ale też odpowiedzialność. Odpowiedzialność, aby świat był sprawiedliwy" - mówiła później poruszona.
Głośna ekranizacja
Dziś książki noblistki cieszą się na świecie sporą popularnością. Część z nich w ostatnich latach została zekranizowana. Wielu widzów, ale i krytyków zachwyciło się kilka lat temu filmem "Zdarzyło się", czyli adaptacją książki "L’événement" z 2000 r. Dzieło Audrey Diwan zostało nagrodzone Złotym Lwem na Festiwalu w Wenecji. W roli głównej wystąpiła Anamaria Vartolomei. "To film, który boleśnie uświadamia, dlaczego działacze na rzecz praw kobiet od dziesięcioleci walczą o to, aby nie były one pozostawione same sobie." - pisał o produkcji Marc van de Klashorst (International Cinephile Society).
Kadr z filmu \"Zdarzyło się\"
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/kultura.onet.pl
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
