To on jest autorem kultowych powieści dla dzieci. Dzisiaj przypada 35 rocznica jego śmierci
Grinch, Kot w Kapeluszu i „Zielone jajka i szynka” zna niemal cały świat. Za tymi kolorowymi historiami kryła się jednak postać znacznie bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać. Dr. Seuss był nie tylko autorem książek dla dzieci, ale także rysownikiem, twórcą reklam i wojennych materiałów propagandowych. Dzisiaj przypada 35. rocznica śmierci wybitnego pisarza.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak Theodor Geisel stał się Dr. Seussem.
- Dlaczego Dr. Seuss tworzył kampanie reklamowe.
- Jak wojna prowadziła do poważniejszych tematów w jego książkach.
- Co sprawiło, że książki Dr. Seussa są ponadczasowe.
Skąd wziął się pseudonim amerykańskiego pisarza?
Dla milionów czytelników był człowiekiem od dziwacznych stworów, absurdalnych historii i rymowanek, które trudno było wyrzucić z głowy. To on stworzył Grincha, Kota w Kapeluszu czy bohaterów „Zielonych jajek i szynki”. Jednak historia Dr. Seussa zaczęła się na długo przed tym, zanim jego książki trafiły do dziecięcych rąk. Theodor Seuss Geisel był rysownikiem, satyrykiem, twórcą reklam, a nawet autorem wojennych materiałów propagandowych. Dziś przypada 35 rocznica jego śmierci.
Rozwiąż quiz, w którym pytamy o kultowe bajki. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem..
Quiz: Quiz PRL. Pamiętasz te kultowe bajki? Tylko „dzieci PRL” zdobędą 100%
Theodor Seuss Geisel urodził się 2 marca 1904 roku w Springfield w stanie Massachusetts. Zanim świat poznał go jako Dr. Seussa, młody Geisel próbował swoich sił jako rysownik i satyryk. Studiował w Dartmouth College, gdzie zajmował się między innymi uczelnianym magazynem humorystycznym. To właśnie tam po raz pierwszy zaczął podpisywać swoje prace nazwiskiem „Seuss”. Później dodał do niego „Dr.”, choć oczywiście nie był lekarzem. Pseudonim miał brzmieć nieco bardziej poważnie i naukowo. Z czasem stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych podpisów w historii literatury dziecięcej.
Czym początkowo zajmował się twórca Grincha?
Początki kariery Geisela wcale nie wyglądały jak historia przyszłego autora dziecięcych bestsellerów. Pracował jako rysownik i twórca reklam. Jednym z jego najbardziej znanych projektów była kampania środka owadobójczego Flit, której hasło „Quick, Henry, the Flit!” stało się wówczas niezwykle popularne. Sukces kampanii przyniósł mu nie tylko rozpoznawalność, ale również pieniądze. Geisel miał więc już doświadczenie w tworzeniu krótkich, charakterystycznych komunikatów i zapadających w pamięć obrazów. Wszystko to później wykorzystał w swoich książkach.
Jak wojna wpłynęła na twórczość amerykańskiego pisarza?
Podczas II wojny światowej Geisel zaangażował się w działalność propagandową. Tworzył między innymi polityczne rysunki dla nowojorskiej gazety „PM”, a później pracował przy materiałach dla armii amerykańskiej. W jego wojennej twórczości pojawiały się ostre komentarze dotyczące polityki, faszyzmu i sytuacji międzynarodowej. Wojna miała też wpływ na jego późniejsze książki. Badacze wskazują, że część opowieści Dr. Seussa można odczytywać jako historie dotyczące dyskryminacji, uprzedzeń, władzy czy odpowiedzialności za świat, w którym żyjemy.
Kiedy powstał kultowy bohater opowieści dla dzieci?
Prawdziwy przełom przyszedł w latach 50. XX wieku. Geisel chciał stworzyć książki, które pomogłyby dzieciom nauczyć się czytać, ale jednocześnie nie przypominały nudnych podręczników. W 1957 roku ukazał się „Kot w Kapeluszu”. Książka okazała się ogromnym sukcesem i pomogła zmienić sposób, w jaki myślano o literaturze dla początkujących czytelników. Dr. Seuss udowodnił, że książka przeznaczona dla dzieci uczących się czytać nie musi być prosta, przewidywalna i pozbawiona charakteru. Mogła być absurdalna, rytmiczna, zabawna i pełna niezwykłych ilustracji.
Kto zainspirował pisarza do stworzenia uwielbianego Grincha?
W 1957 roku ukazała się także jedna z jego najbardziej znanych historii - „How the Grinch Stole Christmas!”, czyli „Jak Grinch skradł święta!”. Tytułowy bohater szybko stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci stworzonych przez Seussa. Co ciekawe, sam Geisel mówił później, że inspiracją dla Grincha był... on sam. Po świętach spojrzał w lustro i uznał, że wygląda jak ktoś, komu Boże Narodzenie zdecydowanie nie przypadło do gustu. Z tej obserwacji narodziła się historia zielonego samotnika mieszkającego na górze. Widzowie z całego świata pokochali zielonego stwora, a powieść doczekała się ekranizacji w postaci filmu "Grinch: świąt nie będzie", w którym w tytułową postać wcielił się Jim Carrey.
W jakich okolicznościach powstały “Zielone jajka i szynka”?
Jedną z najbardziej niezwykłych historii związanych z twórczością Seussa jest ta dotycząca „Zielonych jajek i szynki”. Geisel miał stworzyć książkę wykorzystującą zaledwie 50 różnych słów. Efekt przeszedł do historii. Prosta historia, powtarzalność i charakterystyczny rytm sprawiły, że książka stała się jednym z jego największych sukcesów. To właśnie rytm był jednym z sekretów stylu Seussa. Jego teksty miały brzmieć niemal jak piosenki, a charakterystyczne rymowanie sprawiało, że dzieci mogły szybko zapamiętywać kolejne wersy.
Jaką tematykę podejmowały dzieła Dr. Seussa?
Pod kolorową warstwą jego książek często kryły się tematy znacznie poważniejsze, niż można byłoby przypuszczać. „Horton słyszy Ktosia!” można odczytywać jako opowieść o równości i szacunku dla innych, „The Sneetches” porusza temat dyskryminacji, a „Yertle the Turtle” jest historią o władzy i ambicji. Z kolei „The Butter Battle Book” odnosił się do wyścigu zbrojeń. Seuss potrafił więc przemycać poważne idee do historii, które na pierwszy rzut oka wyglądały jak czysta dziecięca zabawa.
Dlaczego jego książki wciąż są tak popularne?
Dr. Seuss zmarł 24 września 1991 roku w wieku 87 lat. Jego śmierć nie zakończyła jednak życia stworzonych przez niego bohaterów. Książki Geisela nadal są wydawane i czytane przez kolejne pokolenia. Jego twórczość przetrwała przede wszystkim dlatego, że łączyła kilka pozornie różnych rzeczy: zabawę słowem, charakterystyczne ilustracje, absurdalny humor i historie, które można było odczytywać na wielu poziomach. Dziecko widziało w nich dziwne stworzenia i zabawne rymy. Dorosły mógł dostrzec opowieść o uprzedzeniach, konsumpcjonizmie, władzy czy odpowiedzialności.
5 wciągających polskich książek, które każdy powinien przeczytać choć raz w życiu
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia