To za tę „powieść okrutną” dostał Nobla? Zakończenie do dziś spędza sen z powiek

Kim był John Steinbeck?

John Steinbeck, urodzony w 1902 roku w Salinas w Kalifornii, był jednym z najważniejszych pisarzy XX wieku, którego twórczość koncentrowała się na życiu ludzi prostych, zmagających się z trudami codzienności. Jego wrażliwość na cierpienie zwykłych pracowników i wykluczonych społecznie wynikała z osobistych doświadczeń – przed zdobyciem sławy pracował fizycznie, co ukształtowało jego spojrzenie na świat.

Fot.

W 1962 roku uhonorowano go Nagrodą Nobla w dziedzinie literatury za realistyczne, a zarazem głęboko humanistyczne dzieła.

Za realistyczny i poetycki dar, połączony z subtelnym humorem i ostrym widzeniem spraw społecznych - napisano w uzasadnieniu przyznania nagrody Nobla.

Choć około dekadę temu wyszły na jaw informacje, że nagrodę przyznano mu z braku lepszych kandydatów, a ówcześni krytycy i dziennikarze oburzeni byli tą decyzją, to dziś aż ciężko w to uwierzyć. Steinbeck jest z obecnej perspektywy jednym z najbardziej wyrazistych i humanistycznych pisarzy XX wieku, a jego arcydzieła niezmiennie zachwycają czytelników na całym świecie.

Rozwiąż quiz literacki. Dalsza część artykułu pod quizem.

Jakie są najważniejsze książki Johna Steinbecka?

W dorobku pozostawił 33 książki, w tym takie klasyki jak „Myszy i ludzie”, „Na wschód od Edenu” czy „Grona gniewu”. Jakie są najważniejsze książki tego pisarza?

1. „Myszy i ludzie” - opowieść o dwóch robotnikach sezonowych w Kalifornii, ich przyjaźni i marzeniach.
2. „Grona gniewu” - epicka powieść o rodzinie Joadów, przesiedlonych w wyniku Wielkiego Kryzysu i suszy, wędrującej z Oklahomy do Kalifornii.
3. „Na wschód od Edenu” - saga rodzinna osadzona w Dolinie Salinas, uważana przez autora za jego najważniejsze dzieło.
4. „Ulica Nadbrzeżna” - powieść osadzona w Monterey w Kalifornii, ukazująca życie ludzi z marginesu społecznego i ich wspólnotę.
5. „Tortilla Flat” - jedna z wcześniejszych powieści Steinbecka, która zapoczątkowała jego zainteresowanie postaciami z klasy niższej i życiem robotników.

Te i inne jego książki to wybitne arcydzieła literatury, ale dziś skupimy się na tej, która odciska bodaj największe piętno na czytelniku - „Gronach gniewu”.

„Grona gniewu” - arcydzieło, które zostaje z czytelnikiem na zawsze?

To właśnie „Grona gniewu”, wydane w 1939 roku, przyniosły mu największą sławę i Nagrodę Pulitzera. Mistrzostwo językowe powieści, jej wydźwięk polityczny, dokładność historyczna i wrażliwość społeczna, były najpewniej decydującymi czynnikami przy przyznawaniu Steinbeckowi Nobla, podobnie jak dla Hemingwaya najważniejszym w kontekście Nobla dziełem był „Stary człowiek i morze”.

Fot.

Powieść „Grona gniewu” opowiada o rodzinie Joadów, która, wypędzona z Oklahomy przez suszę i długi, wyrusza do Kalifornii w poszukiwaniu pracy i lepszego życia. Steinbeck ukazuje ich dramatyczną podróż przez Amerykę ogarniętą kryzysem, demaskując jednocześnie bezlitosną mechanikę kapitalistycznego wyzysku. Powieść uderza realizmem, empatią dla wykluczonych i ostrą krytyką społecznej niesprawiedliwości, co uczyniło ją zarówno literackim arcydziełem, jak i manifestem na rzecz ludzkiej godności.

Zakończenie „Gron gniewu”. Dlaczego ta powieść wciąż oddziałuje?

Nie chcemy zdradzać zakończenia tej wybitnej powieści. Usilnie zachęcamy do lektury wszystkich tych, którzy wciąż tego nie zrobili. Książka „Grona gniewu” w przekładzie Alfreda Liebfelda jest bez problemu dostępna w polskich księgarniach i antykwariatach, a najpewniej też w formie e-booków i audiobooków. Dlatego specjalnie nie zdradzamy tu zakończenia, z nadzieją, że w ten sposób zachęcimy do lektury książek Mistrza kolejnych polskich czytelników.

Żeby jednak nie zostawiać was z niczym, warto napisać, że dramatyczne zwieńczenie przygody rodziny Joad jest wstrząsającym świadectwem ludzkiej solidarności. Zakończenie łączy wymiar realistyczny z wymiarem symbolicznym: jedność ludzi wobec ucisku i cierpienia i wobec mechanizmów społecznych i ekonomicznych. Dzięki temu czytelnik zostaje z obrazem mroku i beznadziei wynikających z czynników zewnętrznych, lecz również z obrazem ludzkiego człowieczeństwa i możliwości wspólnego działania.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia