To najsławniejsza książka w historii, ale mistrz nic na niej nie zarobił

3 min. czytania
08.03.2026 12:03
Obserwuj nas na Google

Miguel de Cervantes zapisał się na kartach historii literatury jako autor powieści "Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy". Choć utwór artysty określany jest dzisiaj mianem "najlepszego istniejącego dzieła literackiego", autor nie dorobił się na nim majątku. Zyskał jednak sławę, dzięki której mógł kontynuować karierę i z łatwością wydawać kolejne utwory. 

Shutterstock
fot. Shutterstock, Jure Divich

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czym zajmował się Miguel de Cervantes zanim poświęcił się literaturze.
  • Dlaczego pisarz nie zarobił na swoim największym dziele.
  • O czym opowiada powieść "Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy".

Kariera hiszpańskiego twórcy

Miguel de Cervantes to hiszpański pisarz, tworzący w renesansie. Artysta pochodził ze zubożałej, ale znanej rodziny szlacheckiej. Miłość do literatury zaszczepił w nim jeden z nauczycieli - humanista Juan Lopez de Hoyos. Zanim jednak Hiszpan zyskał sławę jako mistrz pióra, wiódł bardzo burzliwe życie pełne przygód. Był szambelanem na dworze Acquavivy, zaciągnął się do wojska (walczył m.in. w słynnej bitwie w zatoce Lepanto), przez lata tkwił w niewoli u beja Algieru, schwytany przez berberyjskich korsarzy oraz walczył o posadę na dworze Filipa II. Nie mogąc znaleźć zatrudnienia ostatecznie poświęcił się literaturze, jednak początkowo nie było to dla niego zbyt intratne zajęcie. Pisał powieści (pierwszym wydanym utworem był romans pasterski "Galatea") oraz dramaty, które niestety nie przyniosły mu sukcesu, choć jak sam twierdził - spodobały się publiczności. 

Jak dobrze znasz polskiej literatury? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Każdy Polak powinien znać odpowiedzi na te pytania. Szybki quiz z literatury

1/15 "Ballady i romanse" zawdzięczamy:

By podreperować swój budżet podjął się dodatkowej pracy - otrzymał urząd komisarza do spraw zaopatrzenia Wielkiej Armady. Dzięki nowemu zajęciu mógł podróżować, co z kolei znalazło swój oddźwięk w jego kolejnych utworach. Od 1595 roku zajmował się wyłącznie pisaniem. By móc wydać swoje - jak się później okazało - największe dzieło, odsprzedał prawa do druku Francisco de Roblesowi, tym samym pozbawiając się ewentualnych tantiem z kolejnych wydań. I tak w 1605 roku opublikowano "Przemyślnego szlachcica Don Kichota z Manchy". Powieść okazała się prawdziwym sukcesem i wkrótce doczekała się kolejnych wydań w Madrycie, Barcelonie i Mediolanie. Autor ze względu na wcześniejsze zobowiązania nie zarobił na swoim dziele. Zyskał jednak sławę, która umożliwiła mu kontynuowanie kariery i wydawanie kolejnych utworów. Napisał m.in. drugą część "Don Kichota". Kontynuacja także przypadła do gustu czytelnikom. 

 

"Don Kichot". Fabuła słynnej powieści

Arcydzieło hiszpańskiego pisarza to klasyczna powieść o hiszpańskim szlachcicu, który pod wpływem romansów rycerskich traci zmysły i postanawia zostać błędnym rycerzem. Wraz z giermkiem Sancho Pansą wyrusza, by walczyć ze złem, często myląc rzeczywistość. Arcydzieło Miguela de Cervantesa łączy w sobie humor z refleksją nad idealizmem i marzeniami, ukazując losy jednostki niepasującej do świata. Jak deklarował sam autor, utwór miał służyć krytyce literatury rycerskiej. Artysta nie stronił od kpin z twórczości hiszpańskich pisarzy, w tym takich tytułów, jak "Amandis", czy "Przewaga Esplanadiana".

Choć od wydania powieści minęło ponad 400 lat, "Don Kichot" wciąż cieszy się zainteresowaniem czytelników i krytyków literackich. Treść książki, wielokrotnie interpretowana, nieustannie staje się dla wielu odbiorców z różnych krajów źródłem inspiracji, rozrywki, ale i wzruszeń. Utwór został przetłumaczony na wiele języków, w tym kilkukrotnie na język polski. Pierwszego przekładu dokonano jeszcze w 1786 roku. Jego autorem był duchowny i polityk, Franciszek Aleksander Podoski, ostatnie zaś - w wersji Wojciecha Charchalisa - pochodzi z 2014 roku. Książka zatytułowana "Przemyślny szlachcic Don Kichot z Manczy" jest omawiana w niektórych szkołach ponadpodstawowych jako lektura uzupełniająca. 

East News, Miguel de Cervantes
Fot.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia