To dzieło Herberta wyszło już po jego śmierci. Wielu Polaków nie zna

2 min. czytania
07.03.2026 17:03
Obserwuj nas na Google

Zbigniew Herbert uznawany jest za jednego z najwybitniejszych polskich poetów XX wieku. Jego twórczość cieszy się uznaniem nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Nie wszyscy znają jednak to dzieło, które wydano dopiero po jego śmierci. Herbert tworzył je przez ostatnie dwadzieścia lat życia.

Zbigniew Herbert
fot. Gerard/REPORTER/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Zbigniew Herbert to jeden z najważniejszych polskich poetów
  • Jego twórczość ceniona jest nie tylko w kraju, ale także na arenie międzynarodowej
  • Te dzieła Herberta zostały wydane dopiero po jego śmierci

Polacy pokochali twórczość Zbigniewa Herberta

Zbigniew Herbert urodził się w 1924 roku we Lwowie, a zmarł 28 lipca 1998 roku w Warszawie. Jego życie przypadło więc na bardzo trudny czas wojny, a następnie komunizmu i przełomowych zmian w społeczeństwie. Ujścia dla swoich przemyśleń z tym związanych Herbert szukał w poezji. Stworzył wiele dzieł, które do dziś kochają Polacy, a najważniejsze miejsce w jego twórczości zajmuje postać Pana Cogito.

Jak dobrze znasz te klasyki polskiej literatury? Czy uda ci się zdobyć 100 proc. punktów? Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

Niewiele osób wie, że przez ostatnie dwadzieścia lat życia pracował nad tomem prozy, którego nie zdążył nigdy ukończyć. Dzieło przez lata schowane było przed czytelnikami, aż w końcu w 2001 roku pośmiertnie je wydano. "Króla mrówek" na podstawie rękopisu i notatek przygotował do druku polski poeta, wydawca i tłumacz Ryszard Krynicki.

 

Pośmiertnie wydane dzieła Zbigniewa Herberta

"Król mrówek" to książka składająca się z czterech wyodrębnionych części i aneksu, w którym można znaleźć dwie inne wersje utworów z części drugiej. Dzieła w tomie odnoszą się do mitologii greckiej, a także rzymskiej, stanowiąc autorską interpretację mitów. Motywy mitologiczne służą także jako punkt odniesienia do rozważań o doświadczeniach XX wieku.

Część utworów można było przeczytać wcześniej w prasie - ukazały się m.in. na łamach "Krytyki" czy w dodatku do "Rzeczpospolitej". Znaczna większość przekazana została jednak odbiorcom po raz pierwszy. 

To nie jedyne dzieło, które zostało wydane po śmierci Herberta. W 2000 roku ukazał się "Labirynt nad morzem", czyli zbiór szkiców i esejów poświęconych kulturze i historii antycznej. Nie była to praca w pełni ukończona, jednak z uwagi na pogarszający się stan zdrowia Herbert nigdy nie wrócił do poprawiania "Labiryntu...".

W 2008 roku pojawiły się natomiast kolejne dwa nieznane dzieła Herberta - "Węzeł gordyjski oraz inne pisma rozproszone 1948-1998", zawierające także recenzje i treści publicystyczne oraz "Mistrz z Delft i inne utwory odnalezione". Po śmierci autora wydano także pisane przez niego dramaty.

Zbigniew Herbert
Fot. Gerard/REPORTER/East News
Zbigniew Herbert

Źródło: Radio ZET / Wikipedia